Với giá cua đồng hiện ở mức 100-150.000 đồng/kg và giá bán khoảng 15.000-20.000 đồng/bát bún riêu cua thì người bán không có lãi nếu không có “mánh” kinh doanh. Tại các gánh bún riêu, thịt, gạch cua đều được chế biến sẵn.
Theo tiết lộ của bà Tâm - một người bán bún đậu trước cổng Bệnh viện 198 - thì hầu hết những gánh bún riêu cua đều phân nửa là đậu phụ nghiền nát xay lẫn với cua, bởi việc làm giả riêu cua không mấy phức tạp. Với ít thịt cua, người bán sẽ nghiền nát đậu phụ và trộn chung trên chảo có ít dầu, bỏ thêm ít nước riêu để khó ai phân biệt được thịt cua, đậu phụ. Nếu chỉ dùng cua thì bún riêu sẽ có vị nồng, nước bún ngọt hơn và có mùi đặc trưng, nhưng nếu pha thêm đậu phụ được nghiền nát thì bát bún sẽ mất vị cua, nước bún loãng.
| Một loại bột sắt để nhuộm màu thực phẩm được bán ở chợ Đồng Xa. |
Thực chất việc pha chế này không hại sức khoẻ người tiêu dùng vì đậu phụ là thực phẩm an toàn, tuy nhiên, đây là việc lừa người tiêu dùng một cách trắng trợn. Nhiều cửa hàng còn dùng trứng để che phần đậu phụ trắng và nhằm bắt mắt hơn.
Nước riêu cua vàng óng nhờ... bột sắt
Tại nhiều chợ, không khó mua bột tạo màu bún riêu. Để nước riêu có màu đỏ sánh, người bán thường sử dụng bột điều màu hoặc các loại nước dùng, nước sốt dùng cho việc nấu riêu cua đã đóng sẵn hộp. Tại chợ Đồng Xuân, mỗi hộp nước màu nấu riêu cua giá 45.000 đồng và chỉ bán cả lốc 10 hộp, rất dễ dùng, vì là dạng lỏng.
| Thận trọng với nước riêu cua màu đỏ sánh. |
Loại bột thứ 2 là bột điều màu. Một người bán hàng ở chợ Đồng Xa đưa ngay gói bột điều màu khi PV hỏi mua để nấu riêu cua. Tại đây loại bột nào cũng có, nhưng riêng bột này được dùng nhiều hơn cả và nếu mua nhiều sẽ có mức giá khác. Một kg bột điều màu giá từ 60.000-80.000 đồng. Theo tiết lộ của một người bán hàng quen, thì bột điều đó chỉ bột sắt - một loại phẩm màu công nghiệp. Theo khảo sát, thì hầu hết những người làm hàng bún riêu đều mua loại bột điều không có bao bì và nhãn mác, vì giá rất rẻ. Sau khi dùng tay tiếp xúc, loại bột này bám rất lâu trên da, dù tay đã rửa kỹ. Quan sát tại những hàng bún riêu rất dễ thấy có váng màu đỏ bám trên thành nồi nước bún riêu, đó chắc chắn là loại bột sắt.
Theo cảnh báo của Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế, việc sử dụng phẩm màu công nghiệp trong sản xuất, chế biến thực phẩm gây nguy hại rất lớn cho sức khỏe. Vì lợi nhuận mà nhiều người kinh doanh món bún riêu cua khoái khẩu trong mùa hè đã sử dụng những loại phẩm màu độc hại. Tiếc rằng, tại Hà Nội, hầu hết các gánh bún riêu cua đều bán rong, nên các cơ quan chức năng khó thể kiểm soát được chất lượng. Vì vậy, người tiêu dùng cần tự bảo vệ mình bằng cách lựa đồ ăn đảm bảo vệ sinh, nếu không muốn chuốc vạ vào thân.
