Ngày 14/04/2026, ông Nguyễn Văn Du - Hiệu trưởng Trường THPT Trần Nguyên Hãn đã đặt bút ký Quyết định số 123/QĐ-THPT.TNH phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu số 04: Xây lắp + thiết bị. Đây là gói thầu nòng cốt thuộc dự án "Bảo dưỡng, sửa chữa cơ sở vật chất Trường THPT Trần Nguyên Hãn năm 2025", một dự án quan trọng nhằm nâng cấp hạ tầng giáo dục tại địa phương.
Quy trình công khai nhưng thiếu sự cạnh tranh trực tiếp
Theo tìm hiểu của phóng viên, dự án được đầu tư từ nguồn Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của Nhà trường, với tổng mức đầu tư phê duyệt theo Quyết định 195/QĐ-SXD-QLXDCT của Sở Xây dựng TP HCM. Gói thầu số 04 được tổ chức mời thầu rộng rãi qua mạng từ ngày 26/03/2026 theo hình thức Chào hàng cạnh tranh, phương thức Một giai đoạn một túi hồ sơ.
Mặc dù thông tin mời thầu đã được đăng tải công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo đúng quy định của Luật Đấu thầu 2023 và Thông tư 79/2025/TT-BTC, tuy nhiên, diễn biến tại buổi mở thầu ngày 04/04/2026 lại ghi nhận một kịch bản khá "tẻ nhạt". Hệ thống chỉ ghi nhận duy nhất 01 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu (E-HSDT) là Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Quốc Thịnh (địa chỉ trụ sở tại số 1633/10 Võ Nguyên Giáp, Phường Phước Thắng, TP HCM).
Kết quả cuối cùng, Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Quốc Thịnh trúng thầu với giá 3.308.816.155 đồng. Đáng lưu ý, giá dự thầu ban đầu của nhà thầu là 3.411.150.676,285 đồng. Sau khi thực hiện chính sách giảm giá 3%, giá trúng thầu cuối cùng vẫn sát nút với giá gói thầu được phê duyệt là 3.458.477.043 đồng.
Năng lực "đáng nể" của nhà thầu Quốc Thịnh
Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Quốc Thịnh (MSDN: 3501612295) là một doanh nghiệp có năng lực thực tế rất mạnh trong lĩnh vực xây lắp hạ tầng và dân dụng. Được thành lập từ năm 2012 dưới sự dẫn dắt của Giám đốc Trần Minh Chí, doanh nghiệp này đã tích lũy được bảng thành tích thầu đáng nể với tổng số 77 gói thầu tham gia và trúng tới 52 gói.
Tổng giá trị trúng thầu tích lũy của doanh nghiệp này lên tới hơn 797.089.192.416 đồng (trong đó, tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập khoảng 321.627.308.594 đồng, tổng giá trị trúng thầu với vai trò liên danh khoảng 475.461.883.822 đồng)
Ngoài gói thầu trúng đang phân tích nêu trên trước đó, Công ty Quốc Thịnh còn trúng các gói. Cụ thể:
- Tại Công ty Điện lực Đất Đỏ, doanh nghiệp này độc lập trúng gói thầu sửa chữa trị giá 6.040.884.968 đồng vào tháng 11/2025.
- Tại Công ty Thí nghiệm điện lực TP HCM, đơn vị trúng gói thầu 2.793.272.484 đồng vào tháng 02/2026.
- Nổi bật nhất là việc liên danh trúng thầu gói xây lắp trị giá 94.826.842.476 đồng tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Vũng Tàu vào tháng 11/2025.
Dẫn chiếu pháp lý và ý kiến chuyên gia
Phân tích về trường hợp này, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết: "Căn cứ theo Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP, việc mở thầu ngay khi có ít hơn 03 nhà thầu là một trong những phương án xử lý tình huống được pháp luật cho phép để đảm bảo tiến độ dự án. Tuy nhiên, quy định cũng nêu rõ chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm giải trình về tính công bằng và minh bạch của các tiêu chí trong hồ sơ mời thầu (E-HSMT). Nếu hồ sơ mời thầu đưa ra các rào cản kỹ thuật không cần thiết dẫn đến việc chỉ có một nhà thầu đáp ứng được, thì đó là dấu hiệu vi phạm quy định cấm tại Điều 16 Luật Đấu thầu".
Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cũng nhấn mạnh thêm, việc đấu thầu qua mạng đã xóa bỏ rào cản địa lý, lẽ ra phải thu hút được nhiều nhà thầu tham gia hơn. "Tại TP HCM, nơi có hàng ngàn doanh nghiệp xây lắp, việc một gói thầu sửa chữa trường học 3.458.477.043 đồng chỉ có một nhà thầu tham gia là điều cần được các cơ quan chức năng lưu tâm rà soát để đảm bảo tối ưu hóa dòng vốn đầu tư công và vốn sự nghiệp".
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.