Giá vàng cao thúc đẩy chính sách giữ nguồn cung trong nước

Nhiều quốc gia sản xuất vàng tại châu Á đang tăng cường kiểm soát nguồn tài nguyên, từ phát triển năng lực tinh luyện đến áp thuế xuất khẩu và bổ sung vàng vào dự trữ ngân hàng trung ương. Theo Nikkei Asia, làn sóng này phản ánh một dạng “chủ nghĩa dân tộc tài nguyên” mới, có thể tạo lực đỡ cho giá vàng trong trung và dài hạn.

Giá vàng giao ngay tại London lần đầu chạm 1.000 USD/ounce năm 2008, vượt 2.000 USD vào năm 2020 và lập kỷ lục trên 5.500 USD hồi tháng 1 năm nay. Hiện kim loại quý vẫn giao dịch trên 4.000 USD/ounce, khiến các nước càng quan tâm đến phần giá trị có thể thu về từ nguồn vàng trong nước.

Lào muốn tinh luyện vàng trong nước

Lào được kỳ vọng có thể ra khỏi nhóm quốc gia kém phát triển nhất của Liên Hợp Quốc sớm nhất vào năm 2026, nhưng thu nhập vẫn thấp hơn đáng kể so với các nước láng giềng như Thái Lan. Chính phủ muốn khai thác vàng để gia tăng của cải quốc gia, đồng thời định hướng tinh luyện vàng ngay trong nước thay vì xuất đi dưới dạng quặng.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) và Metals Focus, Lào khai thác khoảng 12 tấn vàng trong năm 2025, đứng thứ 6 tại châu Á. Nhà chức trách ước tính trữ lượng vào khoảng 500-1.000 tấn. Tuy nhiên, phần lớn vàng hiện rời khỏi nước này dưới dạng quặng qua cả kênh chính thức lẫn không chính thức; tại những nơi thiếu cơ sở tinh luyện, quặng thường bị buôn lậu và bán thấp hơn đáng kể so với giá thị trường.

Năm 2024, chính phủ thành lập Lao Bullion Bank (LBB), ngân hàng vàng có vốn góp từ doanh nghiệp trong nước. LBB hướng tới tăng tỷ trọng vàng trong dự trữ ngoại hối, đồng thời tạo địa chỉ đáng tin cậy để người dân mua bán vàng và bảo toàn tiền tiết kiệm.

Indonesia và Trung Quốc cũng tăng tích lũy

Indonesia, nước sản xuất vàng lớn thứ 10 thế giới, khai thác hơn 100 tấn mỗi năm nhưng nguồn cung nội địa chưa đáp ứng nhu cầu đầu tư. Chính phủ thông báo áp thuế xuất khẩu vàng lên tới 15%, bắt đầu có hiệu lực từ năm 2026.

Trung Quốc khai thác hơn 380 tấn mỗi năm, tương đương khoảng 1/10 sản lượng toàn cầu, song vẫn là nước nhập khẩu lớn. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) mua ròng 20 tấn vàng trong tháng 8, nối dài chuỗi mua lên 22 tháng liên tiếp — dài nhất kể từ khi dữ liệu so sánh bắt đầu được ghi nhận vào tháng 12/1999.

Xu hướng cũng xuất hiện ngoài châu Á. Ngân hàng trung ương Madagascar đã mua vàng khai thác trong nước từ những năm 2020. Tại Ghana, nước sản xuất vàng lớn thứ 6 thế giới, chính phủ ký biên bản ghi nhớ với WGC vào tháng 7 để phối hợp hạn chế khai thác trái phép và tăng minh bạch chuỗi cung ứng.

Lãi suất gây sức ép ngắn hạn, yếu tố dài hạn vẫn hiện hữu

Trong ngắn hạn, vàng chịu áp lực từ kỳ vọng Mỹ tăng lãi suất và lợi suất dài hạn đi lên. Giá đạt 4.110 USD/ounce ngày 28/9, thấp hơn 12% so với đỉnh gần 4.700 USD/ounce cuối tháng 8; đến 11h20 ngày 6/10, giá ở mức 4.127 USD/ounce.

Fed tăng lãi suất trong tháng 9, lần đầu tiên sau hơn ba năm. Thị trường kỳ vọng sẽ có ít nhất một đợt tăng nữa trước cuối năm, nên áp lực giảm có thể kéo dài cho tới khi lộ rõ mức lãi suất chính sách cuối cùng. Dù vậy, Nikkei Asia cho rằng sự suy giảm niềm tin vào vai trò dự trữ toàn cầu của USD cùng chính sách giữ vàng tại các nước sản xuất là những yếu tố cấu trúc có thể định hình thị trường và hỗ trợ giá về dài hạn.