Kinh doanh cốt lõi bị thu hẹp

Với một ngân hàng thương mại, nguồn sống chính là chênh lệch giữa lãi thu từ người vay và lãi trả cho người gửi tiền. Khi khoảng chênh này hẹp lại, mọi hoạt động khác đều khó bù đắp.

Báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026 cho thấy Saigonbank đang ở đúng tình trạng đó. Trong 9 tháng, thu nhập lãi tăng 10,3%, lên 1.792,9 tỷ đồng. Nhưng chi phí lãi tăng tới 25%, từ 976,6 tỷ đồng lên 1.221 tỷ đồng. Thu nhập lãi thuần, phần còn lại sau khi trả lãi, giảm 11,9%, từ 648,9 tỷ đồng xuống 571,9 tỷ đồng.

Trong quý III, khoảng chênh còn rõ hơn. Chi phí lãi quý III tăng 27% so với cùng kỳ, lên 432,4 tỷ đồng, trong khi thu nhập lãi tăng khoảng 18%. Thu nhập lãi thuần quý chỉ nhích nhẹ.

Nguồn vốn đắt hơn, vốn rẻ rời đi

Một nguyên nhân khiến chi phí vốn tăng là cơ cấu tiền gửi đang dịch chuyển theo hướng bất lợi. Tiền gửi không kỳ hạn, loại tiền gửi gần như không phải trả lãi, giảm khoảng 21%, từ 2.566 tỷ đồng xuống 2.027,6 tỷ đồng. Tiền gửi của cá nhân giảm 7,7%. Tổng tiền gửi khách hàng giảm hơn 1.150 tỷ đồng.

Tỷ trọng tiền gửi có kỳ hạn tăng, dù số dư tuyệt đối giảm. Cụ thể, tiền gửi của các doanh nghiệp nhà nước tăng từ 6.520 tỷ đồng lên 6.966 tỷ đồng, chiếm khoảng 28% tổng tiền gửi.

Các mảng kinh doanh khác không bù đắp được. Lãi thuần từ dịch vụ giảm khoảng 15%, từ 29,3 tỷ đồng xuống 24,8 tỷ đồng. Lãi từ kinh doanh ngoại hối giảm từ 13,4 tỷ đồng xuống 7,8 tỷ đồng. Lãi thuần từ hoạt động khác giảm từ 169,2 tỷ đồng xuống 119 tỷ đồng. Tổng thu nhập hoạt động 9 tháng chỉ còn khoảng 727 tỷ đồng.

Bộ máy chi phí nặng nề bào mòn lợi nhuận

Trong khi thu nhập hoạt động giảm, chi phí hoạt động vẫn tăng 8%, lên 529,7 tỷ đồng. Như vậy, cứ 100 đồng thu nhập hoạt động, Saigonbank phải dành khoảng 73 đồng để trang trải bộ máy, gồm lương nhân viên, thuê trụ sở, khấu hao và chi phí quản lý. Tỷ lệ chi phí cao khiến ngân hàng còn rất ít dư địa lợi nhuận khi nguồn thu từ hoạt động cốt lõi bị thu hẹp.

Kết quả, lợi nhuận thuần trước dự phòng trong 9 tháng giảm 47%, từ 374,3 tỷ đồng xuống 197,1 tỷ đồng. Sau khi trích 131,2 tỷ đồng dự phòng rủi ro tín dụng, lợi nhuận trước thuế chỉ còn 65,9 tỷ đồng. Riêng quý III, con số này đạt 17,8 tỷ đồng, giảm 78,7% so với cùng kỳ. Lãi cơ bản trên mỗi cổ phiếu trong 9 tháng chỉ còn 153 đồng.

Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh cũng cho thấy sức ép lên hoạt động ngân hàng. Trước khi tính đến những thay đổi về tài sản và vốn lưu động, chỉ tiêu này đạt khoảng 176 tỷ đồng trong 9 tháng, chưa bằng một nửa mức 374 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Tiền thu hồi từ các khoản nợ đã xử lý cũng giảm từ khoảng 161 tỷ đồng xuống 110 tỷ đồng.

Tài sản cố định tăng 40%

Giá trị tài sản cố định của Saigonbank tăng khoảng 40%, từ 1.039,9 tỷ đồng lên 1.459,2 tỷ đồng. Trong đó, nguyên giá tài sản cố định hữu hình tăng hơn 412 tỷ đồng. Tuy nhiên, báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho thấy tiền chi mua sắm tài sản cố định trong 9 tháng chỉ khoảng 23,6 tỷ đồng. Cùng thời gian, khoản mục tài sản Có khác giảm mạnh từ khoảng 467 tỷ đồng xuống còn 27 tỷ đồng.

Chênh lệch lớn giữa mức tăng tài sản cố định và dòng tiền chi mua sắm trong kỳ cho thấy biến động tài sản có thể liên quan đến việc ghi nhận hoặc chuyển loại các khoản mục đã phát sinh trước đó. Tuy nhiên, báo cáo chưa cung cấp đủ thông tin để xác định cụ thể nguồn hình thành phần tài sản tăng thêm. Khi các tài sản này được đưa vào sử dụng, chi phí khấu hao cũng có thể tăng, tiếp tục tạo áp lực lên chi phí hoạt động trong những kỳ tiếp theo.

Saigonbank cần làm rõ kế hoạch cải thiện biên lãi, giữ chân người gửi tiền cá nhân và nguyên nhân khiến tài sản cố định tăng mạnh trong khi dòng tiền chi mua sắm tài sản trong kỳ ở mức thấp.