Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran dường như đã bước sang một giai đoạn mới khi Ả Rập Xê Út công khai tham gia hoạt động quân sự leo thang nhằm vào các lực lượng ủy nhiệm do Tehran hậu thuẫn. Theo AP, nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến sự vốn đã bế tắc lại tiếp tục thất bại khi sự ngờ vực giữa hai bên ngày càng sâu sắc.

Mỹ và Iran đều tiến hành các cuộc không kích trong 24 giờ qua, khiến dư luận lo ngại về một cuộc chiến toàn diện và mở rộng xung đột trong khu vực khi chiến lược của các quan chức Mỹ hay Iran về con đường phía trước vẫn chưa rõ ràng.

Trong khi Tổng thống Donald Trump và các đồng minh gần đây liên tục cho rằng Iran đang mong muốn quay lại bàn đàm phán, Thứ trưởng Ngoại giao Iran hôm 28/7 khẳng định nước này không hề đề nghị nối lại tiến trình ngoại giao trong hơn 2 tuần qua.

Tổng thống Trump dọa tấn công dữ dội vào Iran

Iran cho biết đã phóng tên lửa đạn đạo vào căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan, một trung tâm quân sự quan trọng của Mỹ trong khu vực. Sau vụ tấn công nhằm vào căn cứ Mỹ ở Jordan bị chặn đứng, ông Trump ngày 29/7 quay lại những lời đe dọa, dù vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục đàm phán.

“Họ (Iran) đã xin lỗi rồi, nhưng các bạn biết đấy, chúng ta phải răn đe họ một chút. Chúng ta sẽ xem liệu có đạt được thỏa thuận vào lúc nào đó không. Nhưng chúng ta sẽ tấn công họ rất dữ dội”, ông Trump nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng.

Vài giờ sau, các cuộc không kích diễn ra khi quân đội Mỹ thông báo trên mạng xã hội rằng họ đã tiến hành “một phản ứng mạnh mẽ đối với các cuộc tấn công của Iran nhằm vào lực lượng Mỹ đóng tại Trung Đông ngày hôm qua”. Tuy nhiên, mục tiêu của cuộc tấn công chưa được tiết lộ ngay lập tức.

Cảm giác “điều đã từng xảy ra” lại xuất hiện khi trong nhiều tháng qua, Tổng thống Trump liên tục nói về việc một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến sự và chương trình hạt nhân của Tehran sắp đạt được, sau đó lại sử dụng những lời đe dọa để buộc Iran nhượng bộ các yêu cầu của Mỹ - nhưng đều vô ích.

Giao tranh leo thang cũng đã khiến nhiều binh sĩ Mỹ thương vong hơn và làm dấy lên hoài nghi rằng Mỹ sắp cạn kiệt kho dự trữ các hệ thống phòng không chủ chốt cần thiết để bảo vệ căn cứ và đồng minh.

Trong diễn biến liên quan, Ả Rập Xê Út phối hợp với Mỹ tấn công nhiều địa điểm hậu cần và kho vũ khí do các lực lượng thân Iran sử dụng tại Iraq.

Đây là lần đầu tiên các cuộc không kích chung Mỹ-Ả Rập Xê Út được công bố công khai, diễn ra sau các vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào vương quốc này. Tuy nhiên, một quan chức Mỹ giấu tên cho biết hai cuộc tấn công này không liên quan đến nhau.

Bộ trưởng Quốc phòng Ả Rập Xê Út thăm Nhà Trắng

Bộ trưởng Quốc phòng Ả Rập Xê Út Khalid bin Salman đã có các cuộc gặp riêng với Tổng thống Mỹ Donald Trump và Phó Tổng thống JD Vance tại Nhà Trắng vào ngày 29/7, theo hai nguồn tin am hiểu sự việc.

Theo một trong các nguồn tin am hiểu về cuộc họp, Bộ trưởng Quốc phòng Khalid bin Salman đã truyền đạt quan điểm của Thái tử Mohammed bin Salman rằng Iran đã mất dần ảnh hưởng tại Syria và Lebanon nhưng vẫn duy trì hỗ trợ cho lực lượng Houthi ở Yemen và các nhóm dân quân tại Iraq.

Lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn ở Yemen gần đây đã phóng tên lửa đạn đạo vào một tàu chở dầu của Ả Rập Xê Út, chỉ vài ngày sau khi tuyên bố áp đặt phong tỏa hàng hải đối với các tàu liên quan tới Ả Rập Xê Út ở Biển Đỏ.

"Quyết định của Ả Rập Xê Út tham gia các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào các nhóm vũ trang ở Iraq nhằm gửi thông điệp tới Iran rằng nước này sẽ không dung thứ cho việc Iran hoặc các lực lượng ủy nhiệm của Iran tấn công ngành công nghiệp dầu mỏ và các cơ sở hạ tầng trọng yếu khác của Ả Rập Xê Út", nguồn tin cho biết thêm.

Đồng thời, Bộ trưởng Quốc phòng cũng nhấn mạnh với ông Trump rằng Ả Rập Xê Út mong muốn giảm leo thang cuộc chiến và muốn Washington cùng Tehran quay lại bàn đàm phán.

Được biết, cuộc không kích của Mỹ và Ả Rập Xê Út diễn ra chỉ vài giờ sau khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Một quan chức Israel được thông báo về cuộc gặp giữa lãnh đạo Israel và Mỹ tại Nhà Trắng hôm 28/7 cho biết, ông Netanyahu đã đảm bảo với Tổng thống Trump rằng chính Mỹ, chứ không phải Israel, mới là bên chủ động quyết định các bước tiếp theo trong vấn đề Iran.

Những cuộc giao tranh gần đây với Iran đã tiêu tốn thêm nhiều tên lửa đánh chặn Patriot và THAAD vốn đã cạn kiệt của quân đội Mỹ, có thể khiến binh sĩ Mỹ gặp rủi ro lớn hơn nếu xung đột tái diễn, theo một phân tích được Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tại Washington công bố tuần này.

Đại tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, đã báo cáo với ông Trump rằng tình trạng kho dự trữ đạn dược có thể ảnh hưởng đến các hoạt động quân sự tại Iran.

Tương lai nào cho đàm phán Mỹ - Iran?

Theo AP, chính quyền ông Trump dường như chưa có chiến lược nối lại đàm phán với Iran về việc chấm dứt xung đột.

Bất chấp nỗ lực của một số bên trung gian nhằm khởi động lại các cuộc đàm phán - hoặc ít nhất tìm ra điểm khởi đầu mới - chính quyền ông Trump hiện tại không chủ động thúc đẩy đối thoại vào thời điểm này, một quan chức cấp cao Mỹ giấu tên cho biết.

Theo quan chức này, những diễn biến mới nhất trong khu vực cho thấy bất kỳ khả năng nối lại ngoại giao trực tiếp nào cũng chưa thể xảy ra ngay.

Các nhà phân tích cho rằng sự bất định và thiếu chiến lược là kết quả của sự ngờ vực sâu sắc ngày càng tăng giữa Washington và Tehran, đặc biệt sau khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời ký giữa tháng 6/2026 sụp đổ trong những tuần gần đây.

Ali Vaez, Giám đốc dự án Iran tại International Crisis Group, cho biết các quan chức cấp cao Iran đã gần như nhất trí phê duyệt bản ghi nhớ với Mỹ.

“Nhưng giờ đây, không ai trong số họ tin tưởng rằng Mỹ là đối tác đàm phán đáng tin cậy", ông nói.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Mỹ - Iran đạt thỏa thuận khung hồi tháng 6/2026