Trong bối cảnh các địa phương đang tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công giai đoạn 2025 - 2026, việc lựa chọn hình thức thầu vừa bảo đảm tiến độ công trình cấp bách, vừa tối ưu hóa ngân sách luôn là bài toán đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng từ các chủ đầu tư. Khảo sát thực tế tại dự án cải tạo Trường mầm non Bình Minh (xã Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai) cho thấy một mô hình đáng chú ý trong việc áp dụng quy trình chỉ định thầu rút gọn, dung hòa hiệu quả giữa tính cấp bách an sinh và trách nhiệm tài chính công.

Bài toán tiến độ đối với công trình giáo dục mầm non

Dự án cải tạo, sửa chữa Trường mầm non Bình Minh là một trong những công trình hạ tầng giáo dục trọng điểm của xã Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai trong năm 2026, nhằm kịp thời đáp ứng điều kiện cơ sở vật chất an toàn cho con em nhân dân địa phương trước thềm năm học mới.

Theo Quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu số 143/QĐ-PKT ngày 15/04/2026 do Trưởng phòng Kinh tế xã Thống Nhất Lê Thế Việt ký ban hành, dự án được triển khai phân chia thành các gói thầu chuyên biệt nhằm tối ưu hóa tiến độ tổng thể. Trong đó, Gói thầu số 01 (Thi công xây dựng công trình) được phê duyệt áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn, phương thức trọn gói, với thời gian thực hiện hợp đồng là 120 ngày. Căn cứ pháp lý cốt lõi được áp dụng nhất quán xuyên suốt dự án là Luật Đấu thầu năm 2023 (đã sửa đổi, bổ sung tại Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15), kết hợp cùng Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Dưới góc nhìn quản lý, việc lựa chọn chỉ định thầu rút gọn đối với một công trình sửa chữa học đường mang tính chất an sinh xã hội là giải pháp tối ưu nhằm rút ngắn tối đa thời gian chuẩn bị thủ tục hành chính, sớm đưa công trình vào vận hành, tránh tình trạng thi công kéo dài ảnh hưởng đến môi trường sư phạm của trẻ nhỏ.

"Điểm sáng" tiết kiệm ngân sách qua thương thảo hợp đồng

Thông thường, một trong những e ngại lớn nhất của dư luận đối với hình thức chỉ định thầu là nguy cơ làm giảm tính cạnh tranh, dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước không cao. Tuy nhiên, diễn biến tại Gói thầu số 01 của dự án Trường mầm non Bình Minh lại cho thấy một kết quả ngược lại.

Ngày 07/05/2026, Phòng Kinh tế xã Thống Nhất ban hành Quyết định số 171/QĐ-PKT về việc phê duyệt chỉ định thầu rút gọn cho đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH Đầu tư và phát triển xây dựng Hùng Long (địa chỉ trụ sở tại số 463/31/12, đường Lê Đức Thọ, phường An Hội Đông, TP HCM). Đáng chú ý, giá trị chỉ định thầu chính thức được phê duyệt là 1.895.000.000 đồng.

Đối chiếu với giá dự toán gói thầu được phê duyệt trước đó tại Quyết định số 144/QĐ-PKT ngày 15/04/2026, giá trị trúng thầu nói trên đã ghi nhận mức giảm giá giảm thầu lên tới 5% thông qua quy trình thương thảo hợp đồng trực tiếp giữa chủ đầu tư và nhà thầu. Con số tiết kiệm hơn 100 triệu đồng cho ngân sách đối với một gói thầu quy mô nhỏ dưới 2 tỷ đồng là một minh chứng cụ thể cho thấy công tác quản lý vốn đầu tư công tại địa phương được thực hiện một cách chặt chẽ, thực chất và có trách nhiệm.

Nhìn lại lịch sử đấu thầu của Công ty Xây dựng Hùng Long

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH Đầu tư và phát triển xây dựng Hùng Long có mã số thuế 0314259370, thành lập ngày 01/03/2017. Doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực xây lắp, do ông Trần Quốc Hùng làm Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật.

Trong lịch sử hoạt động đấu thầu tính đến tháng 05/2026 công ty đã tham gia tổng cộng khoảng 43 gói thầu trên toàn quốc, trong đó trúng 31 gói, trượt 10 gói, 1 gói chưa có kết quả và 1 gói bị hủy. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm cả vai trò liên danh) đạt 83.295.078.123 đồng. Trong đó, tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập chiếm phần lớn với 62.080.529.343 đồng; giá trị trúng thầu với vai trò liên danh là 21.214.548.780 đồng.

Góc nhìn đa chiều từ các chuyên gia

Trao đổi về mặt pháp lý liên quan đến công tác chỉ định thầu, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định rất rõ ràng và chặt chẽ về hạn mức cũng như quy trình áp dụng chỉ định thầu rút gọn đối với các gói thầu xây lắp thuộc dự án đầu tư công. Việc áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với các gói thầu quy mô nhỏ, có giá trị nằm trong hạn mức cho phép là một giải pháp thiết thực nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, giúp rút ngắn tối đa thời gian chuẩn bị và đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình có tính chất an sinh xã hội cấp bách tại địa phương, ví dụ như trường học, trạm y tế.

Dưới góc nhìn quản lý kinh tế và hiệu quả đầu tư công, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định, bên cạnh ưu điểm vượt trội về mặt tiến độ thời gian, hình thức chỉ định thầu về nguyên tắc sẽ giảm thiểu tính cạnh tranh trực tiếp trên thị trường so với hình thức đấu thầu rộng rãi. Do đó, để bảo đảm đạt được mục tiêu tối thượng của công tác đấu thầu là tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế, pháp luật luôn khuyến khích và đòi hỏi tinh thần trách nhiệm giải trình rất cao từ phía các chủ đầu tư và bên mời thầu.

Chuyên gia cũng nhấn mạnh thêm, việc nhà thầu chủ động đề xuất mức giảm thầu hoặc chủ đầu tư thương thảo đạt tỷ lệ tiết kiệm tài chính tốt cho ngân sách địa phương như trường hợp gói thầu tại xã Thống Nhất (tiết kiệm hơn 100 triệu đồng, tương đương khoảng 5%) là một tín hiệu tích cực.