Hai ca tai nạn lao động trong 3 ngày khiến nhiều ngón gần đứt rời hoặc mất tuần hoàn, các bác sĩ phải phẫu thuật khoảng 7 giờ mỗi ca.

Mất máu nghiêm trọng dù ngón tay chưa đứt rời

Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận hai nam bệnh nhân bị chấn thương bàn tay nghiêm trọng do máy cưa gỗ và thang máy chỉ trong 3 ngày.

Điểm chung của hai trường hợp là tổn thương đồng thời xương, gân, mạch máu, thần kinh và phần mềm. ThS.BSNT Nguyễn Ngọc Linh cho biết, nếu không tái lập được dòng máu đến các ngón trong thời gian phù hợp, mô sẽ tiếp tục thiếu máu, làm tăng nguy cơ hoại tử và mất ngón.

Trường hợp đầu tiên là anh Nguyễn Văn K., 38 tuổi, thợ mộc. Ngày 10/9, khi đưa phôi gỗ vào máy cưa, bàn tay trái bất ngờ bị lưỡi cưa cuốn vào. Hơn 3 giờ sau tai nạn, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Các bác sĩ ghi nhận ngón II, III và IV gần như đứt rời, búp ngón xẹp, trắng nhợt do mất tưới máu. Xương cả ba ngón gãy vụn nhiều mảnh, phần mềm dập nát; gân gấp, gân duỗi, mạch máu và thần kinh đều bị đứt hoàn toàn.

Theo BS Linh, chấn thương do máy cưa khó xử trí hơn vết cắt gọn vì mô vừa bị cắt vừa bị kéo giãn, dập trên một đoạn. Ê-kíp phải loại bỏ phần mô không còn khả năng bảo tồn, thu ngắn và cố định xương ở mức cần thiết, sau đó phục hồi lần lượt gân gấp, gân duỗi, mạch máu, thần kinh và phần mềm.

Do cả ba ngón cùng mất cấp máu, các bác sĩ phải tính toán thứ tự tái lập tuần hoàn để rút ngắn tối đa thời gian thiếu máu. Ca phẫu thuật kéo dài khoảng 7 giờ. Những ngày đầu sau mổ, cả ba ngón được nối vẫn duy trì tình trạng ổn định.

Còn dính không có nghĩa là còn tưới máu

Chỉ hai ngày sau, ngày 12/9, khoa tiếp tục tiếp nhận nam bệnh nhân 59 tuổi, quê Nghệ An, làm nghề xe ôm tại Hà Nội. Khoảng 12h trưa, bàn tay người bệnh bị kẹp giữa phần sàn và hệ thống thang máy.

Các ngón tay không đứt rời hoàn toàn bởi một phần da và mô phía mu tay vẫn còn giữ chúng với bàn tay. Tuy nhiên, các ngón nhợt và mất tưới máu.

BS Linh cảnh báo, đây là tình huống dễ khiến người không có chuyên môn chủ quan vì thấy ngón tay “vẫn còn dính”. Thực tế, mạch máu có thể bị đứt, dập hoặc tắc hoàn toàn, khiến phần ngón phía xa thiếu máu và có nguy cơ hoại tử.

Khác với máy cưa, cơ chế nghiền ép do vật nặng có thể làm dập nát mô trên diện rộng, đồng thời gây tổn thương thành mạch và hình thành huyết khối. Trong phẫu thuật, các bác sĩ phát hiện mạch máu nuôi ngón bị tổn thương nặng, có vị trí dập, tắc và có đoạn đứt hoàn toàn. Những đoạn mạch không còn bảo đảm chất lượng được loại bỏ trước khi phục hồi mạch máu và các cấu trúc cần thiết.

Ca mổ kéo dài khoảng 7 giờ. Những ngày đầu sau mổ, các ngón được bảo tồn duy trì tuần hoàn ổn định và tiếp tục được theo dõi sát.

Đừng bỏ lỡ cơ hội bảo tồn ngón

ThS.BSNT Nguyễn Ngọc Linh nhấn mạnh, đứt rời hoặc gần đứt rời chi thể là cấp cứu bảo tồn bộ phận. Với ngón tay, khoảng 12 giờ đầu là mốc thuận lợi nhất để tái lập tuần hoàn theo các hướng dẫn y khoa. Tuy nhiên, quá 12 giờ không đồng nghĩa ngón tay chắc chắn không thể nối.

Nếu bộ phận đứt rời được bảo quản đúng, bác sĩ vẫn cần đánh giá cụ thể và có thể tiếp tục chỉ định nối khi còn khả năng. Trong cấp cứu, người bệnh được chụp X-quang, xét nghiệm và nhanh chóng chuyển phòng mổ; những kết quả không bắt buộc có trước phẫu thuật có thể được hoàn thiện song song nhằm hạn chế thời gian thiếu máu.

TS.BS Dương Mạnh Chiến, phụ trách Khoa Tạo hình – Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa cho biết, mục tiêu không chỉ là làm cho ngón tay “sống lại”. Sau tái lập tuần hoàn, người bệnh còn phải trải qua quá trình liền xương, liền gân, phục hồi thần kinh và phục hồi chức năng. Kết quả cuối cùng phụ thuộc vào cơ chế, mức độ dập nát, thời gian thiếu máu, vị trí tổn thương, chất lượng mạch máu, thần kinh và quá trình phục hồi chức năng.

Người làm việc với máy cưa, máy cắt, máy ép, thang máy hàng hóa và thiết bị cơ khí cần tuân thủ quy trình an toàn, sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Giá ăn uống tăng vọt, thực khách thắt lưng buộc bụng, hàng quán lãi mỏng như dao cạo