Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống qua hoạt động khai thác dữ liệu đấu thầu năm 2026 của Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công xã Tân Thạnh, tỉnh Đồng Tháp cho thấy sự xuất hiện với tần suất dày của một nhóm nhà thầu khép kín. Hoạt động đầu tư công trên địa bàn xã dường như đang được vận hành quanh một ma trận đối tác cô đặc, nơi các doanh nghiệp quen thuộc liên tiếp được gọi tên qua hình thức chỉ định thầu rút gọn. Hiện tượng một nhóm nhà thầu liên tiếp được gọi tên qua chỉ định đang làm dấy lên những hoài nghi về tính cạnh tranh, công bằng trong phân bổ dòng vốn ngân sách.

Hệ sinh thái nhà thầu quen mặt và điệp khúc chỉ định thầu

Dẫn đầu danh sách đối tác lâu năm tại xã Tân Thạnh là Công ty TNHH MTV Xây dựng và Thương mại Trung Thiết (mã số thuế: 1400469711). Từ đầu năm 2026 đến nay, doanh nghiệp này đã ghi nhận tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối 100% tại các gói thầu thuộc lĩnh vực xây lắp hạ tầng giao thông và trang trí văn phòng của chủ đầu tư.

Cụ thể, tại công trình Nâng cấp, cải tạo đường nội bộ, cống thoát nước, sơn chợ, kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt theo Quyết định số 183/QĐ-KHLCNT ngày 07/05/2026 do Phó Giám đốc Nông Văn Tiện ký, áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn. Đến ngày 15/05/2026, kết quả chỉ định thầu được phê duyệt theo Quyết định số 205/QĐ-TTCUDVC do Phó Giám đốc Nông Văn Tiện ký duyệt. Gói thầu xây lắp này có giá dự toán là 1.810.403.000 đồng, và Công ty Trung Thiết được lựa chọn trúng thầu với giá trị thực tế đạt 1.719.883.000 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm ngân sách qua thương thảo đạt tròn trịa 5,00%.

Chỉ hơn một tháng sau, Công ty Trung Thiết tiếp tục được chỉ định thầu trọn gói tại công trình Lắp vách ngăn làm việc hội trường Trung tâm văn hóa học tập cộng đồng xã Tân Thạnh. Kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt theo Quyết định số 294/QĐ-TTCUDVC ngày 24/06/2026 do Giám đốc Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công ký duyệt. Đến ngày 29/06/2026, Quyết định kết quả lựa chọn nhà thầu số 338/QĐ-TTCUDVC do Phó Giám đốc Nông Văn Tiện ký đã giao thầu trực tiếp cho Công ty Trung Thiết. Gói thầu xây lắp quy mô nhỏ này có giá trị dự toán là 68.071.000 đồng và doanh nghiệp trúng thầu khít khao với giá trị đúng 68.071.000 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm qua thương thảo là 0%. Tổng giá trị trúng thầu của doanh nghiệp này tại Trung tâm đạt 1.787.954.000 đồng.

Song hành cùng Công ty Trung Thiết trong ma trận đối tác cô đặc này là Công ty TNHH Xây dựng Công Thuận TM (mã số thuế: 1402206877). Doanh nghiệp này cũng đạt thành tích trúng thầu tuyệt đối 100% qua chỉ định rút gọn ở các gói thầu trang trí mỹ thuật và giao thông nông thôn, với tổng giá trị trúng thầu đạt 1.873.961.000 đồng. Điển hình là Gói thầu số 01: Xây lắp thuộc công trình Cụm tiểu cảnh trước UBND, Đảng ủy, trang trí cầu và hai bên mang cá cầu Phú Lợi (ấp 4, xã Tân Thạnh). Vào ngày 09/02/2026, kết quả chỉ định thầu được phê duyệt theo Quyết định số 66/QĐ-TTCUDVC do Phó Giám đốc Nông Văn Tiện ký đã giao gói thầu xây lắp này cho Công ty Công Thuận TM với giá trúng thầu là 262.138.000 đồng trên giá dự toán 275.935.000 đồng, đạt tỷ lệ giảm giá thương thảo tròn trịa 5,00%.

Tiếp đó, tại công trình Đường Kênh Kháng Chiến (Từ Cống 3 Nghề Đến Đường Kênh An Phong - Mỹ Hòa), kế hoạch lựa chọn nhà thầu phê duyệt ngày 26/06/2026 theo Quyết định số 308/QĐ-KHLCNT tiếp tục ấn định hình thức chỉ định thầu rút gọn. Đến ngày 30/06/2026, Quyết định kết quả số 319/QĐ-TTCUDVC do Phó Giám đốc Nông Văn Tiện ký phê duyệt đã giao gói thầu xây lắp số 05 này cho Công ty Công Thuận TM trúng thầu với giá 1.611.823.000 đồng so với dự toán gói thầu là 1.696.656.000 đồng, ghi nhận tỷ lệ tiết kiệm thương thảo đúng 5%.

Mối hoài nghi từ quy trình khép kín và bài toán trách nhiệm

Bình luận dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) bày tỏ quan ngại về cấu trúc hệ sinh thái tại xã Tân Thạnh. Theo Luật sư, mặc dù chỉ định thầu rút gọn là hợp pháp đối với các gói thầu xây lắp dưới hạn mức 2 tỷ đồng theo quy định tại Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, việc lặp đi lặp lại một nhóm đối tác quen thuộc cho thấy dấu hiệu hạn chế tính cạnh tranh lành mạnh. Dư luận địa phương hoàn toàn có quyền đặt câu hỏi về việc liệu có hay không hiện tượng thiết lập các tiêu chí mang tính cục bộ để giao thầu trực tiếp, làm giảm hiệu quả tối ưu hóa ngân sách công.

Chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ phân tích thêm rằng, sự vận hành của một ma trận đối tác liên tục trúng thầu sát giá trần hoặc chạm ngưỡng tiết kiệm sàn bắt buộc tại xã Tân Thạnh trực tiếp chạm đến bài toán trách nhiệm giải trình của người đứng đầu chủ đầu tư. Chiếu theo Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, người đứng đầu cơ quan phê duyệt thầu phải chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra cơ chế ưu tiên cục bộ cho các đối tác lâu năm, làm giảm hiệu quả tối ưu hóa ngân sách công. Để bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả sử dụng dòng vốn ngân sách, các cơ quan chức năng cần tiến hành rà soát toàn diện hoạt động lựa chọn nhà thầu tại đây, làm rõ trách nhiệm giải trình của người đứng đầu và có các biện pháp chấn chỉnh kịp thời.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.