Hố đen nguyên thủy: Những 'quái vật' có thể ra đời trước cả các ngôi sao

Nếu tồn tại, hố đen nguyên thủy có thể là những di tích kỳ lạ nhất còn sót lại từ những khoảnh khắc đầu tiên của vũ trụ.

Thông thường, khi nói đến hố đen, chúng ta hình dung một ngôi sao khổng lồ chết đi, lõi của nó sụp đổ dưới sức nặng của chính mình. Nhưng hố đen nguyên thủy (Primordial Black Holes – PBH) lại có một nguồn gốc hoàn toàn khác: chúng có thể đã ra đời khi vũ trụ còn cực kỳ trẻ, trước khi những ngôi sao đầu tiên xuất hiện. Ý tưởng này được đề xuất từ cuối thập niên 1960 và đầu thập niên 1970.

Ảnh: universetoday

Ngay sau Big Bang, vũ trụ không hề đồng đều tuyệt đối. Có những vùng vật chất và năng lượng đậm đặc hơn một chút so với xung quanh. Nếu một vùng đạt đến điều kiện thích hợp, lực hấp dẫn có thể thắng sự giãn nở của vũ trụ, khiến vùng đó sụp đổ trực tiếp thành hố đen. Nói cách khác, không cần một ngôi sao nào chết đi, hố đen vẫn có thể được sinh ra.

Ảnh: meteored.com

Điều đặc biệt là kích thước của chúng có thể rất khác thường. Một hố đen nguyên thủy có thể có khối lượng tương đương một tiểu hành tinh, Trái Đất, thậm chí lớn hơn nhiều lần Mặt Trời. NASA cho biết, một hố đen có khối lượng bằng Trái Đất có thể có chân trời sự kiện chỉ rộng khoảng một đồng xu Mỹ.

Một số hố đen nhỏ có thể đã biến mất từ lâu. Theo dự đoán của Stephen Hawking, hố đen không hoàn toàn “đen” mà có thể phát ra bức xạ Hawking và mất dần khối lượng. Những hố đen đủ lớn, ngược lại, có thể tồn tại lâu hơn tuổi hiện tại của vũ trụ.

Ảnh: space

Điều khiến các nhà khoa học đặc biệt quan tâm là vật chất tối. Vật chất tối chiếm phần lớn lượng vật chất trong vũ trụ nhưng bản chất vẫn chưa được xác định. Hố đen nguyên thủy là một trong những ứng viên có thể đóng góp một phần, thậm chí trong một số kịch bản có thể chiếm toàn bộ vật chất tối. Tuy nhiên, hàng loạt quan sát thiên văn đã đặt ra những giới hạn rất nghiêm ngặt về số lượng và khối lượng của chúng, vì vậy giả thuyết này vẫn chưa được chứng minh.

Nếu một ngày nào đó phát hiện được hố đen nguyên thủy, nó sẽ giống như tìm thấy một “hóa thạch” của vũ trụ sơ khai. Không chỉ giúp giải đáp bí ẩn vật chất tối, chúng còn có thể tiết lộ những điều xảy ra trong giai đoạn cực sớm mà các kính thiên văn thông thường không thể quan sát trực tiếp.

Và điều thú vị nhất là: có thể ngay lúc này, một hố đen nguyên thủy đang lang thang trong vũ trụ mà chúng ta hoàn toàn không biết.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi

Thế kỷ 18, người phụ nữ bị xem là 'người giúp việc' đã phát hiện 8 sao chổi

Có một thời, bầu trời đêm gần như được xem là lãnh địa của đàn ông, nhưng một phụ nữ đã lặng lẽ dùng kính thiên văn để thay đổi điều đó.

Sinh năm 1750 tại Hannover, Caroline Herschel ban đầu không được định hướng trở thành nhà khoa học. Tuổi thơ của bà bị ảnh hưởng bởi bệnh thương hàn, khiến cơ thể phát triển thấp bé. Mẹ bà cũng không muốn con gái được học hành quá nhiều, chủ yếu để Caroline làm việc nhà. Thế nhưng cuộc đời bà thay đổi khi năm 1772, ở tuổi 22, Caroline sang Anh sống cùng người anh William Herschel.

Hubble hé lộ hình thập giác kỳ lạ trên cực nam của Sao Thổ

Các nhà thiên văn học đã phát hiện một làn sóng khí quyển có hình dạng 10 cạnh ở cực Nam của sao Thổ, điều trước đó đã từng xuất hiện ở cực Bắc.

Các nhà khoa học theo dõi thời tiết trên sao Thổ vừa phát hiện một hình đa giác kỳ lạ bao quanh cực Nam của hành tinh này. Ở phía ngược lại, cực Bắc của hành tinh đã từng nổi bật với một luồng khí hình lục giác tối màu kéo dài ít nhất 45 năm khi Voyager của NASA bay ngang qua hành tinh khổng lồ có vành đai vào năm 1980 và 1981.

090126-mb-saturn-main.jpg
Hubble chụp được một làn sóng khí quyển 10 cạnh bao quanh cực nam của Sao Thổ

Hố đen đầu tiên được chụp như thế nào với 5 petabyte dữ liệu và 8 kính thiên văn?

Ghi lại một thực thể cách Trái Đất chục triệu năm ánh sáng, một “bức ảnh” lịch sử được tạo ra từ dữ liệu của những kính thiên văn rải rác khắp hành tinh.

Ngày 10/4/2019, thế giới lần đầu tiên nhìn thấy hình ảnh của một hố đen. Đó là hố đen siêu khối lượng M87*, nằm tại trung tâm thiên hà Messier 87, cách Trái Đất khoảng 55 triệu năm ánh sáng và có khối lượng tương đương 6,5 tỷ Mặt Trời. Nhưng điều đáng kinh ngạc là các nhà khoa học thực ra không “chụp” hố đen theo cách một chiếc máy ảnh chụp một vật thể.

Đọc nhiều nhất

Tin mới