Đi sâu phân tích hồ sơ đấu thầu của Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Dịch vụ NP (sau đây gọi tắt là Công ty Xây dựng NP) tại các dự án đấu thầu rộng rãi, Báo Tri thức và Cuộc sống nhận thấy một hiện tượng đáng lưu ý: sự chiến thắng của nhà thầu này tại các gói thầu quy mô lớn thường đi kèm với việc các đối thủ cạnh tranh trực tiếp đồng loạt bị loại ở bước đánh giá kỹ thuật do những thiếu sót vô cùng sơ đẳng. Đây được xem là sự trùng hợp tạo lợi thế cạnh tranh tuyệt đối cho doanh nghiệp quy mô nhỏ này.

Điển hình là tại gói thầu xây lắp thuộc dự án Sửa chữa, nâng cấp Trường Mầm non Tân Phú Trung 2 do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Củ Chi làm chủ đầu tư. Gói thầu này có mã số thông báo mời thầu là IB2600288638, với giá dự toán được duyệt là 7.241.547.527 đồng.

Biên bản mở thầu ngày 30/06/2026 ghi nhận có 3 nhà thầu nộp hồ sơ tham dự, gồm: Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Dịch vụ NP, Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng Thiện Sơn, và Công ty TNHH Xây dựng - Giao thông Tùng Đạt. Tuy nhiên, kết quả đánh giá chi tiết hồ sơ đề xuất kỹ thuật của Tổ chuyên gia đã loại bỏ cả hai đối thủ cạnh tranh của nhà thầu NP với kết quả "Không đạt".

Theo báo cáo đánh giá số 238/BC-DLM ngày 06/07/2026, những lỗi dẫn đến việc loại bỏ các nhà thầu này là vô cùng cơ bản đối với các đơn vị hoạt động chuyên nghiệp trong lĩnh vực xây lắp. Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng Thiện Sơn bị đánh giá "Không đạt" ở phần biện pháp kỹ thuật và tổ chức thi công. Tổ chuyên gia kết luận nhà thầu này hoàn toàn thiếu thuyết minh và bản vẽ biện pháp thi công chi tiết cho hàng loạt hạng mục cốt lõi của công trình như: thi công mái tôn lạnh, bê tông nền sân đá, gia công sửa chữa cổng rào, cổng sắt, nạo vét mương thoát nước, đắp đất, cát nền móng công trình và thi công mái che. Đồng thời, nhà thầu Thiện Sơn cũng không đề xuất giải pháp tổ chức, quản lý thí nghiệm xây dựng trong quá trình thi công và không có hợp đồng nguyên tắc cung cấp vật tư chủ yếu.

Công ty TNHH Xây dựng - Giao thông Tùng Đạt cũng nhận kết quả "Không đạt" do không có bản vẽ tổ chức mặt bằng công trường tại các phân hiệu (ấp Giồng Sao, ấp Láng Cát, ấp Cây Da) theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu. Nhà thầu này cũng không đề xuất giải pháp thi công tổng thể, thiếu phương án duy trì thi công khi gặp sự cố, không đề xuất kế hoạch thí nghiệm và quy trình quản lý chất lượng, đồng thời không có cam kết thực hiện hợp đồng của nhà thầu về nhân sự chủ chốt và thiết bị thi công theo đúng quy định tại Nghị định số 214/2025/NĐ-CP.

Việc hai nhà thầu cùng trượt thầu do thiếu thuyết minh, bản vẽ biện pháp thi công hoặc thiếu các cam kết nhân sự, thiết bị bắt buộc đã tạo điều kiện cho Công ty Xây dựng NP trở thành đơn vị duy nhất bước vào vòng đánh giá tài chính. Nhà thầu này dễ dàng trúng thầu sát nút giá dự toán với giá trúng thầu là 7.162.224.325 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm vỏn vẹn 1,095% (tương đương giảm giá khoảng 79,3 triệu đồng trên gói thầu hơn 7,2 tỷ đồng). Để bảo đảm tính khách quan pháp lý, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Củ Chi đã thuê đơn vị tư vấn độc lập là Công ty Tư vấn đầu tư xây dựng H&K thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu trước khi ký ban hành Quyết định phê duyệt số 171/QĐ-BQL ngày 10/07/2026.

