Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 23/06/2026, Giám đốc Ban Quản lý dự án xã Vĩnh Thạnh - Nguyễn Minh Chủng đã ký Quyết định số 620/QĐ-QLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu nhựa hóa đường Hưng Trung (Đoạn từ Đìa Việt đến Đìa Gáo).
Dự án sử dụng nguồn vốn xây dựng cơ bản tập trung năm 2026 và các nguồn vốn hợp pháp khác nhằm nâng cấp cơ sở hạ tầng giao thông cấp cơ sở. Đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH XD - TM - DV Danh Nghiệp, một doanh nghiệp có địa chỉ trụ sở đăng ký tại số 90, Ấp Măng Đa, Xã Vĩnh Hưng, Tỉnh Tây Ninh.
Hiệu quả kinh tế từ những số liệu thực tế
Hồ sơ mời thầu được phê duyệt theo Quyết định số 557/QĐ-QLDA ngày 05/06/2026 của Ban Quản lý dự án xã Vĩnh Thạnh với giá gói thầu cụ thể là 4.020.025.000 đồng. Trong cơ cấu dự toán, chi phí xây dựng phần đường chiếm tỷ trọng lớn nhất với 3.962.872.000 đồng, phần còn lại là chi phí dự phòng xấp xỉ 57.153.000 đồng. Hình thức lựa chọn nhà thầu được xác định là chào hàng cạnh tranh qua mạng với phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ, loại hợp đồng trọn gói trong thời gian thực hiện 270 ngày.
Tại biên bản mở thầu ghi nhận ngày 17/06/2026, hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận có 2 đơn vị tham gia nộp hồ sơ dự thầu. Sau quá trình chấm thầu và thương thảo, Công ty TNHH XD - TM - DV Danh Nghiệp đã được lựa chọn với giá trúng thầu chính thức là 3.930.000.000 đồng. Đối chiếu giữa giá dự toán gói thầu và giá trúng thầu thực tế, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đạt khoảng 90.025.000 đồng. Biên độ giảm giá này tương đương với tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 2,24%.
Trước đó, tại bước nộp hồ sơ, Công ty TNHH XD - TM - DV Danh Nghiệp đưa ra giá dự thầu sau giảm giá 1% là 3.941.930.197 đồng. Qua quá trình thương thảo trực tiếp giữa chủ đầu tư và nhà thầu, giá trị hợp đồng cuối cùng đã được tinh chỉnh giảm thêm khoảng 11.930.197 đồng để đạt mức làm tròn 3.930.000.000 đồng. Điều này giúp tối ưu hóa một phần nhỏ chi phí trước khi ký kết hợp đồng chính thức.
Bước ngoặt từ lỗi hành chính tại bảo lãnh dự thầu
Diễn biến bóc tách từ Báo cáo đánh giá hồ sơ đề xuất kỹ thuật số 134/BCĐG HSDT/2026 do đơn vị tư vấn là Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Xây dựng TMC lập ngày 18/06/2026 cho thấy cuộc thầu đã xuất hiện bước ngoặt lớn ngay từ vòng kiểm tra tư cách hợp lệ.
Đơn vị cùng tham gia cạnh tranh tại gói thầu này là Công ty TNHH ĐT XD TM DV Trâm Anh. Tuy nhiên, hồ sơ dự thầu của doanh nghiệp này đã bị tổ chuyên gia đánh giá là không đáp ứng yêu cầu về tính hợp lệ của bảo lãnh dự thầu. Cụ thể, Công ty TNHH ĐT XD TM DV Trâm Anh đính kèm bảo lãnh dự thầu số VN0010148.1757.26.28005 do Ngân hàng TMCP Thịnh vượng và Phát triển – Chi nhánh Long An phát hành. Dù số tiền bảo đảm tuân thủ đúng yêu cầu là 60.000.000 đồng, song thời gian hiệu lực của văn bản bảo lãnh này lại không đáp ứng thời gian tối thiểu 120 ngày kể từ thời điểm đóng thầu theo quy định của hồ sơ mời thầu.
Sự cố hành chính này đã khiến Công ty TNHH ĐT XD TM DV Trâm Anh bị loại lập tức khỏi danh sách đánh giá năng lực, kinh nghiệm và giải pháp kỹ thuật. Vô hình trung, cuộc chào hàng cạnh tranh có 2 nhà thầu tham gia đã trở thành màn độc diễn của Công ty TNHH XD - TM - DV Danh Nghiệp, do không còn đối thủ so kè về giá ở các bước tiếp theo.
Dữ liệu lịch sử đấu thầu cho thấy, đây không phải là lần đầu tiên hai doanh nghiệp này chạm trán. Tính đến thời điểm giữa năm 2026, Công ty TNHH XD - TM - DV Danh Nghiệp và Công ty TNHH ĐT XD TM DV Trâm Anh từng đối đầu trực tiếp trong khoảng 12 gói thầu hạ tầng tại khu vực. Kết quả phân bổ tương đối cân bằng khi mỗi bên giành chiến thắng khoảng 5 gói thầu và còn lại là các gói thầu chưa công bố hoặc bị hủy. Việc một nhà thầu dày dạn kinh nghiệm trận mạc như Công ty TNHH ĐT XD TM DV Trâm Anh trượt thầu vì lỗi thời gian hiệu lực bảo lãnh ngân hàng đã để lại nhiều tiếc nuối cho tính cạnh tranh thực chất của dự án.
Ý kiến chuyên gia
Bình luận về các khía cạnh pháp lý và tính hiệu quả kinh tế trong gói thầu này, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng việc nhà thầu bị loại vì các lỗi văn bản hành chính như bảo lãnh dự thầu là hiện tượng diễn ra khá phổ biến trong hoạt động đấu thầu qua mạng. Dù vậy, khi một gói thầu giảm bớt tính cạnh tranh, biên độ tiết kiệm ngân sách thường sẽ bị kéo thấp xuống. Tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 2,24% tại một dự án giao thông cấp xã phản ánh thực tế rằng khi không có sự cạnh tranh trực diện ở vòng giá, chủ đầu tư sẽ gặp khó khăn hơn trong việc tối ưu hóa tối đa nguồn vốn đầu tư phát triển.
Dưới góc nhìn luật lý, luật sư Nguyễn Thị Hương nhận định các quy định về bảo đảm dự thầu tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, được sửa đổi bổ sung bởi Luật 90/2025/QH15 và hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP rất nghiêm ngặt về mốc thời gian. Mọi sai lệch dù chỉ một ngày về hiệu lực bảo lãnh đều dẫn đến kết quả hồ sơ bị loại tính hợp lệ mà không thể bổ sung, làm rõ hay sửa đổi sau thời điểm đóng thầu. Điều này đòi hỏi các nhà thầu phải kiểm soát cực kỳ chặt chẽ khâu phát hành văn bản từ phía ngân hàng thương mại.
Bên cạnh đó, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ cũng đã nhấn mạnh việc tăng cường trách nhiệm giải trình của người đứng đầu các chủ đầu tư, ban quản lý dự án trong việc nâng cao chất lượng công tác lựa chọn nhà thầu, đảm bảo tính công khai, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Đối với những gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm thấp, cơ quan quản lý nhà nước luôn khuyến khích các chủ đầu tư thực hiện nghiêm túc khâu thương thảo, rà soát khối lượng để tránh lãng phí dòng vốn ngân sách.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.