Kết quả cuộc đua tài chính tại dự án giao thông phường Bình Long
Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Bình Long vừa qua đã chính thức ban hành Quyết định số 65/QĐ-TTDVTH về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng cho gói thầu: Gói thầu thi công xây lắp thuộc dự án Xây dựng đường HCT3, đoạn còn lại địa phận phường Bình Long. Văn bản do Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Bình Long ký duyệt vào ngày 18/05/2026 với tư cách đại diện đơn vị chủ đầu tư trực tiếp quản lý nguồn vốn. Theo nội dung văn bản pháp lý này, bên mời thầu đã công nhận quyền trúng thầu thuộc về một doanh nghiệp xây dựng hạ tầng quy mô cơ sở là Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng cầu đường Quang Phú. Gói thầu xây lắp này ghi nhận một diễn biến đấu thầu tương đối sòng phẳng khi cả hai đơn vị tham gia đều vượt qua các tiêu chí sàng lọc về mặt kỹ thuật.
Xét về nguồn gốc pháp lý, dự án giao thông địa phương này ban đầu được hình thành dựa trên văn bản phê duyệt tổng thể của chính quyền địa phương, cụ thể là Quyết định số 462/QĐ-UBND do Chủ tịch UBND phường Bình Long ký ban hành vào ngày 16/04/2026.
Văn bản này chính thức giao nhiệm vụ cho Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Bình Long làm chủ đầu tư dự án. Để cụ thể hóa các bước triển khai chi tiêu công, ngày 20/04/2026, đơn vị chủ đầu tư đã ban hành Quyết định số 54/QĐ-TTDVTH phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu chi tiết.
Sau đó, hồ sơ mời thầu (E-HSMT) được ban hành chính thức thông qua văn bản số 58/QĐ-TTDVTH ký ngày 28/4/2026 bởi Giám đốc Trung tâm. Trong quá trình thiết lập các tiêu chí thầu, đơn vị chủ đầu tư đã thuê Công ty TNHH Tư vấn đấu thầu Miền Nam làm đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu kiêm tổ chức chấm thầu, song song với việc phối hợp cùng đơn vị thẩm định hồ sơ mời thầu là Công ty Cổ phần đấu thầu Cửu Long Bình Phước.
Phân tích diễn biến chấm thầu và hiệu quả kinh tế ngân sách
Gói thầu thi công xây lắp đường giao thông HCT3 áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng trong nước, áp dụng phương thức lựa chọn một giai đoạn một túi hồ sơ với loại hình hợp đồng trọn gói, tiến độ thực hiện trong vòng 150 ngày. Dòng vốn bố trí triển khai công trình hoàn toàn sử dụng nguồn vốn đầu tư công năm 2026 - 2027 của ngân sách địa phương. Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận thời điểm đóng thầu vào lúc 10h00 ngày 11/05/2026 và công tác mở thầu tự động hoàn thành vào lúc 10h47 cùng ngày. Biên bản mở thầu công khai cho thấy có tổng cộng 02 doanh nghiệp xây lắp nộp hồ sơ dự thầu hợp lệ. Việc xuất hiện đầy đủ các đối tác có năng lực tương đồng khiến gói thầu mang tính chất bám đuổi sát sao về mặt giá trị kinh tế.
Quá trình thẩm định và đánh giá hồ sơ dự thầu của tổ chuyên gia thuộc Công ty TNHH Tư vấn đấu thầu Miền Nam (đóng trụ sở tại Khu phố Phước Bình, phường Bình Phước, TP Đồng Nai) được tổng hợp cụ thể trong văn bản báo cáo đánh giá. Điểm đáng lưu ý tại gói thầu này là cả hai nhà thầu tham gia đều xuất sắc vượt qua các yêu cầu về năng lực hành chính, kinh nghiệm thi công và các tiêu chuẩn giải pháp kỹ thuật được quy định sẵn trong hồ sơ mời thầu.
Do đó, cuộc cạnh tranh mang tính định đoạt hoàn toàn phụ thuộc vào chiến lược định giá tài chính tại vòng mở thầu. Kết quả xếp hạng tài chính cho thấy Công ty TNHH Xây dựng cầu đường Tuấn Tú (mã số thuế 3800445652) bị đánh giá trượt thầu do hồ sơ xếp hạng thứ 2. Lý do được cơ quan chủ đầu tư phê duyệt là vì doanh nghiệp có mức giá dự thầu cao hơn, kém cạnh tranh hơn so với đơn vị xếp hạng nhất.
Xét về góc độ tối ưu hóa ngân sách công, gói thầu xây lắp giao thông này có mức giá phê duyệt dự toán ban đầu là 4.103.231.750 đồng. Giá trúng thầu thực tế được phê duyệt của Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng cầu đường Quang Phú là 4.021.248.972 đồng. Phép toán chênh lệch kinh tế ghi nhận số tiền tiết kiệm cho dòng vốn tài chính công là 81.982.778 đồng. Đây là một tỷ lệ tiết kiệm ở mức trung bình, tương đương khoảng 2% giá trị dự toán của công trình.
