Tàn dư bão Saudel tái tổ chức, Biển Đông xuất hiện bão số 5

Sáng sớm nay (3/9), bão số 5 Saudel di chuyển lên phía Bắc, vượt qua 23 độ Vĩ Bắc, đi ra ngoài Biển Đông.

Trước đó, Saudel hoạt động trên Tây Bắc Thái Bình Dương, mạnh lên thành bão rồi di chuyển về phía Trung Quốc. Sau khi đổ bộ, bão suy yếu thành vùng áp thấp.

Bão số 5 Saudel di chuyển gần như theo hướng vòng tròn trên Biển Đông. Nguồn: NCHMF

Sáng 31/8, vùng áp thấp di chuyển xuống vùng biển phía Đông bán đảo Lôi Châu (Trung Quốc), tái tổ chức thành áp thấp nhiệt đới rồi mạnh lên thành bão số 5 trên Biển Đông vào sáng 1/9.

Theo các chuyên gia, bão thường chỉ hồi sinh sau khi đi qua các đảo trên đại dương. Việc bão hồi sinh sau khi đổ bộ vào đất liền là trường hợp cực kỳ hiếm gặp.

Quỹ đạo của Saudel cũng bất thường. Sau khi hình thành, bão đi theo hướng Nam/Tây Nam, rồi chuyển Đông Bắc, quay ngược lên Bắc Biển Đông thay vì vào Vịnh Bắc Bộ và đất liền nước ta như thường lệ.

Dự báo trong 1-2 ngày tới, bão sẽ quay ngoặt về phía Tây/Tây Tây Nam, trở lại gần nơi hình thành trước khi suy yếu trên vùng ven biển Quảng Đông (Trung Quốc) khoảng ngày 4/9.

Hướng di chuyển dị thường của bão số 5 liên quan đến tương tác với bão Krovanh đang hoạt động trên Tây Bắc Thái Bình Dương, dự báo hướng về phía Nam Nhật Bản.

Hiện tượng “bão đôi” cùng quỹ đạo bất thường của Saudel một lần nữa cho thấy thời tiết nhiệt đới năm nay có nhiều yếu tố khó lường.

Bão số 4 “ở lì” trên Vịnh Bắc Bộ 5 ngày

Sự dị thường nhất về hướng di chuyển trong các cơn bão trên Biển Đông năm nay thuộc về bão số 4 Narra, với thời gian tồn tại kỷ lục khoảng 5 ngày. Đây cũng là cơn bão duy nhất tạo ra một “nút thắt” trên đường đi trong không gian tương đối hẹp của Vịnh Bắc Bộ.

Theo ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, bão số 4 có thời điểm chỉ di chuyển khoảng 3-5km/h, đồng thời liên tục thay đổi hướng. Thay vì nhanh chóng vượt qua Vịnh Bắc Bộ và đổ bộ, bão có lúc di chuyển vòng, đổi hướng và thậm chí quay trở lại phía ngoài vịnh.

Bão số 4 di chuyển kiểu vặn xoắn trên Vịnh Bắc Bộ, gây mưa lớn nhiều nơi ở miền Bắc. Nguồn: VNDMS

Bão duy trì hoàn lưu mạnh trên Vịnh Bắc Bộ trong nhiều ngày, có thời điểm đạt cấp 8-9, giật cấp 11. Thời gian tồn tại kéo dài khiến mưa lớn triền miên ở nhiều tỉnh thành, đặc biệt khu vực Đông Bắc Bộ và vùng núi phía Bắc; gây ra các thiên tai khác như lũ lụt, lũ quét và sạt lở đất.

Theo chuyên gia khí tượng, nguyên nhân khiến bão số 4 di chuyển bất thường là môi trường dẫn đường yếu và phức tạp. Bão hoạt động trong khu vực dải hội tụ nhiệt đới, trong khi các dòng khí quyển quy mô lớn không tạo thành một hướng di chuyển ổn định.

Các cơn bão không đi theo “kịch bản” quen thuộc

Bão số 3 Kujira hình thành đầu tháng 8 ở phía Đông Nam Bắc Biển Đông, nhưng nhanh chóng di chuyển ra khỏi Biển Đông và suy yếu, không ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam.

Theo các chuyên gia, hướng đi hiếm gặp của Kujira liên quan đến siêu bão Dolphin trên Tây Bắc Thái Bình Dương. Cường độ và kích thước khổng lồ của Dolphin đã hút Kujira về phía mình, khiến bão tồn tại ngắn và có quỹ đạo đặc biệt hiếm gặp.

Trước đó, bão số 2 Noul đi vào Biển Đông cuối tháng 7. Cơn bão mạnh nhất đạt cấp 12, giật cấp 15 nhưng cũng ít ảnh hưởng đến đất liền Việt Nam. Sau khi hoạt động trên biển, Noul di chuyển về phía Trung Quốc và suy yếu.

Ngay từ đầu mùa, bão số 1 Maysak cũng có diễn biến đáng chú ý. Hình thành từ vùng áp thấp giữa Biển Đông, Maysak mạnh lên thành bão rồi di chuyển qua phía Nam đảo Hải Nam (Trung Quốc), vào Bắc Vịnh Bắc Bộ và đổ bộ khu vực Móng Cái, Quảng Ninh tối 4/7 với sức gió mạnh cấp 8-9, giật cấp 11-12.

Mùa bão còn dài, diễn biến khó lường

Các diễn biến trên xảy ra trong bối cảnh El Nino được dự báo tác động rõ hơn đến thời tiết trong những tháng cuối năm 2026. Hiện tượng này thường làm nền nhiệt tăng và lượng mưa có xu hướng giảm, nhưng không đồng nghĩa với việc Việt Nam sẽ ít xuất hiện thời tiết cực đoan.

Mùa bão năm 2026 được dự báo ít bão, nhưng diễn biến khó lường. Ảnh: L.D

Ngược lại, trong điều kiện khí quyển biến động, các cơn bão có thể xuất hiện với quỹ đạo và cường độ khó dự đoán.

Cơ quan khí tượng nhận định, trong tháng 9, bão/áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và đổ bộ vào đất liền Việt Nam có khả năng tương đương so với trung bình nhiều năm (TBNN trên Biển Đông là 2,4 cơn và đổ bộ vào đất liền Việt Nam là 1,2 cơn).

“Điều đáng ngại không chỉ là có bao nhiêu cơn bão, mà còn là cách chúng hình thành, di chuyển và biến đổi”, các chuyên gia lưu ý.

Do đó, người dân và chính quyền địa phương cần theo dõi sát các bản tin chính thức của cơ quan khí tượng, chủ động phương án ứng phó, đảm bảo an toàn.