Việc sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước, đặc biệt là nguồn vốn sự nghiệp môi trường để thực hiện các dịch vụ công ích, luôn là vấn đề nhận được sự quan tâm sát sao từ dư luận. Trong bối cảnh hệ thống pháp luật về đấu thầu ngày càng được hoàn thiện nhằm hướng tới mục tiêu cạnh tranh và minh bạch, việc áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu không qua đấu thầu rộng rãi tại các địa phương thường đi kèm với những yêu cầu khắt khe về trách nhiệm giải trình. Mới đây, Ban Quản lý dự án phường Đô Vinh đã quyết định "đặt hàng" trực tiếp một gói thầu cung ứng dịch vụ vệ sinh công cộng trị giá hàng tỷ đồng cho một doanh nghiệp tư nhân, một động thái đang thu hút nhiều góc nhìn phân tích từ giới chuyên gia.
Theo hồ sơ tài liệu, ngày 14/4/2026, Giám đốc Ban Quản lý dự án phường Đô Vinh đã ký Quyết định số 92/QĐ-BQLDA phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho công trình: Cung ứng dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải, vệ sinh công cộng năm 2026. Tại văn bản này, gói thầu số 03 (Dịch vụ 06 tháng đầu năm) được xác định có giá trị 2.475.053.739 đồng. Nguồn vốn thực hiện được trích từ dự toán chi sự nghiệp môi trường năm 2026, căn cứ theo Quyết định số 512/QĐ-UBND ngày 30/3/2026 của UBND phường Đô Vinh. Đáng chú ý, thay vì tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng để tìm kiếm đơn vị chào giá cạnh tranh nhất, chủ đầu tư đã áp dụng hình thức "Đặt hàng/Chỉ định thầu rút gọn".
Ngay trong ngày 14/4/2026, Ban Quản lý dự án phường Đô Vinh tiếp tục ban hành Quyết định số 94/QĐ-BQLDA về việc phê duyệt đặt hàng đơn vị thực hiện. Đơn vị được chọn là Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại và Sản xuất Nam Thành Ninh Thuận (Mã số thuế: 4500225633). Hợp đồng được ký kết theo đơn giá cố định với thời gian thực hiện trong vòng 06 tháng.
Tìm hiểu sâu về hồ sơ năng lực của doanh nghiệp này trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, có thể thấy những con số thống kê đáng chú ý. Tính đến nay, Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại và Sản xuất Nam Thành Ninh Thuận đã tham gia tổng cộng 12 gói thầu, trúng 6 gói và trượt 5 gói (1 gói chưa có kết quả). Tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập đạt 4.040.565.538 đồng.
Về địa bàn hoạt động, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính (còn 34 tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương) từ ngày 01/7/2025, dữ liệu ghi nhận nhà thầu này tham gia thầu chủ yếu tại tỉnh Khánh Hòa, Tây Ninh và Quảng Ngãi. Tại Khánh Hòa, đơn vị ghi nhận địa chỉ trụ sở tại Thôn Kiền Kiền, Xã Thuận Bắc.
Dưới góc nhìn chuyên gia, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Kể từ khi Việt Nam thực hiện chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã) từ giữa năm 2025, vai trò và trách nhiệm của chính quyền cấp xã/phường trong việc quản lý ngân sách đã được nâng cao đáng kể. Tuy nhiên, quyền tự chủ phải luôn đi đôi với sự minh bạch. Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các luật sửa đổi bổ sung năm 2024, 2025 đã quy định rất rõ: Đấu thầu rộng rãi là hình thức tối ưu để đảm bảo hiệu quả kinh tế. Khi lựa chọn hình thức đặt hàng, chủ đầu tư phải đảm bảo rằng chất lượng dịch vụ và đơn giá đặt hàng là tốt nhất, không gây thất thoát cho nguồn vốn sự nghiệp môi trường".
Nhiệm vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải trực tiếp tác động đến đời sống hằng ngày của người dân phường Đô Vinh. Do đó, doanh nghiệp được giao trọng trách này không chỉ cần đáp ứng các điều kiện pháp lý mà phải chứng minh năng lực thực tế qua chất lượng vệ sinh môi trường tại địa bàn.
PHÁP LUẬT VỀ ĐẶT HÀNG DỊCH VỤ CÔNG ÍCH VÀ TRÁCH NHIỆM GIÁM SÁT
Để bảo đảm tính Cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình, các quy định pháp luật hiện hành đã thiết lập "hàng rào" kỹ thuật chặt chẽ đối với các gói thầu dịch vụ công ích:
1. Về hình thức lựa chọn nhà thầu: Theo Điều 21 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15), đấu thầu rộng rãi là hình thức ưu tiên hàng đầu. Việc áp dụng hình thức "Đặt hàng" chỉ được thực hiện trong những trường hợp đặc thù theo quy định của Chính phủ, và chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về việc xác định giá đặt hàng không cao hơn giá thị trường, đảm bảo tiết kiệm tối đa ngân sách.
2. Về định mức và đơn giá: Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chi tiết việc thi hành Luật Đấu thầu nhấn mạnh: Khi thực hiện đặt hàng dịch vụ công, các cơ quan thẩm định phải kiểm tra kỹ lưỡng định mức kinh tế - kỹ thuật và đơn giá dịch vụ. Mọi dấu hiệu trúng thầu sát giá dự toán (tỷ lệ tiết kiệm thấp) đều là đối tượng cần được cơ quan thanh tra, kiểm toán lưu tâm để bảo vệ dòng vốn ngân sách.
3. Về quản lý hợp đồng điện tử: Theo Thông tư 79/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành, việc thanh toán qua Kho bạc Nhà nước đối với các gói thầu dịch vụ công cần được số hóa. Thông tư khuyến khích áp dụng hợp đồng điện tử ngay cả với hình thức đặt hàng để tăng cường khả năng truy xuất dữ liệu và giám sát cộng đồng.
4. Về địa giới hành chính mới: Sau khi Việt Nam sắp xếp còn 34 tỉnh/thành từ 01/7/2025, theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15, chính quyền cấp phường/xã đóng vai trò chủ chốt trong việc thực hiện các nhiệm vụ công ích tại địa bàn, đòi hỏi người đứng đầu phải nâng cao năng lực quản trị và tính minh bạch trong lựa chọn đơn vị cung ứng dịch vụ.
![Những chứng chỉ "lạ" tại gói thầu phần mềm ở Sở Nội vụ An Giang [Kỳ 1]](https://cdn.kienthuc.net.vn/images/cb75f7a2c8b44ef8bf1384f3e96667560c1b97014df0c6d6de02caae3e3d6543b898d9492b7df80b04a2b6b4376764ab/3-8168.png.avif)
