Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã khởi tố 21 vụ án tại 23 công ty mua bán thẻ sở hữu kỳ nghỉ, khởi tố 187 bị can về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, với cáo buộc chiếm đoạt hơn 181 tỷ đồng của 493 bị hại.

Các nghi phạm bị cáo buộc đã dùng nhiều thủ đoạn thực hiện 2 hình thức lừa đảo là mua bán kỳ nghỉ và chuyển nhượng kỳ nghỉ để lừa đảo, chiếm đoạt tiền.

Các đối tượng chủ mưu cầm đầu sẽ phải chịu mức hình phạt nghiêm khắc

Trao đổi với PV Báo Tri thức và Cuộc sống, TS.LS Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp cho rằng, việc nhiều bị can liên quan hoạt động kinh doanh, bán kỳ nghỉ bị khởi tố là vấn đề đã được cảnh báo từ trước.

Đáng chú ý, có đến 187 bị can trong 21 vụ án bị khởi tố với số tiền chiếm đoạt hơn 180 tỷ đồng của gần 500 bị hại cho thấy tính chất nguy hiểm và phức tạp của hành vi phạm tội.

Đây chỉ là kết quả xác minh bước đầu và con số trên sẽ không dừng lại. Quá trình điều tra các vụ án, cơ quan điều tra sẽ làm rõ hành vi phạm tội của các đồng phạm khác, mở rộng sang các doanh nghiệp khác, làm rõ vai trò, nhận thức, số tiền hưởng lợi và các vấn đề pháp lý khác đối với từng doanh nghiệp để sàng lọc, phân loại, phân hóa, xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Theo luật sư Cường, Cơ quan điều tra xác định các đối tượng phạm tội do đưa ra thông tin gian dối để chiếm đoạt tiền của nạn nhân. Các đối tượng thừa nhận tìm mọi cách tiếp cận nạn nhân, chia sẻ thông tin của nạn nhân để phối kết hợp với nhau xây dựng các kịch bản thao túng tâm lý, làm thay đổi nhận thức của nạn nhân từ dịch vụ tiêu dùng trở thành phương thức đầu tư sinh lời, thậm chí có thể để lại làm di sản thừa kế.

Đáng chú ý, cơ quan điều tra kết luận bước đầu là rất nhiều trường hợp các hợp đồng đó không thể thực hiện được và hợp đồng cũng không thể bán được như lời hứa hẹn, cam kết trước đó nên hành vi có dấu hiệu của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản quy định tại điều 174 bộ luật hình sự.

Luật sư Cường cho rằng, không phải hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ nào cũng là thủ đoạn lừa đảo. Nếu doanh nghiệp kinh doanh lữ hành du lịch hoặc các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản du lịch mà sở hữu khách sạn, khu nghỉ dưỡng hoặc có hợp đồng hợp tác với các chủ đầu tư bất động sản du lịch, họ thỏa thuận khách hàng mua tour du lịch, đặt phòng du lịch dài hạn, thu tiền trước, giá cả rõ ràng, hoàn toàn có khả năng thực hiện hợp đồng, đây là quan hệ dân sự hợp pháp, là một hình thức kinh doanh linh hoạt, thúc đẩy hoạt động du lịch phát triển. Do trả trước dịch vụ nên khách hàng cũng được hưởng lợi về giá dịch vụ. Tuy nhiên giao dịch này chỉ thành công và hợp pháp khi mọi thứ đều là thật, bất động sản nghỉ dưỡng có thật, người đứng ra giao dịch có thẩm quyền thật, nội dung thỏa thuận có tính khả thi và quyền lợi của khách hàng được đảm bảo theo hợp đồng.

Còn trường hợp bất động sản nghỉ dưỡng không có thật, chưa đủ điều kiện đưa vào kinh doanh hoặc doanh nghiệp ký hợp đồng bán kỳ nghỉ không có quyền đối với danh mục các khu du lịch, điểm du lịch, các bất động sản du lịch trong hợp đồng, khách hàng không thể thực hiện được quyền lợi của mình theo cam kết thì các giao dịch này là gian dối về việc ký kết nhận tiền là chiếm đoạt tài sản.

Pháp luật quy định lừa đảo chiếm đoạt tài sản là bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác từ 2.000.000 đồng trở lên hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại điều 174 bộ luật hình sự. Hành vi gian dối có trước, khiến nạn nhân tin tưởng chuyển tiền nên các đối tượng đã chiếm đoạt. Hành vi lừa đảo cấu thành tội phạm từ thời điểm các đối tượng đưa ra thủ đoạn gian dối và nhận tiền của nạn nhân. Kể cả trường hợp sau đó các đối tượng trả lại tiền cho nạn nhân, hành vi vẫn cấu thành tội phạm, việc trả tiền sau khi chiếm đoạt chỉ là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, là tình tiết bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả. Về mặt lý luận, hành vi gian dối chiếm đoạt tài sản cấu thành tội phạm từ thời điểm nạn nhân chuyển tiền và đối tượng phạm tội nhận được tiền của nạn nhân, không phụ thuộc vào việc sau đó có trả lại tiền hay không.

