Thế hệ trẻ tại nhiều quốc gia châu Á đang trải qua một nghịch lý phổ biến trong kỷ nguyên số. Mặc dù các công cụ công nghệ hỗ trợ tối ưu hóa công việc ngày càng phát triển, cảm giác bận rộn và thiếu thời gian vẫn luôn thường trực trong đời sống hàng ngày. Thực tế này đang hình thành nên tư duy ưu tiên "hiệu suất thời gian", nơi người tiêu dùng trẻ sẵn sàng trả chi phí tài chính để đổi lấy sự nhanh chóng, thuận tiện và giải phóng bản thân khỏi những công việc thường nhật.

Chuộng dịch vụ mua sự nhanh chóng

Tại Nhật Bản, xu hướng tối ưu hóa thời gian thể hiện rõ qua sự bùng nổ của các dịch vụ fast-pass trả phí để không phải xếp hàng. Tính đến giữa tháng 9, dịch vụ này đã phủ sóng tại 104 cơ sở ở 20 tỉnh thành, chủ yếu tập trung ở các nhà hàng và điểm du lịch nổi tiếng. Người dùng chỉ cần quét mã QR bằng điện thoại thông minh và trả mức phí từ 500 đến 2.000 Yên tùy thời điểm để được ưu tiên vào quán. Tại chuỗi nhà hàng Butayama ở ga Tokyo, dịch vụ này ghi nhận tới 50-60 lượt khách sử dụng mỗi ngày để tiết kiệm khoảng 30 phút đến 1 giờ chờ đợi vào giờ cao điểm.

Trong khi đó, áp lực về tốc độ tại Hàn Quốc lại ghi dấu ấn đậm nét vào thói quen tiêu dùng hàng ngày. Người trẻ tại đây không chỉ thiếu kiên nhẫn với tốc độ Internet hay các mốc giao hàng thương mại điện tử vượt quá 24 giờ, mà còn hình thành thói quen mua sắm đặc trưng tại các chuỗi cửa hàng tiện lợi như CU, GS25 hay 7-Eleven. Dù mức giá đắt hơn so với siêu thị truyền thống, các cửa hàng tiện lợi vẫn đắt khách nhờ hoạt động như những hệ sinh thái dịch vụ thu nhỏ, cho phép khách hàng vừa ăn uống, nhận hàng, thanh toán hóa đơn hay nghỉ ngơi. Với họ, khoản chênh lệch giá bán chính là chi phí chi trả cho sự nhanh gọn.

Bùng nổ các dịch vụ thuê người làm thay

Sự dịch chuyển trong tư duy thời gian tại Trung Quốc thậm chí tiến xa hơn khi giới trẻ tìm đến các dịch vụ thuê người làm thay cho nhiều công việc cá nhân. Từ những việc đòi hỏi sự kiên nhẫn như lắp ráp các bộ Lego phức tạp với mức phí từ 200-1.000 NDT, cho đến những nhiệm vụ đời sống thường nhật như đi chợ, nấu ăn tại nhà hay vứt rác đúng khung giờ quy định tại các khu dân cư.

Trên nền tảng mạng xã hội Xiaohongshu, các chủ đề liên quan đến dịch vụ thuê người làm đồ thủ công đã thu hút hơn 120 triệu lượt xem. Nhiều dịch vụ độc lạ cũng xuất hiện như "cãi nhau thuê" tại Quảng Châu với giá 50-188 NDT hay dịch vụ nhận bưu phẩm hộ, đón trẻ sau giờ học tại các thành phố lớn.

Tương tự, tại Việt Nam, làn sóng chi tiền đổi lấy sự tiện lợi cũng ghi nhận sự xuất hiện trong giới trẻ đô thị tại Hà Nội và TP.HCM. Không chỉ phụ thuộc vào các ứng dụng giao đồ ăn hỏa tốc hay giao hàng siêu tốc, người trẻ Việt hiện đại ngày càng sẵn sàng chi trả cho các dịch vụ dọn dẹp nhà cửa theo giờ, hay thậm chí đặt trước dịch vụ giữ chỗ và mua vé sự kiện qua trung gian. Các hội nhóm trên mạng xã hội chuyên về "chăm sóc thú cưng tận nhà" hay "nhận chạy vặt cá nhân" thu hút đông đảo tệp khách hàng Gen Z và dân công sở, những người coi khoản chi phí nhỏ này là cái giá hợp lý để mua lại khoảng thời gian nghỉ ngơi cá nhân.

Nền kinh tế tiện lợi và những thách thức đi kèm

Dưới góc nhìn kinh tế, các chuyên gia đánh giá đây là sự phát triển mở rộng của "nền kinh tế lười biếng", nơi giá trị cá nhân của thời gian được đặt lên hàng đầu. Các dịch vụ hiện đại không chỉ giúp người tiêu dùng giải phóng sức lao động và tối ưu hóa thời gian biểu, mà còn mở ra nhiều mô hình kinh doanh và cơ hội việc làm mới cho xã hội.

Tuy nhiên, sự bùng nổ tự do của các dịch vụ này cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Do đa số giao dịch hiện nay vẫn diễn ra theo hình thức tự thỏa thuận giữa các cá nhân, người tiêu dùng phải đối mặt với nguy cơ bị lừa đảo, lộ bí mật đời tư hoặc gặp khó khăn trong việc yêu cầu bồi thường khi chất lượng dịch vụ không đạt kỳ vọng.