Theo dữ liệu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, hoạt động tham gia dự thầu của Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Cầu đường Việt Đức Thành ghi nhận nhiều gói thầu có giá trúng thầu sát giá gói thầu. Trong bối cảnh cả nước đang thực hiện sáp nhập tổ chức hành chính theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội, địa bàn tỉnh Bình Dương chính thức sáp nhập vào TP HCM và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, vai trò phê duyệt, giám sát trực tiếp và trách nhiệm giải trình của UBND cũng như các Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp xã ngày càng được đề cao.
Dữ liệu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, chỉ trong vài tháng đầu năm 2026, nhà thầu Việt Đức Thành đã liên tục được xướng tên trúng thầu tại các dự án nâng cấp giao thông nông thôn trọng điểm thực hiện trực tiếp trên địa bàn xã Minh Thạnh và xã Thanh An (TP HCM). Tổng giá trị của 3 gói thầu xây lắp này đạt tới 45.513.499.932 đồng. Thế nhưng, trái ngược hoàn toàn với quy mô ngân sách chục tỷ đồng được phân bổ, tổng số tiền tiết kiệm được cho nhà nước qua công tác tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng tại cả 3 dự án này chỉ đạt 502.701.650 đồng. Thực tế tiết kiệm nhỏ giọt này đang đặt ra nhiều dấu hỏi về tính cạnh tranh cũng như hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương.
Việt Đức Thành trúng thầu chục tỷ tại TP HCM với tiết kiệm chỉ trên dưới 1%
Đi sâu bóc tách hồ sơ pháp lý các gói thầu do các chủ đầu tư phê duyệt, bức tranh về hiệu quả kinh tế tại các gói thầu giao thông nông thôn dần lộ rõ. Theo tài liệu của Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động đấu thầu của Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Cầu đường Việt Đức Thành tại địa bàn TP HCM cho thấy tỷ lệ tiết kiệm tại các gói thầu đều ở mức thấp.
Tại Gói thầu số 1 (Chi phí xây dựng thuộc Dự án Nâng cấp, mở rộng đường từ ĐT.749b đến giáp ấp Hòa Phú), dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Minh Thạnh làm chủ đầu tư. Biên bản mở thầu qua mạng hoàn thành ngày 06/07/2026 ghi nhận chỉ có duy nhất Liên danh Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Cầu đường Việt Đức Thành và Công ty TNHH MTV Minh Thành (đăng ký dự thầu dưới tên Liên danh Công ty Việt Đức Thành và Công ty Đại Minh Thành) nộp hồ sơ tham dự. Do rơi vào trạng thái không có đối thủ cạnh tranh, ngày 11/07/2026, Giám đốc Đào Huy Nơi đã ký Quyết định số 89/QĐ-BQL phê duyệt cho liên danh này trúng thầu. Giá dự toán của gói thầu là 23.121.986.704 đồng, giá trúng thầu là 22.830.576.838 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đạt mức thấp 1,26%, tương đương số tiền chênh lệch giữ lại cho ngân sách là 291.409.866 đồng.
Kịch bản trúng thầu sát giá tiếp tục lặp lại tại Gói thầu số 2 (Chi phí xây dựng thuộc Dự án Nâng cấp các tuyến đường giao thông ấp Tân Bình, Tân Tiến, Tân Đức xã Minh Thạnh). Hệ thống đóng thầu vào sáng ngày 06/07/2026 ghi nhận duy nhất Liên danh Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Cầu đường Việt Đức Thành và Công ty TNHH Thanh Sơn (đăng ký dự thầu dưới tên Liên danh Công ty Việt Đức Thành và Công ty Thanh Sơn) nộp hồ sơ tham gia. Đến ngày 11/07/2026, Giám đốc Đào Huy Nơi tiếp tục ký Quyết định số 91/QĐ-BQL phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Giá trúng thầu được chốt ở mức 19.684.056.913 đồng so với giá gói thầu 19.883.051.720 đồng. Đối với một dự án có quy mô đầu tư xấp xỉ 20 tỷ đồng, tỷ lệ tiết kiệm mang lại cho ngân sách nhà nước chỉ đạt mức thấp 1,0%, tương ứng số tiền tiết kiệm được là 198.994.807 đồng.
Điều chỉnh giá dự thầu bằng thư giảm giá
Bất ngờ nhất phải kể đến Gói thầu số 3 (Thi công xây dựng thuộc Dự án Nâng cấp mở rộng đường giao thông nông thôn An Lập 34, ấp Bàu Khai, xã An Lập) do UBND xã Thanh An làm chủ đầu tư. Biên bản mở thầu qua mạng ngày 11/02/2026 ghi nhận trạng thái độc diễn khi chỉ có duy nhất Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Cầu đường Việt Đức Thành nộp hồ sơ độc lập.
