Theo tìm hiểu của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, công tác đầu tư công cơ sở vật chất giáo dục tại xã Ka Đô, tỉnh Lâm Đồng vừa ghi nhận kết quả lựa chọn nhà thầu cho dự án nâng cấp hai điểm trường trên địa bàn. Dù áp dụng phương thức đấu thầu rộng rãi qua mạng trong nước nhằm tìm kiếm giải pháp tối ưu về kỹ thuật và giá thành, kết quả mở thầu ghi nhận một liên danh tham dự và trúng thầu.
Quy mô gói thầu hơn 11,5 tỷ đồng
Dự án Xây mới, sửa chữa, nâng cấp và bổ sung trang thiết bị cho các trường trên địa bàn (Trường Mầm non Ka Đô, Trường Tiểu học Ka Đô 2) được phê duyệt tại Quyết định số 1334/QĐ-SXD ngày 10/08/2026 của Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng. Dự án có tổng mức đầu tư 13 tỷ đồng từ nguồn ngân sách tỉnh thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, trong đó chi phí xây dựng 9,802 tỷ đồng và chi phí thiết bị 1,741 tỷ đồng. UBND xã Ka Đô ủy quyền cho Phòng Văn hóa – Xã hội xã Ka Đô thực hiện quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư theo Quyết định số 643/QĐ-UBND ngày 15/07/2026.
Ngày 14/08/2026, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Ka Đô Lê Đức Lâm ký Quyết định số 10/QĐ-VHXH phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Đến ngày 22/08/2026, ông Lê Đức Lâm ký Quyết định số 13/QĐ-VHXH phê duyệt hồ sơ mời thầu qua mạng (E-HSMT) cho Gói thầu số 03: Xây lắp + thiết bị (mã thông báo mời thầu IB2600477094). Gói thầu có giá 11,543 tỷ đồng, lựa chọn nhà thầu theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ, hợp đồng trọn gói với thời gian thực hiện tối đa 36 tháng. Đơn vị tư vấn lập E-HSMT và đánh giá E-HSDT là Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Tổng hợp Hoàng Phúc Anh; đơn vị thẩm định là Công ty TNHH TMDV và TVXD Hoàng Phúc Group.
Tại thời điểm hoàn thành mở thầu lúc 08:35 ngày 01/09/2026, biên bản mở thầu ghi nhận duy nhất một nhà thầu nộp hồ sơ là Liên danh Trường Mầm non Ka Đô - Tiểu học Ka Đô 2 (Liên danh Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng 919 - Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Toàn Hạnh Phát). Giá dự thầu của liên danh là 11,5 tỷ đồng, không đề xuất tỷ lệ giảm giá, thời gian thực hiện 720 ngày.
Sau quá trình đánh giá, ngày 05/09/2026, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Ka Đô Lê Đức Lâm đã ký ban hành Quyết định số 13/QĐ-VHXH phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Liên danh nói trên được trao thầu với giá đúng bằng giá dự thầu 11,5 tỷ đồng. So với giá gói thầu 11,543 tỷ đồng, tiết kiệm 43.044.000 đồng, tương ứng 0,37%.
Năng lực nhà thầu và góc nhìn chuyên gia
Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng 919, có địa chỉ trụ sở tại thôn Giãn Dân, xã D'Ran, tỉnh Lâm Đồng. Tính đến thời điểm 10/9/2026, doanh nghiệp này đã tham gia 59 gói thầu và trúng tới 57 gói trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, tổng giá trị trúng thầu đạt khoảng 46,517 tỷ đồng.
Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Toàn Hạnh Phát, đóng trụ sở tại TDP Nghĩa Lập 4, xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng. Tính đến thời điểm ngày 10/9/2026, công ty đã tham gia 68 gói thầu và trúng 57 gói trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia với tổng giá trị khoảng 159,261 tỷ đồng.
Đánh giá dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập, Đoàn Luật sư TP HCM nhận định Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP cho phép chủ đầu tư tiếp tục đánh giá và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu khi chỉ có một nhà thầu tham dự, miễn là hồ sơ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và pháp lý. Tuy nhiên, mục tiêu xuyên suốt của hoạt động đấu thầu theo Khoản 8 Điều 4 của Luật Đấu thầu là bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Tình trạng đấu thầu rộng rãi nhưng chỉ duy nhất một liên danh quen thuộc tham gia đã làm triệt tiêu tính cạnh tranh, dẫn đến kết quả giảm giá cho ngân sách khiêm tốn.
Theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ, tại Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ và điểm b Mục 2 Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính, cơ quan quản lý đã quán triệt yêu cầu các chủ đầu tư nâng cao chất lượng lập giá gói thầu và chủ động khuyến khích nhà thầu giảm giá trong quá trình thương thảo, hoàn thiện hợp đồng đối với trường hợp đấu thầu rộng rãi. Khi gói thầu không có áp lực đối đầu trực tiếp, chủ đầu tư càng phải phát huy tinh thần trách nhiệm trong khâu đàm phán để bảo đảm từng đồng vốn ngân sách được sử dụng hiệu quả, tránh tình trạng đấu thầu hình thức nhưng hiệu quả kinh tế mang lại chỉ mang tính tượng trưng.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.
