Từ những quyết định mang tính "cấp bách"...
Theo tìm hiểu, nhằm hiện thực hóa dự án Lát vỉa hè Đường huyện 02 (đoạn từ ranh thị trấn Tân Hòa cũ đến hết bó vỉa Đường huyện 02), ngày 03/4/2026, ông Đoàn Thanh Hưng – Trưởng phòng Kinh tế xã Tân Hòa đã ký ban hành Quyết định số 302/QĐ-PKT phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Dự án có tổng mức đầu tư 1.504.314.257 đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước năm 2026 (vốn sự nghiệp kinh tế).
Trong danh mục các hạng mục đầu tư, Gói thầu số 2 (Xây lắp) được xem là phần "xương sống" với dự toán được duyệt là 1.424.850.353 đồng. Đáng chú ý, để đảm bảo tính kịp thời cho dự án, chủ đầu tư đã lựa chọn hình thức "Chỉ định thầu rút gọn" – một phương thức được pháp luật cho phép đối với các gói thầu xây lắp có giá trị nằm trong hạn mức nhất định.
Ngày 14/4/2026, chỉ sau 11 ngày kể từ khi phê duyệt kế hoạch, Phòng Kinh tế xã Tân Hòa tiếp tục ban hành Quyết định số 312/QĐ-PKT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Đơn vị được chỉ định thực hiện gói thầu này là Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Thái Bảo.
...Đến con số tiết kiệm gây ngỡ ngàng
Điều khiến dư luận dành sự chú ý đặc biệt không nằm ở quy trình thủ tục, mà ở kết quả thương thảo giá trị hợp đồng. Theo Quyết định 312, giá trị chỉ định thầu cho Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Thái Bảo là 1.424.850.000 đồng. Nếu đặt cạnh giá dự toán ban đầu (1.424.850.353 đồng), gói thầu này chỉ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đúng 353 đồng.
Trong quản lý đầu tư công, chỉ số tiết kiệm sau đấu thầu thường được dư luận quan tâm như một trong những thước đo về tính hiệu quả của việc sử dụng vốn. Với một gói thầu xây lắp quy mô hơn 1,4 tỷ đồng, việc con số giảm giá sau thương thảo chỉ dừng lại ở mức 353 đồng là một thực tế khá hy hữu. Điều này khiến không ít người băn khoăn về dư địa tối ưu hóa ngân sách trong quá trình thương thảo hợp đồng giữa các bên liên quan.
Theo dữ liệu từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Thái Bảo (MST: 1200472883) có địa chỉ trụ sở tại ấp Hòa Bình, xã Tân Hòa, tỉnh Đồng Tháp. Với thâm niên hoạt động từ năm 2007, đây là một nhà thầu có năng lực tại địa phương, từng tham gia thực hiện nhiều công trình xây lắp dân dụng. Việc một doanh nghiệp địa phương trúng thầu dự án tại địa bàn là tín hiệu tích cực về năng lực thi công tại chỗ, tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc các con số tiết kiệm chỉ mang tính "tượng trưng".
Góc nhìn từ quy định pháp luật
Dưới góc nhìn chuyên môn, các chuyên gia đấu thầu cho rằng, dù hình thức chỉ định thầu rút gọn giúp rút ngắn thời gian triển khai, nhưng bước thương thảo hoàn thiện hợp đồng vẫn là khâu then chốt. Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP đều nhấn mạnh mục tiêu cao nhất của đấu thầu là "Cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế".
Trao đổi với phóng viên dưới góc độ chuyên môn, Thạc sĩ - Luật sư Nguyễn Quốc Vũ (Đoàn Luật sư TP HCM) cho rằng: "Pháp luật hiện hành không quy định cứng nhắc tỉ lệ tiết kiệm tối thiểu trong chỉ định thầu rút gọn. Tuy nhiên, mục tiêu tối thượng của đấu thầu vẫn là hiệu quả kinh tế. Khi mức tiết kiệm quá thấp, trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư về quá trình thương thảo giá cần được đề cao để chứng minh tính thực chất của việc lựa chọn nhà thầu".
Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục theo dõi và thông tin diễn biến vụ việc.
Hiệu quả kinh tế và trách nhiệm thương thảo trong chỉ định thầu
Theo Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định về quy trình chỉ định thầu rút gọn, tại giai đoạn thương thảo và hoàn thiện hợp đồng, chủ đầu tư và nhà thầu phải thực hiện nội dung sau:
- Về thương thảo giá: Chủ đầu tư và nhà thầu có trách nhiệm thương thảo về giá, bảo đảm giá đề nghị trúng thầu phải tiết kiệm và mang lại hiệu quả kinh tế cho dự án.
- Về trách nhiệm giải trình: Mặc dù pháp luật cho phép chỉ định thầu để đảm bảo tính cấp bách hoặc trong hạn mức, nhưng việc xác định giá trúng thầu phải dựa trên cơ sở dự toán được duyệt và kết quả thương thảo thực tế.
- Nguyên tắc cốt lõi: Tại Khoản 3 Điều 5 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, một trong những mục tiêu tối thượng của hoạt động đấu thầu là đảm bảo "Hiệu quả kinh tế". Hiệu quả này không chỉ nằm ở việc lựa chọn được nhà thầu năng lực mà còn phải tối ưu hóa giá trị sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước, tránh thất thoát hoặc lãng phí dù là nhỏ nhất.
Việc phổ biến quy định này nhằm giúp các đơn vị mời thầu và nhà thầu nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc quản lý, sử dụng vốn đầu tư công, hướng tới môi trường đấu thầu minh bạch và thực chất.