Điều đáng lưu ý là giá dự thầu ban đầu do nhà thầu Việt Đức Thành nộp lên hệ thống là 3.035.289.657 đồng. Con số này vượt mức giá dự toán được duyệt là 3.011.163.158 đồng. Theo quy định của pháp luật về đấu thầu, trường hợp giá dự thầu sau hiệu chỉnh vượt giá gói thầu có thể không đáp ứng điều kiện xem xét về tài chính, nhà thầu đã chủ động nộp kèm thư giảm giá với tỷ lệ 1,2% trực tiếp trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Động thái này giúp giá dự thầu sau giảm giá hạ xuống mức 2.998.866.181 đồng.
Sự điều chỉnh này vừa vặn giúp nhà thầu vượt qua điều kiện tài chính để ngày 06/03/2026, Chủ tịch UBND xã Thanh An Nguyễn Hoài Bảo đặt bút ký Quyết định phê duyệt trúng thầu. Hệ quả là tỷ lệ tiết kiệm ngân sách tại gói thầu này rơi vào mức cực kỳ thấp, chỉ đạt 0,41%, tương ứng số tiền tiết kiệm vỏn vẹn cho nguồn vốn đầu tư công địa phương là 12.296.977 đồng.
Phân tích dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định, đấu thầu rộng rãi qua mạng là công cụ minh bạch cốt lõi để thu hút các nhà thầu cạnh tranh bình đẳng, tối ưu hóa ngân sách nhà nước. Việc cả 3 gói thầu quy mô lớn trên cùng địa bàn đều vắng bóng đối thủ cạnh tranh và trúng thầu với mức tiết kiệm "nhỏ giọt" từ 0,41% đến 1,26% là một dấu hỏi lớn. Đặc biệt, việc nhà thầu nộp giá ban đầu vượt dự toán rồi dùng thư giảm giá sát nút để trúng thầu cho thấy tính cạnh tranh thực tế của gói thầu gần như bằng không. Thực tế này đặt ra yêu cầu các cơ quan thanh tra, giám sát cần vào cuộc làm rõ tính minh bạch trong việc lập dự toán, khảo sát giá và xây dựng hồ sơ mời thầu của các chủ đầu tư cùng đơn vị tư vấn thiết kế.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
[Kỳ 2:] Ba gói thầu chục tỷ của Việt Đức Thành tại TP HCM: "Một mình một ngựa"
ĐẢM BẢO HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA CHỦ ĐẦU TƯ
Hoạt động đấu thầu sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước và vốn đầu tư công phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cốt lõi về tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình theo quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15).
Nhằm kiểm soát chặt chẽ giá gói thầu và chống thất thoát ngân sách, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/5/2026 hướng dẫn thực hiện tiết kiệm trong đấu thầu các dự án đầu tư công năm 2026. Văn bản yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ, toàn diện các giải pháp để tiết kiệm, cắt giảm chi phí trong quá trình chuẩn bị, tổ chức thực hiện gói thầu. Cụ thể, chủ đầu tư phải rà soát nghiêm túc công tác lập dự án đầu tư, lập thiết kế và dự toán; cắt giảm các chi phí chưa cần thiết trong tổng mức đầu tư, dự toán và nâng cao chất lượng lập giá gói thầu để bảo đảm hiệu quả tối ưu. Đồng thời, cơ quan quản lý khuyến khích nhà thầu giảm giá trong quá trình thương thảo, hoàn thiện hợp đồng đối với trường hợp đấu thầu rộng rãi nhằm bảo đảm tối ưu hóa nguồn vốn ngân sách.
Đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Chỉ thị nhấn mạnh yêu cầu gắn trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, chủ đầu tư với kết quả thực hiện công tác đấu thầu trong phạm vi phụ trách. Theo đó, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm toàn diện, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, đồng thời thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu.
Bên cạnh đó, theo quy định tại khoản 11 Điều 78 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Điều 132 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, khi phát sinh các dấu hiệu bất thường như chủ đầu tư có nhiều gói thầu chỉ có duy nhất một nhà thầu tham dự hoặc tỷ lệ tiết kiệm thấp, chủ đầu tư có trách nhiệm cung cấp thông tin, tài liệu liên quan và giải trình toàn diện về quá trình lựa chọn nhà thầu theo yêu cầu của người có thẩm quyền, cơ quan thanh tra, kiểm tra và cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu