Cảnh tượng tráng lệ của Tinh vân Não

Khám phá vẻ đẹp kỳ bí của Tinh vân Não qua ảnh chụp của nhiếp ảnh gia David Joyce, phản ánh quá trình siêu tân tinh đã chết cách đây 10.000 năm.

Nhiếp ảnh gia thiên văn nghiệp dư David Joyce đến từ Kentucky, Mỹ, gần đây đã chụp được một bức ảnh ngoạn mục về không gian sâu thẳm. Đó là một bức tranh tuyệt đẹp thể hiện "những tia sáng cuối cùng của một siêu tân tinh đã chết cách đây 10.000 năm". Thực chất, hình ảnh này cho thấy tàn dư của siêu tân tinh CTB 1, còn được gọi là "Tinh vân Tỏi" hoặc "Tinh vân Não" vì hình dạng của nó giống cả củ tỏi và não người.

Khối bong bóng vũ trụ khổng lồ này nằm trong chòm sao Cassiopeia thuộc Dải Ngân hà, cách Trái đất khoảng 9.132 năm ánh sáng. Nó thực chất là tàn dư của một vụ nổ siêu tân tinh xảy ra cách đây khoảng 10.000 năm trước, và nó vẫn phát ra ánh sáng mờ nhạt từ sóng vô tuyến, tia X và ánh sáng khả kiến nhìn thấy được. Đám mây khí này tiếp tục giãn nở ra ngoài, tương tác với vật chất giữa các vì sao xung quanh để tạo ra những cấu trúc ánh sáng và bóng tối đan xen ngoạn mục.

anh-chup-man-hinh-2026-05-21-092532.png
Ảnh: @David Joyce.

Vụ nổ siêu tân tinh này không chỉ thổi bay các lớp ngoài mà còn tạo ra một sao neutron cực kỳ đặc – còn gọi là một sao xung. Theo quan sát của Kính viễn vọng không gian tia gamma Fermi của NASA, sao xung này đang di chuyển ra xa nơi nó hình thành với tốc độ lên đến 4 triệu km/giờ.

Trong một cuộc phỏng vấn với Space.com, Joyce cho biết: "Thật sự rất khó để chụp ảnh tinh vân này ở vùng ngoại ô bị ô nhiễm ánh sáng. Bầu trời nơi tôi thăm dò thuộc loại Bortle 7 (rất sáng), vì vậy tôi đã phải phơi sáng hơn 50 giờ mới có thể thấy được các chi tiết". Joyce đã sử dụng kính viễn vọng Schmidt-Cassegrain 8 inch, máy ảnh ZWO và nhiều bộ lọc khác nhau để tỉ mỉ ghi lại ánh sáng sao từ tinh vân này.

Ngày nay, hình ảnh Tinh vân Não này không chỉ thể hiện kỹ năng kỹ thuật cá nhân mà còn là lời tri ân đến chu kỳ kỳ diệu của sự sống trong vũ trụ. Vụ nổ siêu tân tinh kinh hoàng thời đó đã biến thành ánh sáng và bóng tối huyền bí trên bầu trời đêm, nhắc nhở chúng ta rằng, sự chết đi của các vì sao, các siêu tân tinh cũng có thể tạo ra vẻ đẹp tráng lệ nhất trong vũ trụ.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện quan trọng trong quá trình khai quật khảo cổ tại Di chỉ Mái đá Ngườm”. Nguồn video: @Báo và Phát thanh Truyền hình Thái Nguyên.

Bí mật thú vị trong Tinh vân Tc 1

Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) ghi lại hình ảnh trực tiếp của Tinh vân Tc 1, nơi các phân tử carbon tự sắp xếp thành một lớp vỏ hình cầu khổng lồ.

Một tinh vân bí ẩn cách Trái Đất khoảng 10.000 năm ánh sáng đang đặt ra một bí ẩn mới. Cụ thể, một nhóm nghiên cứu từ Đại học Western ở Canada đã thu được những hình ảnh có độ phân giải cao chưa từng có và dữ liệu quang phổ của tinh vân hành tinh Tc 1 thông qua quan sát bằng Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST).

Họ không chỉ làm sáng tỏ bí ẩn về sự phân bố của các phân tử carbon được gọi là "buckyball", mà còn ghi lại được một cấu trúc kỳ lạ giống như một dấu chấm hỏi ngược, điều này đã thu hút rất nhiều sự chú ý.

Phát hiện 'dải sắt' dài 70 tỷ km trong tinh vân M57 từ kính viễn vọng Webb

Dải sắt dài 70 tỷ km trong tinh vân M57 được phát hiện qua kính viễn vọng Webb, giúp hiểu rõ quá trình hình thành và tiến trình của các tinh vân hành tinh.

Các nhà thiên văn học gần đây đã phát hiện ra một cấu trúc sắt kỳ lạ bên trong tinh vân hình vòng M57 vốn nằm cách Trái đất 2.600 năm ánh sáng. Nhóm nghiên cứu đến từ Đại học Cardiff và Đại học College London, do Roger Wesson dẫn đầu, đã sử dụng kính viễn vọng William Herschel trên đảo La Palma, Tây Ban Nha, được trang bị thiết bị WEAVE, để quét tinh vân này. WEAVE có hàng trăm sợi quang học, có khả năng thu thập dữ liệu quang phổ từ các khu vực rộng lớn cùng một lúc.

Sau khi xử lý dữ liệu quan sát, một dải cấu tạo từ sắt ion hóa đã được phát hiện. Ban đầu được cho là tín hiệu nhiễu, nhưng nó đã được xác nhận sau nhiều lần kiểm tra. Kết quả, đó là một dải sắt này dài khoảng 70 tỷ km. Khối lượng của nó tương tự như sao Hỏa. Trong dải sắt này, các nguyên tử sắt bị ion hóa bốn lần, do mất bốn electron, nên chúng tồn tại ở trạng thái plasma nhiệt độ cao. Chúng chỉ phát ra ánh sáng ở các bước sóng cụ thể, khiến chúng vô hình đối với các thiết bị thăm dò không gian cũ.

Ảnh siêu nét của tinh vân có hình dạng giống bộ não người

Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST) của NASA đã chụp được hình ảnh sắc nét một tinh vân có hình dáng giống hệt một bộ não người trong không gian.

tihhh-2.jpg
Tinh vân có biệt danh "Hộp sọ lộ thiên" (Exposed Cranium) được tạo ra bởi một ngôi sao đang hấp hối. Theo các dữ liệu từ kính viễn vọng Không gian James Webb, các lớp khí phức tạp và một rãnh tối chia đôi ở trung tâm, cung cấp thông tin chi tiết về giai đoạn cuối cùng đầy ngoạn mục trong vòng đời của một ngôi sao. Ảnh: NASA.
tihhh-3.jpg
Tên chính thức của tinh vân đặc biệt trên là PMR 1. Tuy nhiên, với ngoại hình độc đáo trông như một bộ não người nằm trong một hộp sọ trong suốt nên được gọi biệt danh là "Hộp sọ lộ thiên". Ảnh: NASA.

Đọc nhiều nhất

Tin mới