Từng là "mảnh đất màu mỡ" giúp các nhà bán lẻ hốt bạc, thị trường mỹ phẩm online và hình thức chốt đơn qua livestream đang đối mặt với những đợt thanh tra gắt gao nhất từ trước đến nay. Kỷ nguyên "mua gì cũng có, nói gì cũng tin" đang dần khép lại để nhường chỗ cho sự minh bạch.

"Ma trận" mỹ phẩm trên sóng trực tiếp

Chưa bao giờ việc mua một hũ kem dưỡng da hay một thỏi son lại dễ dàng đến thế. Chỉ cần một chiếc điện thoại và những lời quảng cáo "có cánh" từ các KOC (người tiêu dùng có sức ảnh hưởng) hay các "chiến thần" livestream, hàng ngàn đơn hàng có thể được chốt chỉ trong vài phút.

Tuy nhiên, sự bùng nổ quá nhanh đã để lại những khoảng tối đó là hàng giả, hàng nhái tinh vi các thương hiệu lớn như Estee Lauder, Lancôme, Shiseido hay các dòng dược mỹ phẩm bình dân đều bị làm giả với bao bì giống đến 99%.Quảng cáo thổi phồng công dụng những cụm từ như "trắng da cấp tốc", "trị dứt điểm nám" vốn bị cấm trong quảng cáo y tế lại được sử dụng tràn lan trên livestream. Nhiều mỹ phẩm bán online còn có nguồn gốc "mập mờ": Hàng xách tay không hóa đơn, hàng "tuồn" kho được bán với mức giá rẻ đến giật mình...

Theo nhận định của cơ quan chức năng, sự bùng nổ của thương mại điện tử và thói quen mua sắm qua mạng là yếu tố khiến mỹ phẩm giả gia tăng nhanh chóng. Các đối tượng lợi dụng tâm lý chuộng hàng giá rẻ, hiệu quả nhanh để quảng cáo sai sự thật, thậm chí thổi phồng công dụng như thuốc điều trị.

TP HCM tăng cường quản lý nhà nước đối với lĩnh vực mỹ phẩm

Đáng chú ý là thị trường mỹ phẩm tại TP HCM giai đoạn 2025-2026 ghi nhận nhiều diễn biến phức tạp khi liên tiếp các vụ sản xuất, buôn bán mỹ phẩm giả quy mô lớn bị phát hiện. Tình trạng này không chỉ diễn ra nhỏ lẻ mà đã hình thành các đường dây có tổ chức, hoạt động tinh vi, đặc biệt trên môi trường mạng.

Trong năm 2025, lực lượng chức năng đã phát hiện một kho hàng chứa hơn 144.000 sản phẩm mỹ phẩm không rõ nguồn gốc tại khu vực Bình Tân, với tổng giá trị ước tính hơn 2,6 tỷ đồng. Toàn bộ hàng hóa đều không có hóa đơn chứng từ, nhiều sản phẩm có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu, cho thấy hoạt động buôn bán mỹ phẩm giả đã được tổ chức với quy mô lớn.

Bước sang năm 2026, tình hình tiếp tục nóng lên khi Công an TP HCM triệt phá một đường dây buôn bán mỹ phẩm giả hoạt động chủ yếu trên không gian mạng. Các đối tượng sử dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử để quảng cáo, chốt đơn và phân phối hàng hóa đến nhiều địa phương, gây khó khăn cho công tác kiểm soát.

Trong đó, một “công xưởng kem trộn” quy mô lớn cũng bị phát hiện ngay trong khu dân cư. Tại đây, lực lượng chức năng thu giữ hàng chục nghìn sản phẩm cùng nhiều hóa chất không rõ nguồn gốc, được pha chế thủ công rồi gắn nhãn các thương hiệu nổi tiếng để tiêu thụ trên thị trường. Các sản phẩm này tiềm ẩn nguy cơ cao đối với sức khỏe người sử dụng.

Nỗi lo hàng giả, hàng nhái luôn là điều khiến chị em dè chừng khi chọn mua mỹ phẩm. Ảnh minh họa/Internet

Theo Sở Y tế TP HCM, thời gian qua, sự bùng nổ của mạng xã hội đã kéo theo tình trạng kinh doanh mỹ phẩm thật - giả lẫn lộn. Để chấn chỉnh, Sở Y tế TP HCM sẽ phối hợp với các sở, ngành và chính quyền địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát.

Trong năm 2026, Sở Y tế TP HCM sẽ tập trung kiểm tra các cơ sở có nguy cơ cao, trong đó ưu tiên nhóm kinh doanh qua mạng, sàn thương mại điện tử và các hoạt động quảng cáo trực tuyến. Các nội dung quảng cáo sai sự thật, thổi phồng công dụng, hoặc “biến” mỹ phẩm thành thuốc chữa bệnh sẽ bị xử lý nghiêm.

Để nâng cao hiệu quả giám sát, ngành y tế sẽ thành lập “Tổ công tác về mỹ phẩm”, có nhiệm vụ rà soát toàn diện thị trường, nhận diện các điểm rủi ro và đề xuất giải pháp quản lý phù hợp. Đây được xem là bước đi nhằm chuyển từ kiểm tra dàn trải sang kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm.

Vì sao cơ quan chức năng "siết" gắt gao?

Sự xuất hiện của các loại thuốc đông y giả, mỹ phẩm không rõ nguồn gốc hay các loại thực phẩm bẩn buộc cơ quan quản lý phải kiểm tra gắt gao để tránh gây nguy hiểm đến tính mạng người dân.Mỹ phẩm giả chứa corticoid, thủy ngân hoặc kim loại nặng đang âm thầm tàn phá làn da của hàng triệu người tiêu dùng nhẹ dạ, để lại hệ lụy sức khỏe lâu dài.

Bên cạnh đó, việc xử lý các sai phạm trên TikTok, Shopee hay Facebook là bước đi cần thiết để loại bỏ những cá nhân kinh doanh chộp giật, bảo vệ các doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Đây là một tín hiệu tích cực cho thị trường. Dù có thể gây khó khăn bước đầu cho một số hộ kinh doanh nhỏ lẻ, nhưng xét về lâu dài, đây là "bộ lọc" cần thiết để người tiêu dùng được tiếp cận với những sản phẩm an toàn và chất lượng nhất.

Quản lý mỹ phẩm giả hiện nay không còn là nhiệm vụ riêng lẻ của một đơn vị mà đã trở thành một cuộc chiến tổng lực, sự vào cuộc đồng bộ của nhiều lực lượng thông qua công tác phối hợp liên ngành, đòi hỏi sự kết hợp giữa hành lang pháp lý, công nghệ giám sát và ý thức cộng đồng.