Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, công tác đấu thầu qua mạng đang được đẩy mạnh nhằm tăng cường tính minh bạch, công bằng và tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công. Việc các gói thầu thu hút đông đảo nhà thầu tham gia sẽ tạo ra sự cạnh tranh về giá và kỹ thuật, từ đó mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nhà nước. Tuy nhiên, tại dự án Đường tổ 10 ấp Thành Đông (Hẻm 51 đường 781 đến kênh thủy lợi) do Phòng Kinh tế xã Ninh Điền làm chủ đầu tư, gói thầu thi công xây dựng lại diễn ra với sự tham gia của duy nhất một doanh nghiệp, dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ở mức rất khiêm tốn.

Đấu thầu rộng rãi ghi nhận một nhà thầu tham gia

Cụ thể, ngày 11/05/2026, Trưởng phòng Kinh tế xã Ninh Điền - Nguyễn Minh Lý đã ký Quyết định số 121/QĐ-PKT phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu dự án Đường tổ 10 ấp Thành Đông (Hẻm 51 đường 781 đến kênh thuỷ lợi). Trong đó, Gói thầu 02: Thi công xây dựng (bao gồm chi phí đảm bảo ATGT phục vụ thi công) có giá trị khoảng 2,34 tỷ đồng, được tổ chức theo hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng với phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ.

Đến ngày 15/05/2026, Trưởng phòng Nguyễn Minh Lý tiếp tục ký Quyết định số 133/QĐ-PKT phê duyệt E-HSMT cho gói thầu này. Theo dữ liệu trích xuất từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, thời điểm đóng thầu và mở thầu được ấn định vào 09h00 ngày 27/05/2026. Mặc dù gói thầu được đăng tải công khai trên hệ thống e-GP, tạo điều kiện tiếp cận bình đẳng cho mọi doanh nghiệp trên cả nước, biên bản mở thầu ghi nhận chỉ có duy nhất Công ty TNHH Xây dựng Thương mại và Dịch vụ Đồng Tiến nộp hồ sơ dự thầu.

Việc "một mình một ngựa" tham gia dự thầu đã giúp doanh nghiệp này dễ dàng vượt qua các bước đánh giá. Ngày 09/06/2026, Trưởng phòng Kinh tế xã Ninh Điền Nguyễn Minh Lý chính thức ký Quyết định số 173/QĐ-PKT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Theo đó, Công ty TNHH Xây dựng Thương mại và Dịch vụ Đồng Tiến trở thành đơn vị trúng thầu với giá xấp xỉ 2,31 tỷ đồng. Thời gian thực hiện hợp đồng là 105 ngày. So sánh giữa giá dự toán gói thầu và giá trúng thầu, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ đạt khoảng 35 triệu đồng, tương ứng với tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 1,52%.

Năng lực Công ty Đồng Tiến

Về năng lực của đơn vị trúng thầu, Công ty TNHH Xây dựng Thương mại và Dịch vụ Đồng Tiến có mã số doanh nghiệp 3900557215, trụ sở đặt tại số 1019 đường CMT8, khu phố Hiệp Lễ, phường Tân Ninh, tỉnh Tây Ninh. Doanh nghiệp này được thành lập vào ngày 15/01/2009, do ông Nguyễn Thanh Tùng đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Giám đốc.

Lịch sử tham gia đấu thầu tính đến tháng 06/2026 cho thấy, Công ty TNHH Xây dựng Thương mại và Dịch vụ Đồng Tiến là một nhà thầu quen mặt trên địa bàn tỉnh Tây Ninh. Doanh nghiệp đã tham gia tổng cộng 127 gói thầu, trong đó trúng 53 gói, trượt 69 gói, 2 gói chưa có kết quả và 3 gói bị hủy. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng của công ty này lên tới 111.635.577.621 đồng. Đáng chú ý, toàn bộ hoạt động đấu thầu của doanh nghiệp gần như chỉ tập trung tại địa bàn tỉnh Tây Ninh với 123 lần dự thầu.

Ngoài gói thầu đã trúng nêu trên trong giai đoạn 2026 nhà thầu này còn trúng nhiều gói có giá trị trong đó phải kể đến các gói: Gói Đầu tư Nâng cấp các tuyến khu dân cư nối đường ĐT784B với đường Đ.Số 11 tại Phòng Kinh tế xã Cầu Khởi, trị giá 2.840.481.364 đồng, trúng tháng 06/2026; Gói Thi công xây dựng tại Phòng Kinh tế xã Tân Hòa, trị giá 6.206.205.655 đồng, trúng tháng 03/2026.

Góc nhìn chuyên gia

Phân tích về hiện trạng nhiều gói thầu qua mạng chỉ có một nhà thầu tham dự. Theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ, hệ thống mạng đấu thầu quốc gia được xây dựng nhằm xóa bỏ rào cản địa lý, minh bạch hóa thông tin và tạo môi trường cạnh tranh sòng phẳng. Khi một gói thầu áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi hoặc chào hàng cạnh tranh nhưng chỉ thu hút được một nhà thầu nộp hồ sơ, điều này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan như điều kiện thi công khó khăn, quy mô nhỏ lẻ kém hấp dẫn, hoặc cũng có thể xuất phát từ các rào cản kỹ thuật vô hình trong hồ sơ mời thầu khiến các nhà thầu khác e ngại.

Theo Luật sư Nguyễn Thị Hương, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 quy định rất rõ trách nhiệm của chủ đầu tư và bên mời thầu trong việc bảo đảm tính công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Hiệu quả kinh tế không chỉ đo đếm bằng việc hoàn thành dự án đúng tiến độ mà còn thể hiện qua tỷ lệ tiết kiệm ngân sách. Việc khích lệ các chủ đầu tư đạt tỷ lệ tiết kiệm từ 3% trở lên và thu hút từ 2 nhà thầu tham gia trở lên là một mục tiêu quan trọng cần hướng tới để tối ưu hóa nguồn lực tài chính quốc gia.

Dữ liệu đấu thầu là những con số biết nói, phản ánh trực quan năng lực quản lý dự án và hiệu quả sử dụng ngân sách của từng địa phương. Từ thực tế gói thầu tại xã Ninh Điền, bài toán đặt ra cho các cơ quan chuyên môn là làm thế nào để gia tăng tính hấp dẫn của các gói thầu cấp cơ sở, khuyến khích nhiều doanh nghiệp cùng tham gia cọ xát, qua đó mang lại lợi ích cao nhất cho nhà nước và cộng đồng