Sốc nặng với 'bộ mặt thật' của nấm kim châm trong tự nhiên

Nếu chỉ quen với những bó nấm kim châm trắng dài trong siêu thị, bạn sẽ không tin nổi “phiên bản tự nhiên” lại có hình dáng hoàn toàn khác.

Trong bếp, nấm kim châm thường xuất hiện dưới dạng những bó nấm trắng muốt, thân dài và mảnh, mũ nhỏ xíu. Nhưng trong tự nhiên, Flammulina filiformis - loài nấm kim châm bản địa ở Đông Á - lại mang một diện mạo gần như đối lập: mũ nấm có màu vàng đến nâu, tương đối lớn, thân ngắn hơn và có phần gốc phủ lông mịn. Đây là một ví dụ đặc biệt rõ ràng cho thấy quá trình thuần hóa có thể thay đổi ngoại hình của một loài sinh vật đến mức nào.

Ảnh: ceneo

Ngoài tự nhiên, F. filiformis thường mọc thành cụm trên gỗ hoặc gốc cây. Mũ có màu vàng nhạt, vàng nâu hoặc nâu, trong khi cuống tương đối ngắn và chắc. Trái lại, nấm được sản xuất công nghiệp có thân cực kỳ dài, mảnh, mọc dày đặc thành từng bó và gần như hoàn toàn trắng.

Ảnh: sever.rozhlas

Sự khác biệt này không đơn giản chỉ là kết quả của việc “nuôi trong bóng tối”. Con người đã tiến hành chọn lọc giống qua nhiều thế hệ, ưu tiên những đặc điểm phù hợp với sản xuất và tiêu dùng. Các chủng thương mại màu trắng, thân dài hiện nay có nền tảng di truyền khác biệt đáng kể so với nhiều quần thể hoang dã. Một nghiên cứu trên 199 chủng F. filiformis cho thấy các chủng hoang dã có mức đa dạng di truyền cao hơn rõ rệt, trong khi các quần thể nuôi trồng mang dấu hiệu rõ ràng của quá trình chọn lọc nhân tạo.

Màu sắc và chiều dài cuống là hai đặc điểm chịu ảnh hưởng đặc biệt rõ. Trong tự nhiên, nấm thường có mũ vàng hoặc nâu và cuống ngắn. Qua quá trình thuần hóa, các giống có mũ trắng và cuống dài được phát triển mạnh. Các nghiên cứu di truyền gần đây còn xác định những biến đổi gene liên quan đến màu mũ và chiều dài cuống, cho thấy diện mạo khác thường của nấm kim châm thương mại không chỉ là kết quả của điều kiện trồng.

Ảnh: grocycle

Lịch sử của quá trình này cũng khá thú vị. Nấm kim châm đã được con người nuôi trồng ở Đông Á từ lâu. Tại Nhật Bản, việc trồng nấm trong điều kiện bán tự nhiên trên các khúc gỗ đã tồn tại hàng trăm năm, trước khi kỹ thuật nuôi trong chai và môi trường kiểm soát giúp ngành sản xuất chuyển sang quy mô công nghiệp.

Ngày nay, khi nhìn một bó nấm kim châm trắng trong siêu thị, chúng ta thực chất đang nhìn thấy một sản phẩm của cả tiến hóa tự nhiên lẫn chọn lọc nhân tạo. Từ một cây nấm vàng nâu, thân ngắn mọc trên gỗ trong rừng, con người đã tạo nên hình dạng trắng dài đặc trưng đến mức trở thành biểu tượng quen thuộc của các món lẩu châu Á.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước.

Loài vật sống ở nơi áp suất cao nhất trên bề mặt Trái Đất

Ở nơi áp suất có thể lớn gấp hơn một nghìn lần trên mặt biển, những sinh vật nhỏ bé vẫn kiếm ăn và sinh tồn bình thường.

Nếu hỏi động vật nào phải chịu áp suất lớn nhất từng được ghi nhận, câu trả lời không phải là cá mập khổng lồ hay một quái vật biển sâu, mà là những sinh vật không xương sống sống gần đáy Vực thẳm Challenger thuộc rãnh Mariana.

Những bí mật khoa học ẩn trong tranh cổ hàng trăm năm

Những bức tranh hàng trăm năm tuổi có thể lưu giữ manh mối về hành vi động vật, thực vật và hệ sinh thái mà khoa học hiện đại chỉ xác nhận rất lâu sau đó.

Các nhà khoa học vốn quen tìm kiếm dữ liệu trong hóa thạch, mẫu vật bảo tàng, DNA cổ hay những ghi chép lịch sử. Nhưng một nguồn tư liệu ít được chú ý hơn lại nằm ngay trên những bức tranh treo trong viện bảo tàng.

Nghệ sĩ từ nhiều thế kỷ trước thường quan sát thiên nhiên rất kỹ. Một số tác phẩm không chỉ thể hiện vẻ đẹp của cây cối và động vật mà còn ghi lại mối quan hệ sinh thái thực sự tồn tại ngoài tự nhiên.

Sinh vật kỳ lạ được phát hiện 'đi nhờ' nhện biển dưới đáy đại dương

Ở độ sâu hơn 3.000m, các nhà khoa học phát hiện những sinh vật giáp xác nhỏ bé bám chặt vào chân nhện biển khổng lồ, có thể để di chuyển và tìm bạn tình.

Ở nơi sâu hàng nghìn mét dưới mặt biển, việc di chuyển và tìm kiếm đồng loại không hề dễ dàng với những sinh vật nhỏ bé. Một quan sát mới ở đông nam Thái Bình Dương cho thấy loài giáp xác Mesopleustes abyssorum có thể đã tìm ra một cách đặc biệt: bám lên những con nhện biển khổng lồ và để chúng đưa đi.

Khi khảo sát đáy biển bằng robot lặn điều khiển từ xa, các nhà khoa học bắt gặp những con M. abyssorum nhỏ bé đang bám chặt vào chân nhện biển Colossendeis colossea. 4 ngày sau, cảnh tượng tương tự lại xuất hiện tại một địa điểm cách đó khoảng 225 km. Việc hành vi này lặp lại ở hai nơi khác nhau khiến họ cho rằng những con giáp xác có thể chủ động bám vào nhện biển thay vì chỉ vô tình gặp nhau.

Đọc nhiều nhất

Tin mới