Lục quân Mỹ mới đây đã triển khai các đơn vị pháo phản lực cơ động cao M142 HIMARS tới khu vực gần thành phố Klaipėda của Litva để tiến hành tập bắn đạn thật, trong khuôn khổ cuộc diễn tập chung với Lực lượng Vũ trang Litva. Trong đợt huấn luyện này, các khẩu đội HIMARS đã bắn ba quả rocket ra biển Baltic.

Điểm đáng chú ý là địa điểm tập trận chỉ cách biên giới Nga khoảng 50 km, yếu tố khiến hoạt động này nhanh chóng được giới quan sát quốc tế nhìn nhận như một màn phô trương sức mạnh và thông điệp răn đe trực tiếp của Washington đối với Moskva. Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Mỹ và NATO đang gia tăng hiện diện quân sự dọc sườn đông châu Âu, đặc biệt tại khu vực Baltic.

Việc triển khai HIMARS tại Litva không phải là hoạt động đơn lẻ. Cùng thời điểm, Lục quân Mỹ cũng điều động xe tăng chủ lực M1A2 Abrams tham gia cuộc tập trận Winter Camp ở khu vực chỉ cách biên giới Nga khoảng 100 km. Trước đó hai ngày, các đơn vị Mỹ đã tiến hành tập bắn đạn thật với xe chiến đấu bộ binh M2A3 Bradley tại thao trường Bemowo Piskie của Ba Lan, nằm cách biên giới Nga khoảng 60 km. Song song với các hoạt động trên bộ, Hải quân Mỹ cũng triển khai máy bay tuần tra hàng hải P-8A Poseidon thực hiện các chuyến bay trinh sát kéo dài gần những khu vực do Nga kiểm soát ở Biển Đen.

Theo các chuyên gia quân sự, việc triển khai HIMARS tại Litva có ý nghĩa chiến lược đặc biệt do hệ thống này có khả năng tấn công hầu như toàn bộ khu vực Kaliningrad của Nga - một tiền đồn quân sự quan trọng của Moskva nằm giữa Ba Lan và Litva. Đáng chú ý, HIMARS vẫn có thể đạt hiệu quả tác chiến cao ngay cả khi sử dụng đạn rocket pháo binh cỡ 227 mm, thay vì phải dùng tới các loại tên lửa đạn đạo tầm xa đắt tiền.

Trong những năm gần đây, năng lực phòng thủ của Nga tại Kaliningrad được cho là chịu áp lực ngày càng lớn, trong đó việc Mỹ thường xuyên triển khai HIMARS cũng như bán hệ thống này cho Litva và Ba Lan được xem là các yếu tố then chốt. Giữa tháng 1 vừa qua, pháo binh Mỹ và Litva đã tiến hành huấn luyện khả năng tương tác nâng cao tại thao trường Pabradė, gần biên giới NATO với Belarus. Các khoa mục tập trung vào hỏa lực chính xác tầm xa, chỉ huy - kiểm soát số hóa và khả năng cơ động nhanh, phù hợp với học thuyết lực lượng luân phiên của Mỹ tại khu vực Baltic.

Trên thực tế, pháo phản lực đã chứng tỏ vai trò đặc biệt quan trọng trong xung đột Nga - Ukraine, nơi HIMARS được ghi nhận đã phá hủy nhiều mục tiêu giá trị cao như cơ sở hạ tầng, bệ phóng tên lửa, radar phòng không S-400 và các sở chỉ huy nằm sâu sau tuyến đầu. Dù hỏa lực của HIMARS bị đánh giá là khiêm tốn hơn so với các hệ thống pháo phản lực hạng nặng khác của NATO như M270 hay Chunmoo, nhưng ưu thế lớn của hệ thống này nằm ở khả năng tích hợp sức mạnh tấn công tầm xa trên một nền tảng xe tải 6x6 gọn nhẹ.

Nhờ tốc độ cao, khả năng cơ động vượt địa hình tốt và dễ dàng triển khai nhanh bằng đường không, HIMARS tiếp tục được xem là công cụ then chốt giúp Mỹ và NATO duy trì ưu thế răn đe tại các khu vực nhạy cảm dọc biên giới Nga.