Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, như đã phản ánh ở hai kỳ trước, sự xuất hiện liên tục của Công ty TNHH Một thành viên Đức Minh (Công ty Đức Minh) tại các gói thầu xây lắp công cộng quy mô lớn trên địa bàn TP Đồng Nai với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách rất thấp đang thu hút sự chú ý đặc biệt từ dư luận.

Tuy nhiên, khi lật mở toàn bộ lịch sử hoạt động của doanh nghiệp này, câu chuyện không chỉ dừng lại ở các con số tiết kiệm khiêm tốn hay hiện tượng vắng bóng đối thủ cạnh tranh. Đằng sau đó là tần suất lặp lại có tính chu kỳ của các pháp nhân quen mặt giữa chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị tư vấn, đòi hỏi sự vào cuộc rà soát và truy vấn trực tiếp trách nhiệm giải trình của người đứng đầu địa phương.

Tỷ lệ thắng thầu tuyệt đối tại nhiều chủ đầu tư

Dữ liệu lịch sử đấu thầu tổng quan cho thấy Công ty Đức Minh (Mã số thuế: 3800447201, người đại diện pháp luật là ông Nguyễn Văn Thược) sở hữu một tỷ lệ trúng thầu rất cao trong lĩnh vực đầu tư công xây dựng cơ bản. Trong tổng số 68 gói thầu từng tham gia, doanh nghiệp này giành chiến thắng tới 62 gói thầu, đạt tổng giá trị trúng thầu hơn 388,41 tỷ đồng.

Đáng chú ý, tỷ lệ trung bình của giá trúng thầu so với giá dự toán luôn chạm ngưỡng rất cao là 98,6%, đồng nghĩa với việc ngân sách nhà nước chỉ tiết kiệm được một lượng chi phí trung bình là 1,4%. Địa bàn hoạt động của Công ty Đức Minh tập trung gần như tuyệt đối (91% với 62 gói thầu) tại TP Đồng Nai.

Đi sâu vào phân tích mạng lưới tham gia đấu thầu, các số liệu ghi nhận danh sách các chủ đầu tư thường xuyên phê duyệt cho Công ty Đức Minh trúng thầu với tỷ lệ 100%:

Tại Ban Quản lý dự án khu vực Hớn Quản (nay thuộc địa bàn TP Đồng Nai sau sáp nhập đơn vị hành chính), Công ty Đức Minh tham gia 17 gói thầu và trúng trọn vẹn cả 17 gói thầu, mang về tổng giá trị hơn 166,43 tỷ đồng với tỷ lệ giá trúng thầu so với giá dự toán sát trần lên tới 98,96%.

Tại Ban Quản lý dự án khu vực phường Bình Long (TP Đồng Nai), nhà thầu này tham gia 7 gói thầu và trúng toàn bộ 7 gói thầu, tổng giá trị trúng thầu đạt hơn 58,85 tỷ đồng với tỷ lệ giá trúng thầu so với giá dự toán gần như tuyệt đối là 99,92%.

Tại Văn phòng HĐND và UBND xã Minh Đức (TP Đồng Nai), Công ty Đức Minh tham gia 6 gói thầu, trúng cả 6 gói thầu, thu về hơn 16,89 tỷ đồng với tỷ lệ giá trúng thầu so với giá dự toán là 99,17%.

Sự lặp lại của các đơn vị tư vấn chấm thầu

Để chu trình trúng thầu sát nút này diễn ra, không thể không nhắc tới vai trò đánh giá hồ sơ của các đơn vị tư vấn đấu thầu, tư vấn chấm thầu. Tại các gói thầu lớn của Công ty Đức Minh tại phường Tân Khai (như gói cải tạo sửa chữa trụ sở Đảng ủy hay gói xây dựng Trường mầm non Tân Khai B), đơn vị được thuê lập HSMT và chấm thầu liên tục là Công ty TNHH MTV Tư vấn xây dựng Tây Tiến (với tổ chuyên gia gồm ông Nguyễn Đình Tiến và bà Lê Thị Thu Uyên).

Trong khi đó, tại các địa bàn xã Minh Đức, xã Tân Hưng hay phường Bình Long, đơn vị thực hiện chấm thầu thường xuyên ghi nhận sự góp mặt của Công ty TNHH Tư vấn đấu thầu Miền Nam (thành lập tổ chuyên gia gồm ông Hoàng Văn Linh, ông Nguyễn Hữu Thịnh, và ông Võ Trọng Toán). Việc mối liên hệ giữa chủ đầu tư, đơn vị tư vấn đấu thầu và Công ty Đức Minh xuất hiện tại nhiều gói thầu là thông tin cần được đối chiếu, làm rõ trên cơ sở hồ sơ đấu thầu và các quy định có liên quan, nhằm đánh giá đầy đủ tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch của quá trình lựa chọn nhà thầu.

Bài toán trách nhiệm người đứng đầu và hiệu quả đầu tư công

Từ góc độ quản lý, trường hợp một nhà thầu được lựa chọn tại nhiều gói thầu sử dụng vốn đầu tư công, trong khi mức chênh lệch giữa giá gói thầu và giá trúng thầu ở một số gói ở mức thấp, có thể là vấn đề cần được cơ quan có thẩm quyền xem xét, đánh giá trong tổng thể quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu.

Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 quy định rõ đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Việc các chủ đầu tư liên tiếp phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Đức Minh trúng thầu sát nút giá dự toán là dấu hiệu không đảm bảo hiệu quả kinh tế cho vốn đầu tư công, đi ngược lại tinh thần chỉ đạo tiết kiệm của Bộ Tài chính tại Công văn số 5557/BTC-QLĐT."

Bên cạnh đó, tinh thần Chỉ thị số 12/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ nêu rất rõ việc phải nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Chỉ thị nhấn mạnh việc gắn trách nhiệm người đứng đầu chủ đầu tư, bên mời thầu với kết quả thực hiện công tác đấu thầu trong phạm vi phụ trách. Do đó, người đứng đầu các Trung tâm Dịch vụ tổng hợp, các Ban Quản lý dự án và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các phường, xã tại địa bàn TP Đồng Nai cần thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ giải trình trước pháp luật về các quy trình đấu thầu này.

Để góp phần bảo đảm việc tuân thủ quy định pháp luật và nâng cao tính minh bạch trong các dự án sử dụng ngân sách, cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét rà soát các gói thầu có sự tham gia của Công ty Đức Minh trên cơ sở hồ sơ và quy định hiện hành. Công tác rà soát cần tập trung làm rõ quy trình lập, thẩm định hồ sơ mời thầu; quy trình loại bỏ các nhà thầu đối thủ của tổ chuyên gia có tuân thủ Điều 30 và Điều 67 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP hay không; và đặc biệt là trách nhiệm của những người đứng đầu khi phê duyệt các gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm ngân sách thấp.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:

[Kỳ 4] TP Đồng Nai: Rào cản kỹ thuật tại các gói thầu Công ty Đức Minh tham gia thế nào?