Từ biên bản mở thầu đến bài toán tiết kiệm ngân sách

Theo dữ liệu từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, gói thầu Thi công xây dựng thuộc dự án Nâng cấp hẻm 633 đường Phú Lợi, khu phố 9 đã chính thức hoàn thành công tác mở thầu vào lúc 11:25 ngày 27/03/2026. Gói thầu này có giá dự toán được phê duyệt là 2.299.917.236 đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách thành phố bổ sung có mục tiêu cho phường.

Biên bản mở thầu ghi nhận sự tham gia của 02 nhà thầu: Công ty TNHH Xây dựng Giao thông Phú Sơn và Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại - Dịch vụ Gia Phát IDC. Đáng chú ý, mức giá dự thầu của hai đơn vị có sự tách biệt khá rõ nét. Công ty TNHH Xây dựng Giao thông Phú Sơn (MSDN: 0301993143) chào giá 2.184.156.625 đồng, tương ứng với tỷ lệ giảm giá khoảng 5,03% so với giá gói thầu. Trong khi đó, Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại - Dịch vụ Gia Phát IDC (MSDN: 3702634404) đưa ra con số 2.298.101.566 đồng, chỉ thấp hơn giá gói thầu vỏn vẹn gần 2 triệu đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp (khoảng 0,08%).

Nếu chỉ xét thuần túy về yếu tố giá, Công ty TNHH Xây dựng Giao thông Phú Sơn dường như đang nắm ưu thế lớn khi tạo ra giá trị tiết kiệm cho ngân sách nhà nước cao hơn đối thủ gấp nhiều lần. Tuy nhiên, trong đấu thầu hiện đại theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, giá thấp nhất chưa phải là tấm vé thông hành duy nhất nếu hồ sơ đề xuất kỹ thuật không đáp ứng yêu cầu.

Phân tích năng lực các ứng viên dự thầu

Công ty TNHH Xây dựng Giao thông Phú Sơn, có trụ sở tại 22 Năm Châu, Phường Bảy Hiền, TP HCM, là một đơn vị kỳ cựu thành lập từ năm 2000. Tính đến tháng 3/2026, doanh nghiệp này đã tham gia 48 gói thầu, trúng 28 gói với tổng giá trị trúng thầu lên tới hơn 74,3 tỷ đồng. Tính riêng trong năm 2025, nhà thầu này hoạt động khá sôi nổi tại TP HCM, nhưng tỷ lệ trúng thầu lại khá khiêm tốn trúng 6/18 gói tham gia, trong đó có một số gói có giá trị như:

Gói thầu: Chi phí xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực quận Phú Nhuận, trị giá 1.329.116.609 đồng (tháng 08/2025)

• Gói thầu: Thi công xây dựng, trị giá 12.793.401.501 đồng (tháng 06/2025); Gói thầu: Thi công xây dựng, trị giá 12.539.096.096 đồng (tháng 06/2025) tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực quận Tân Bình.

Gói thầu: Chi phí xây dựng tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực quận 10, trị giá 2.242.907.467 đồng (tháng 05/2025).

Ở phía đối diện, Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại - Dịch vụ Gia Phát IDC, mặc dù có quy mô nhỏ, nhưng cũng sở hữu bảng thành tích không kém cạnh. Đơn vị này có trụ sở chính đăng ký tại TP HCM sau khi sắp xếp đơn vị hành chính. Dữ liệu cho thấy Gia Phát IDC đã tham gia 20 gói thầu, trúng 13 gói. Trong năm 2025, doanh nghiệp đã trúng gói thầu chi phí xây dựng tại phường Hòa Phú với vai trò độc lập.

Đảm bảo tính công bằng và hiệu quả kinh tế trong xét thầu

Tại gói thầu thi công xây dựng hẻm 633 đường Phú Lợi, việc lựa chọn nhà thầu không chỉ dựa vào con số tài chính đơn thuần mà còn phụ thuộc vào kết quả đánh giá hồ sơ đề xuất kỹ thuật (E-HSDT). Mặc dù Công ty TNHH Xây dựng Giao thông Phú Sơn đang có ưu thế về giá thấp nhất, nhưng hồ sơ này cần phải vượt qua các tiêu chuẩn khắt khe về tính khả thi của biện pháp thi công, năng lực nhân sự và thiết bị theo quy định của hồ sơ mời thầu.

Mặt khác, mức giá chào sát nút của Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại - Dịch vụ Gia Phát IDC cũng khiến đơn vị xét thầu cần có sự phân tích kỹ lưỡng về cơ cấu chi phí, nhằm đảm bảo tối ưu hóa dòng vốn đầu tư công, nhất là khi đây là nguồn vốn ngân sách thành phố bổ sung có mục tiêu cho phường.

Góc nhìn từ chuyên gia

Về vấn đề đảm bảo cạnh tranh và hiệu quả kinh tế trong đấu thầu, chuyên gia đấu thầu Đào Giang nhận định: "Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã nâng cao đáng kể trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư. Trong các gói thầu xây lắp qua mạng, việc một nhà thầu chào giá thấp hơn đối thủ hàng trăm triệu đồng là tín hiệu tích cực về mặt cạnh tranh. Tuy nhiên, hội đồng xét thầu cần đặc biệt chú trọng khâu đánh giá tính hợp lý của các đơn giá thấp bất thường (nếu có) để tránh tình trạng bỏ thầu giá thấp rồi kéo dài tiến độ hoặc giảm chất lượng công trình."

Đồng quan điểm về tính minh bạch, Luật sư Nguyễn Quốc Vũ (Đoàn Luật sư TP HCM) chia sẻ: "Theo quy định tại Thông tư 79/2025/TT-BTC, mọi thông tin về quá trình xét thầu đều phải được cập nhật trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc sửa đổi Luật Đấu thầu thông qua Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15 hướng tới mục tiêu cốt lõi là sự công bằng giữa các thành phần kinh tế. Đối với những gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm thấp, cơ quan chức năng và đơn vị thẩm định như Công ty TNHH Hưng Minh Khôi cần rà soát kỹ lưỡng E-HSMT xem có các tiêu chí kỹ thuật mang tính chất 'cài cắm' hay không, nhằm đảm bảo nhà thầu nào thực sự có năng lực và mức giá tốt nhất sẽ được lựa chọn, thay vì chỉ ưu tiên những đơn vị thân quen tại địa bàn."

Hiện tại, gói thầu vẫn đang trong giai đoạn xét thầu chưa công bố kết quả. Liệu ưu thế giá của Công ty TNHH Xây dựng Giao thông Phú Sơn sẽ mang lại thắng lợi, hay bản lĩnh của Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại - Dịch vụ Gia Phát IDC sẽ giúp doanh nghiệp này vượt qua khúc cua hẹp về giá? Câu trả lời vẫn đang nằm ở phía trước.