Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, bức tranh đầu tư công tại Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp Phường Mỹ Thới, tỉnh An Giang không chỉ bộc lộ những bất thường về hiệu quả tiết kiệm siêu thấp (0,01%) và lưới thầu khép kín, mà còn cho thấy sự vi phạm có hệ thống trong công tác minh bạch thông tin, trực tiếp thách thức các quy định pháp luật về trách nhiệm giải trình.

Vấn đề tuân thủ thời hạn công bố kết quả lựa chọn nhà thầu

Công khai thông tin đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc, bảo đảm tôn chỉ công khai, minh bạch và nâng cao hiệu quả giám sát dòng vốn đầu tư công ích sử dụng ngân sách nhà nước. Trong bối cảnh số hóa đấu thầu toàn diện, pháp luật quy định mọi quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu phải được đăng tải rộng rãi trong thời hạn quy định để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát từ phía cơ quan nhà nước có thẩm quyền và dư luận xã hội. Tuy nhiên, dữ liệu thu thập thực tế đối với các gói thầu do Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp Phường Mỹ Thới, tỉnh An Giang làm chủ đầu tư lại ghi nhận sự chậm trễ kéo dài bất thường trong việc đăng tải các quyết định này.

Thống kê chi tiết từ dòng thời gian thực hiện dự án cho thấy, có tới 19 trong tổng số 23 gói thầu đã có kết quả ghi nhận tình trạng chậm công bố kết quả lựa chọn nhà thầu lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia vượt quá thời hạn tối đa 05 ngày làm việc quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Khoảng thời gian chậm trễ (độ trễ công bố) kéo dài từ 6 đến 35 ngày làm việc kể từ ngày ban hành quyết định phê duyệt gốc. Đáng chú ý, nhiều quyết định chỉ định thầu rút gọn sát giá dự toán sau khi được ban hành đã không được đăng tải kịp thời mà được giữ lại để tiến hành đăng tải đồng loạt vào cùng một thời điểm, tạo nên khoảng trống thông tin lớn và làm hạn chế tính kịp thời trong hoạt động giám sát độc lập đối với ngân sách công.

Điển hình là tại dự án Nâng cấp trang thiết bị Trung tâm Phục vụ hành chính công và đảm bảo an toàn an ninh thông tin:

Gói thầu số 01 (Tư vấn lập BCKTKT): Phó Giám đốc Nguyễn Thanh Hà ký Quyết định phê duyệt số 163/QĐ-TTDVTH từ ngày 08/05/2026. Tuy nhiên, kết quả này được đăng tải vào ngày 27/06/2026, tạo ra độ trễ công bố lên tới 50 ngày lịch (tương đương 35 ngày làm việc).

Gói thầu số 02 (Tư vấn thẩm định giá thiết bị): Được phê duyệt theo Quyết định số 165/QĐ-TTDVTH ngày 18/05/2026 nhưng cũng bị chậm đăng tải đến ngày 27/06/2026, độ trễ công bố đạt 40 ngày lịch (tương đương 29 ngày làm việc).

Bên cạnh đó, nhiều gói thầu tư vấn quản lý dự án đồng loạt phê duyệt ngày 08/04/2026 nhưng đến ngày 16/04/2026 mới công bố lên mạng đấu thầu. Điển hình như: Gói thầu tư vấn quản lý dự án (IB2600156045-00); Gói thầu tư vấn quản lý dự án (IB2600156574-00); Gói thầu tư vấn quản lý dự án (IB2600156250-00)...

Nhóm gói thầu tư vấn giám sát công trình sạt lở (IB2600325310-00; IB2600325308-00; IB2600325304-00...) được phê duyệt ngày 11/06/2026 cũng bị chậm công bố đến ngày 27/06/2026 mới phát hành rộng rãi.

Dưới góc nhìn quản trị rủi ro và pháp lý, sự chậm trễ có hệ thống này đang đặt ra nhiều dấu hỏi lớn đối với trách nhiệm thực thi công vụ của chủ đầu tư. Dư luận và các chuyên gia hoàn toàn có căn cứ để yêu cầu làm rõ: Liệu sự chậm trễ đăng tải kết quả chỉ định thầu rút gọn cho một nhóm nhỏ nhà thầu quen thuộc như Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Á Châu, Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Chí Trung có xuất phát từ lỗi tác nghiệp hành chính đơn thuần, hay có sự thiếu minh bạch nhằm hoàn thiện hoặc điều chỉnh hồ sơ năng lực, biên bản đàm phán thương thảo giá sau ngày ban hành quyết định phê duyệt.

Gắn trách nhiệm giải trình của người đứng đầu

Hệ lụy từ chuỗi các dấu hiệu tại Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp Phường Mỹ Thới, tỉnh An Giang trở nên rõ nét hơn khi các chỉ báo cảnh báo được đặt cạnh nhau có hệ thống: tỷ lệ tiết kiệm ở mức tối thiểu (có gói thầu thi công xây lắp trường học quy mô lớn chỉ giảm giá tượng trưng 48.000 đồng) phối hợp cùng ma trận thầu khép kín do đơn vị tư vấn quản lý dự án là Công ty TNHH Xây dựng Thoại Hà điều phối qua các tờ trình đề xuất. Khi dòng vốn ngân sách nhà nước được giao cho một nhóm đối tác quen thuộc thông qua chu trình khép kín và không được đăng tải công khai đúng thời hạn luật định, các nguy cơ về giảm sút hiệu quả kinh tế và rủi ro lãng phí tài sản công là vấn đề cần được các cơ quan chức năng làm rõ.

