Bệnh nhân nam, 81 tuổi, nhập viện sau khoảng 1,5 tháng xuất hiện tình trạng đau nhói, tê buốt từ vùng mông phải lan xuống cẳng chân. Các triệu chứng ngày càng nặng, bàn chân phải yếu rõ rệt, khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt và đi lại.
Qua thăm khám lâm sàng, các bác sĩ Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ ghi nhận bệnh nhân bị rối loạn cảm giác vùng mặt ngoài và mặt sau cẳng chân phải. Đáng chú ý, cơ chày trước liệt hoàn toàn, sức cơ 0/5, khiến người bệnh mất khả năng chủ động nâng mũi bàn chân.
Các nhóm cơ khác cũng bị suy yếu. Cơ duỗi ngón cái có sức cơ 1/5, cơ chày sau đạt 3/5.
Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) cột sống thắt lưng cho thấy bệnh nhân bị thoái hóa đĩa đệm L4-L5, kèm mảnh đĩa đệm thoát vị tách rời, di trú lên trên và chèn ép nặng rễ thần kinh L5 bên phải. Đây là nguyên nhân trực tiếp gây ra tình trạng bàn chân rũ và suy giảm vận động.
Bàn chân rũ là tình trạng người bệnh mất hoặc suy giảm khả năng nâng phần trước bàn chân và các ngón chân lên khi bước đi. Khi di chuyển, bàn chân dễ rơi xuống, khiến người bệnh thường xuyên vấp ngã hoặc phải nâng cao chân bất thường để tránh kéo lê mũi bàn chân trên mặt đất.
Tình trạng này có thể xuất phát từ tổn thương hoặc chèn ép các dây thần kinh chi phối hoạt động của nhóm cơ nâng bàn chân. Nếu nguyên nhân không được phát hiện và xử trí kịp thời, tình trạng yếu cơ có thể kéo dài, ảnh hưởng đến khả năng đi lại và phục hồi vận động.
Trước tình trạng chèn ép rễ thần kinh mức độ nặng, kèm liệt vận động tiến triển, các bác sĩ đã hội chẩn, đánh giá và lựa chọn phẫu thuật giải ép thần kinh, lấy mảnh đĩa đệm thoát vị bằng kỹ thuật nội soi cột sống.
Với hệ thống camera nội soi cung cấp hình ảnh phóng đại tại vùng phẫu thuật, bác sĩ có thể quan sát trực tiếp cấu trúc giải phẫu, xác định vị trí mảnh đĩa đệm thoát vị di trú và lấy bỏ phần đĩa đệm gây chèn ép, giải phóng rễ thần kinh.
So với phương pháp phẫu thuật truyền thống, nội soi cột sống có ưu điểm là đường mổ nhỏ, hạn chế tổn thương mô mềm xung quanh, giảm mất máu và đau sau phẫu thuật. Nhờ đó, người bệnh có điều kiện vận động sớm hơn. Kỹ thuật này có thể được cân nhắc ở người cao tuổi khi có chỉ định phù hợp và đã được đánh giá đầy đủ nguy cơ phẫu thuật.
Sau can thiệp, tình trạng đau và tê lan xuống chân phải của bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Đặc biệt, sức cơ chày trước phục hồi từ 0/5 lên 3/5, người bệnh đã có thể chủ động nâng mũi bàn chân phải.
Chỉ sau hai ngày phẫu thuật, bệnh nhân bắt đầu tập đi trở lại dưới sự hướng dẫn và hỗ trợ của nhân viên y tế. Người bệnh tiếp tục được tập vật lý trị liệu, phục hồi chức năng nhằm cải thiện sức cơ, điều chỉnh dáng đi và nâng cao khả năng vận động.
Các bác sĩ Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ cảnh báo, những bệnh lý cột sống gây chèn ép rễ thần kinh có thể khởi phát bằng triệu chứng đau lưng, đau lan xuống mông và chân, tê bì hoặc yếu cơ. Khi xuất hiện tình trạng rũ bàn chân, người bệnh cần được thăm khám chuyên khoa sớm để xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Đặc biệt, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay khi có biểu hiện yếu chân tiến triển nhanh, mất khả năng nâng mũi bàn chân. Các dấu hiệu như bí tiểu, tiểu không tự chủ, rối loạn đại tiện hoặc tê vùng tầng sinh môn cũng cần được đánh giá khẩn cấp, bởi có thể liên quan đến tình trạng chèn ép thần kinh nghiêm trọng.