Bức tranh năng lực hoạt động của nhà thầu xây lắp
Dựa trên dữ liệu tra cứu lịch sử thầu từ hệ thống quản lý thông tin chính thức, Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng cầu đường Quang Phú (có MST 3801105190) là một pháp nhân xây dựng có thâm niên hoạt động từ ngày 30/07/2015. Trước đây, doanh nghiệp có địa chỉ đăng ký trụ sở giao dịch đặt tại Phường Tân Phú, Thị xã Đồng Xoài, Tỉnh Bình Phước.
Tuy nhiên, sau khi thực hiện các quy định tổ chức hành chính và sắp xếp địa giới hành chính mới tại Việt Nam, địa chỉ trụ sở đăng ký hiện tại của doanh nghiệp được cập nhật trực thuộc khu vực địa bàn tỉnh Đồng Nai. Sự dịch chuyển địa giới này cũng tạo nên mối liên hệ địa lý ngẫu nhiên khi đơn vị tư vấn thầu dự án là Công ty TNHH Tư vấn đấu thầu Miền Nam cũng đóng trụ sở trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
Lịch sử tham gia xây lắp cho thấy Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng cầu đường Quang Phú có nhiều kinh nghiệm tại các gói thầu hạ tầng kỹ thuật vừa và nhỏ tại địa phương. Đáng chú ý, đây không phải là lần đầu tiên doanh nghiệp này đối đầu trực diện với đối thủ Công ty TNHH Xây dựng cầu đường Tuấn Tú trên thương trường đấu thầu.
Hệ thống dữ liệu gốc ghi nhận hai pháp nhân này từng có những mối quan hệ bám đuổi và tương tác thầu trong nhiều dự án giao thông cấp địa phương trước đây. Việc cọ xát và giành chiến thắng dựa trên lợi thế cạnh tranh về giá đề xuất khẳng định sự chủ động của nhà thầu đối với các cấu trúc định giá thầu tại địa bàn.
Đồng hành cùng tính cạnh tranh và góc nhìn chuyên gia
Mô hình tổ chức lựa chọn nhà thầu rộng rãi qua hệ thống điện tử luôn hướng tới mục đích tạo ra một sân chơi minh bạch, nơi các doanh nghiệp cạnh tranh bằng năng lực kỹ thuật và tối ưu hóa chi phí giá thành. Diễn biến tại gói thầu xây lắp giao thông đường HCT3 của phường Bình Long cho thấy khi các tiêu chí kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu được xây dựng một cách khoa học sẽ thu hút được các nhà thầu có năng lực thực sự tham gia bám đuổi giá sòng phẳng.
Bình luận về khía cạnh kinh tế và trách nhiệm quản lý dòng vốn đầu tư công, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích, theo các nguyên tắc được chuẩn hóa tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, phương pháp giá thấp nhất mang lại hiệu quả trực diện cho ngân sách khi các bên đều đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Việc một gói thầu đạt tỷ lệ tiết kiệm tài chính khoảng 2,00% thông qua hình thức so kè giá công khai là một kết quả hợp quy luật. Tuy nhiên, để bảo đảm số tiền ngân sách được sử dụng hiệu quả nhất, công tác giám sát chất lượng thi công ngoài thực địa trong thời gian 150 ngày tới cần được cơ quan chủ đầu tư quản lý nghiêm ngặt. Điều này đòi hỏi tính trách nhiệm giải trình cao của ban quản lý và các bộ phận nghiệp vụ kỹ thuật tại địa phương.
QUY ĐỊNH VỀ BẢO ĐẢM CẠNH TRANH TRONG ĐẤU THẦU
Điều 6 Luật Đấu thầu và Điều 4 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định về tính độc lập giữa các bên để tránh tình trạng "vừa đá bóng, vừa thổi còi". Cụ thể, nhà thầu dự thầu phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với: Chủ đầu tư, bên mời thầu; Nhà thầu tư vấn lập, thẩm định hồ sơ mời thầu; Nhà thầu tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.
Định nghĩa "độc lập về tài chính" được cụ thể hóa là: Không cùng thuộc một cơ quan hoặc tổ chức trực tiếp quản lý đối với đơn vị sự nghiệp; Không có cổ phần hoặc vốn góp của nhau trên 30%; Không cùng có cổ phần hoặc vốn góp trên 20% của một tổ chức khác. Quy định này nhằm đảm bảo mọi nhà thầu khi tham gia vào thị trường đều có cơ hội ngang nhau, không có sự ưu ái ngầm giữa đơn vị quản lý và đơn vị thực thi.
Năm 2026, với việc sắp xếp lại đơn vị hành chính, các chủ đầu tư tại 34 tỉnh/thành phố và các xã phải thực hiện rà soát nghiêm ngặt danh sách cổ đông của các nhà thầu. Nếu phát hiện nhà thầu có mối quan hệ sở hữu chéo với đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu đó sẽ bị loại ngay lập tức. Đây là lá chắn pháp lý quan trọng để ngăn chặn các "sân sau" của những người có thẩm quyền trong việc thâu tóm các gói thầu địa phương, bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp làm ăn chân chính.