Đánh giá về khía cạnh pháp lý, Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư Vĩnh Long) phân tích, trong mô hình hành chính địa phương tinh gọn, khi toàn quốc thực hiện tinh giản bộ máy và hệ thống chính quyền địa phương được tổ chức rút gọn theo cấp Tỉnh và cấp Xã, chính quyền cấp xã/phường được giao thẩm quyền tự chủ tài chính và quyết định dòng vốn đầu tư công ích rất lớn. Cơ chế kiểm soát quyền lực hiệu quả nhất đối với sự phân cấp này chính là nguyên tắc trách nhiệm giải trình cá nhân hóa một cách nghiêm ngặt. Việc ghi nhận tới 19 gói thầu chậm đăng tải kết quả lựa chọn nhà thầu kéo dài không còn là sự chậm trễ tác nghiệp hành chính đơn thuần mà là chỉ báo phản ánh sự thiếu chặt chẽ trong công tác kiểm soát tính tuân thủ pháp luật về đấu thầu tại đơn vị.

Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Lê Hân nhận định, theo Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu, nguyên tắc quản lý nhất quán là gắn trách nhiệm giải trình toàn diện của người đứng đầu. Chỉ thị nêu rõ: người đứng đầu cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm toàn diện đối với công tác đấu thầu thuộc phạm vi quản lý, tuyệt đối không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, không để xảy ra cơ chế "xin - cho", lợi ích nhóm, tiêu cực, lãng phí và phải bảo đảm tính hiệu quả kinh tế tối đa.

Đối chiếu với thực tế tại Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp Phường Mỹ Thới, việc Ban Giám đốc chủ đầu tư phê duyệt kết quả chỉ định thầu sát nút giá dự toán cho nhóm nhà thầu quen thuộc và chậm đăng tải thông tin có hệ thống đòi hỏi vai trò giải trình nghiêm túc của những người trực tiếp ký duyệt hồ sơ:

Giám đốc Trần Hằng Nga chịu trách nhiệm toàn diện với vai trò người đứng đầu cơ quan trực tiếp phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu và quyết định chỉ định thầu sát giá 100% đối với gói thầu mua sắm nâng cấp hệ thống truyền thanh.

Phó Giám đốc Nguyễn Thanh Hà chịu trách nhiệm trực tiếp khi trực tiếp ký duyệt 22/23 quyết định chỉ định thầu sát giá (bao gồm gói thầu Trường Lê Hồng Phong tiết kiệm 0,01% và Trường Trần Phú tiết kiệm 1,00%), đồng thời cũng là người trực tiếp đặt bút ký ban hành các quyết định bị chậm trễ công bố kéo dài từ 6 đến 35 ngày làm việc nêu trên.

Các dấu hiệu vi phạm có tính hệ thống cần được cơ quan thanh tra, kiểm toán làm rõ, các cá nhân trực tiếp ký duyệt và ban hành quyết định sẽ phải chịu trách nhiệm cá nhân trước pháp luật theo đúng tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ".

Cần sự vào cuộc của cơ quan thanh tra, kiểm toán

Trước những chỉ báo cảnh báo kéo dài và có tính chất lặp lại tại Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp Phường Mỹ Thới, việc tăng cường công tác thanh tra, giám sát thường xuyên của các cơ quan chức năng là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ tính nghiêm minh của pháp luật. Để bảo đảm kỷ cương trong quản lý tài chính và đầu tư công, Sở Tài chính tỉnh An Giang, Thanh tra tỉnh An Giang cùng cơ quan Kiểm toán Nhà nước khu vực cần xem xét đưa dự án này vào kế hoạch kiểm tra, tiến hành thanh tra toàn diện hoạt động lựa chọn nhà thầu đối với các dự án đầu tư phát triển do đơn vị này làm chủ đầu tư.

Nội dung thanh tra, kiểm toán cần tập trung xoáy sâu vào công tác quản lý, phân bổ nguồn vốn thực hiện dự án; làm rõ tính độc lập pháp lý và độc lập tài chính của hệ sinh thái các nhà thầu theo đúng quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật số 90/2025/QH15). Đồng thời, cơ quan chức năng cần thực hiện kiểm tra chéo các biên bản thương thảo hợp đồng, hồ sơ đàm phán giá gói thầu thi công xây lắp lớn để truy vết nguyên nhân dẫn đến việc thương thảo giá mang tính hình thức với tỷ lệ tiết kiệm ở mức tối thiểu 0,01% (gói thầu cải tạo Trường Lê Hồng Phong giảm giá vỏn vẹn 48.000 đồng).

Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cần xác minh quy trình kiểm soát thủ tục đăng tải thông tin, làm rõ nguyên nhân của tình trạng chậm công bố kết quả lựa chọn nhà thầu kéo dài bất thường đối với 19/23 gói thầu (có gói trễ hạn đến 35 ngày làm việc). Đây là cơ sở pháp lý trọng yếu để xác định trách nhiệm cá nhân của Giám đốc Trần Hằng Nga và Phó Giám đốc Nguyễn Thanh Hà dưới lăng kính Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường trách nhiệm người đứng đầu, bảo đảm tính công khai, minh bạch của công tác quản lý ngân sách nhà nước tại địa phương.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.