Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, công tác đầu tư công tại các địa phương đang được triển khai đồng bộ nhằm hoàn thiện hạ tầng giao thông nông thôn, thúc đẩy giao thương kinh tế cơ sở. Trong đó, dự án sửa chữa đoạn đường từ ngã ba đường giao với ĐH Tân Hòa - Tân Lợi đến ngã ba ấp 5 (ĐH Tân Phú - Tân Hưng) tại địa bàn xã Tân Lợi, TP Đồng Nai là một trong những công trình hạ tầng kỹ thuật được dư luận địa phương quan tâm theo dõi sát sao.
Kết quả đấu thầu gói xây lắp tại xã Tân Lợi
Ngày 07/07/2026, Trưởng phòng Kinh tế xã Tân Lợi - Phạm Thị Hiền đã ký Quyết định số 177/QĐ-PKT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu xây lắp thuộc dự án sửa chữa tuyến đường liên ấp nêu trên.
Gói thầu này trước đó đã được phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu theo Quyết định số 165/QĐ-PKT ngày 13/06/2026 do chính Trưởng phòng Kinh tế - Phạm Thị Hiền ký duyệt, dựa trên quyết định phê duyệt dự án gốc số 666/QĐ-UBND ngày 13/06/2026 của Chủ tịch UBND xã Tân Lợi - Lê Văn Trân. Gói thầu tổ chức theo hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ, sử dụng nguồn vốn công quỹ địa phương.
Hồ sơ pháp lý công khai ghi nhận giá gói thầu được duyệt ban đầu là 7.538.015.974 đồng. Đơn vị trúng thầu được công bố là Công ty TNHH Xuất nhập khẩu 368 với giá trúng thầu cụ thể là 7.379.698.000 đồng. Như vậy, thông qua hoạt động tổ chức đấu thầu qua mạng, giá trị tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đạt khoảng 158.317.974 đồng, tương ứng với tỷ lệ tiết kiệm chi phí xấp xỉ 2,10%.
Đáng chú ý, tại biên bản mở thầu qua mạng ngày 26/06/2026, hệ thống đấu thầu quốc gia ghi nhận duy nhất một nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu là Công ty TNHH Xuất nhập khẩu 368. Hình thức giao kết giữa các bên được xác định là loại hợp đồng trọn gói, với tiến độ thi công toàn bộ khối lượng xây lắp trong vòng 150 ngày kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực.
Lịch sử trúng thầu tại địa phương của doanh nghiệp
Công ty TNHH Xuất nhập khẩu 368 có mã số doanh nghiệp là 3801215972, có địa chỉ đăng ký trụ sở chính tại tổ 1, ấp Thanh Thủy, xã Thiện Hưng, TP Đồng Nai.
Dữ liệu hệ thống cho thấy doanh nghiệp này có lịch sử tham gia đấu thầu mang tính tập trung cao độ về mặt địa giới hành chính. Tính đến thời điểm hiện tại, doanh nghiệp đã tham gia tổng cộng 15 gói thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia với việc toàn bộ các gói thầu này đều nằm tập trung trên địa bàn TP Đồng Nai. Kết quả ghi nhận đơn vị trúng thầu 11 gói và trượt thầu 4 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm cả tư cách độc lập và liên danh) đạt khoảng 138.812.364.517 đồng, trong đó với tư cách độc lập đạt khoảng 53.855.330.354 đồng.
Trách nhiệm giám sát và góc nhìn hành lang pháp lý
Quá trình thẩm định hồ sơ dự thầu (E-HSDT) được thực hiện bởi tổ chuyên gia theo Báo cáo số 20/BCĐG-DN từ ngày 26/06/2026 đến ngày 03/07/2026. Đội ngũ chấm thầu gồm ông Lương Đình Tố làm tổ trưởng, cùng ông Trương Bình Trọng và bà Phạm Thị Thêm. Kết quả chấm điểm hồ sơ kỹ thuật của Công ty TNHH Xuất nhập khẩu 368 đạt mức 81,8 trên tổng số 100 điểm, đủ điều kiện bước vào vòng xét duyệt tài chính và đạt tiêu chuẩn trúng thầu.
Theo chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ, quy trình đánh giá ghi nhận bước làm rõ khi chủ đầu tư phát hành Công văn số 452/CV-PKT ngày 30/06/2026 để yêu cầu đối chiếu tài liệu gốc đối với các cam kết ban đầu trong đơn dự thầu về năng lực nhân sự và thiết bị. Việc thực hiện đối chiếu kỹ lưỡng này đảm bảo tính xác thực của năng lực nhà thầu trước khi trình phê duyệt, tuân thủ đúng trình tự chấm thầu qua mạng đối với đơn vị xếp hạng thứ nhất.
Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM), Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15) và Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định rất rõ ràng về trình tự xử lý tình huống khi kết thúc thời điểm đóng thầu mà chỉ có một nhà thầu tham gia. Việc chỉ có một hồ sơ không vi phạm pháp luật nếu quy trình thông báo mời thầu được thực hiện công khai, minh bạch đúng thời gian quy định trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Tuy nhiên, dưới góc độ hiệu quả kinh tế và tinh thần của Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, các chủ đầu tư và người đứng đầu cơ quan phê duyệt, cụ thể ở đây là Trưởng phòng Kinh tế xã Tân Lợi - Phạm Thị Hiền và Chủ tịch UBND xã Tân Lợi - Lê Văn Trân, cần tăng cường trách nhiệm giải trình, kiểm soát chặt chẽ tiến độ và chất lượng thi công thực tế khi tỷ lệ tiết kiệm ngân sách đạt mức thấp. Điều này đảm bảo nguồn vốn đầu tư công được tối ưu hóa tối đa, tránh thất thoát trong quá trình triển khai hợp đồng trọn gói tại địa phương.
QUY ĐỊNH VỀ BẢO ĐẢM CẠNH TRANH TRONG ĐẤU THẦU
Điều 6 Luật Đấu thầu và Điều 4 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định về tính độc lập giữa các bên để tránh tình trạng "vừa đá bóng, vừa thổi còi". Cụ thể, nhà thầu dự thầu phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với: Chủ đầu tư, bên mời thầu; Nhà thầu tư vấn lập, thẩm định hồ sơ mời thầu; Nhà thầu tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.
Định nghĩa "độc lập về tài chính" được cụ thể hóa là: Không cùng thuộc một cơ quan hoặc tổ chức trực tiếp quản lý đối với đơn vị sự nghiệp; Không có cổ phần hoặc vốn góp của nhau trên 30%; Không cùng có cổ phần hoặc vốn góp trên 20% của một tổ chức khác. Quy định này nhằm đảm bảo mọi nhà thầu khi tham gia vào thị trường đều có cơ hội ngang nhau, không có sự ưu ái ngầm giữa đơn vị quản lý và đơn vị thực thi.
Năm 2026, với việc sắp xếp lại đơn vị hành chính, các chủ đầu tư tại 34 tỉnh/thành phố và các xã phải thực hiện rà soát nghiêm ngặt danh sách cổ đông của các nhà thầu. Nếu phát hiện nhà thầu có mối quan hệ sở hữu chéo với đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu đó sẽ bị loại ngay lập tức. Đây là lá chắn pháp lý quan trọng để ngăn chặn các "sân sau" của những người có thẩm quyền trong việc thâu tóm các gói thầu địa phương, bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp làm ăn chân chính.