Bên cạnh các gói thầu đấu thầu rộng rãi có tỷ lệ tiết kiệm thấp, hoạt động chỉ định thầu rút gọn của Công ty Xây dựng NP tại một số đơn vị cấp cơ sở cũng đặt ra nhiều băn khoăn về hiệu quả kinh tế sử dụng vốn đầu tư. Tại gói thầu thực hiện mái che thuộc dự án Tổ chức "Tuần lễ nông sản vùng miền - Bình Đông" lần thứ 2 năm 2026 do Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Bình Đông làm chủ đầu tư. Quyết định số 31/QĐ-TTCUDVC ngày 10/06/2026 phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu do Q. Giám đốc Nguyễn Duy Tám ký xác định giá gói thầu là 97.848.000 đồng.

Cùng ngày 10/06/2026, Quyết định phê duyệt kết quả chỉ định thầu số 32/QĐ-TTCUDVC do Q. Giám đốc Nguyễn Duy Tám ký đã giao gói thầu này cho Công ty Xây dựng NP với đúng giá trị 97.848.000 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm tròn trĩnh 0%. Biên bản thương thảo hoàn thiện hợp đồng giữa hai bên được lập cùng ngày 10/06/2026, cho thấy việc đàm phán không đem lại bất kỳ khoản giảm giá nào cho công quỹ, dù quy định pháp luật luôn khuyến khích tối ưu hóa chi phí mua sắm công.

Một kịch bản tương tự cũng diễn ra tại Bệnh viện Tai Mũi Họng TP HCM với gói thầu Giai đoạn 1 thuộc dự án Sửa chữa, cải tạo khu nhà 114-116-118 Trần Quốc Thảo. Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 363/QĐ-BVTMH ngày 28/04/2026 do Giám đốc Lê Trần Quang Minh ký ban hành đã phê duyệt cho nhà thầu NP trúng thầu với giá 1.960.000.000 đồng, bám sát giá gói thầu được duyệt tại Quyết định số 355/QĐ-BVTMH ngày 23/04/2026 là 1.962.241.473 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm cực kỳ khiêm tốn là 0,11% (giảm được vỏn vẹn 2,2 triệu đồng trên gói thầu gần 2 tỷ đồng).

Dưới góc nhìn chuyên môn, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định: Mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu rộng rãi là tìm ra nhà thầu có năng lực tốt nhất với chi phí tối ưu nhất cho ngân sách nhà nước. Khi các đối thủ cạnh tranh trực tiếp liên tục bị loại ở bước đánh giá kỹ thuật do những lỗi vô cùng sơ đẳng, điều đó đã vô tình triệt tiêu tính cạnh tranh lành mạnh về giá ở vòng tài chính, dọn đường cho một nhà thầu duy nhất tiến vào vòng trong và trúng thầu sát giá trần.

Đối với các gói thầu chỉ định thầu rút gọn xây lắp, dù là quy trình rút gọn, chủ đầu tư vẫn có nghĩa vụ thương thảo giá để bảo đảm hiệu quả kinh tế tối đa cho công quỹ theo đúng chỉ đạo tại Chỉ thị 12/CT-TTg và Công văn 5557/BTC-QLĐT. Việc các gói thầu xây lắp của nhà thầu NP được chỉ định thầu sát giá tuyệt đối đã đặt ra dấu hỏi lớn về tính thực chất của công tác thương thảo hợp đồng tại các đơn vị này.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3:] Giải mã hệ sinh thái bên mời thầu quen mặt của Xây dựng NP tại TP HCM