Có những trường hợp sau khi bị phát hiện, bị nạn nhân tố giác , bị các cơ quan truyền thông phản ánh sai phạm hoặc khi cơ quan chức năng vào cuộc các đối tượng mới trả lại tiền cho nạn nhân, đây chỉ là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự chứ không phải là căn cứ để loại trừ trách nhiệm hình sự.

Trong vụ án trên, các đối tượng chủ mưu, cầm đầu, thực hành tích cực, hưởng lợi lớn, có vai trò quan trọng trong tổ chức thực hiện tội phạm này sẽ phải chịu mức hình phạt nghiêm khắc. Các đối tượng với vai trò thứ yếu, giúp sức, bị lôi kéo phạm tội, hưởng lợi không lớn sẽ chịu mức hình phạt thấp hơn khi tòa án lượng hình.

Điều đáng chú ý trong các vụ án trên, không phải tất cả những người làm việc trong doanh nghiệp đó đều bị khởi tố hình sự. Những người nào biết đó là hoạt động lừa đảo, nhận thức được hành vi của mình là gian dối, hợp đồng không thể thực hiện được nhưng vẫn tham gia vào đường dây, tiếp tay, giúp sức cho các đối tượng lừa đảo để được hưởng lợi sẽ được xác định là đồng phạm. Nếu quá trình điều tra, có căn cứ cho thấy ngoài các bị can đã bị khởi tố còn có những người khác biết rõ hoạt động kinh doanh là phi pháp, quyền lợi của khách hàng không được đảm bảo nhưng vẫn tham gia vào chuỗi kinh doanh sẽ bị xử lý hình sự về tội lừa đảo với vai trò đồng phạm giúp sức hoặc là người thực hành, người trực tiếp thực hiện hành vi được mô tả trong cấu thành tội phạm.

Hiện nay có rất nhiều doanh nghiệp kinh doanh sở hữu kỳ nghỉ, mua bán kỳ nghỉ. Tất cả các doanh nghiệp này, các đối tượng quản lý sẽ bị cơ quan chức năng triệu tập làm rõ để xử lý. Doanh nghiệp nào kinh doanh mà không có bất động sản nghỉ dưỡng, không có hợp đồng liên kết với các khu du lịch, các bất động sản ghi trong hợp đồng, quyền lợi của khách hàng không thể thực hiện được đều có dấu hiệu tội phạm.

Cơ quan điều tra cũng sẽ làm rõ có hành vi che giấu tội phạm, không tố giác tội phạm, rửa tiền hay không để xử lý đối với các đối tượng có liên quan theo quy định của pháp luật. Nếu các đối tượng biết đây là hành vi lừa đảo nhưng vẫn giúp sức, xúi giục hoặc che giấu hành vi phạm tội, đưa tiền bất hợp pháp vào lưu thông để che giấu nguồn gốc dòng tiền đều bị xử lý hình sự với các tội danh khác nhau, tùy thuộc vào hành vi và hậu quả.

Không chỉ Công an Hà Nội, Công an TP HCM và một số tỉnh tới đây cũng có thể sẽ khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can để xử lý với các đối tượng kinh doanh kỳ nghỉ theo quy định của pháp luật. Đây là hoạt động mạnh tay của cơ quan tiến hành tố tụng để thanh lọc hoạt động lữ hành du lịch ở Việt Nam cũng như kiểm soát chặt chẽ hoạt động cho thuê phòng khách sạn thời hạn kéo dài bằng hình thức “bán kỳ nghỉ”.

Người bị hại trong vụ sở hữu kỳ nghỉ có cơ hội lấy lại được tiền

Đề cập đến những bị hại trong các vụ án trên, luật sư Cường cho biết, họ cần chuẩn bị các tài liệu, cung cấp thông tin cho cơ quan điều tra để được tham gia vụ án với tư cách là người bị hại. Thông tin giấy tờ tài liệu bao gồm hợp đồng, phiếu thu, chứng từ thanh toán, thông tin của công ty, thông tin về người môi giới và các thông tin tài liệu khác có liên quan.

Hiện nay cơ quan điều tra đã thu giữ được một lượng tài sản rất lớn và tiếp tục phong tỏa, ngăn chặn các tài sản do phạm tội mà có, bắt giữ các đối tượng có liên quan. Bởi vậy việc phối hợp của các nạn nhân trong vụ việc này sẽ góp phần giải quyết vụ án nhanh hơn, đầy đủ và triệt để hơn, đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho những người bị hại, thu hồi tài sản do phạm tội mà có để trả lại cho người bị hại theo quy định của pháp luật.

Nếu các đối tượng phạm tội và những người thân thích tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả, trả lại trực tiếp tiền cho người bị hại thì người bị hại có thể được khắc phục hậu quả luôn. Nếu không nhận được tài sản luôn từ các bị can, những người thân thích của các bị can hoặc từ công ty có dấu hiệu lừa đảo, những người mua kỳ nghỉ cần liên hệ với cơ quan tiến hành thủ tục hoặc nhờ sự hỗ trợ của các văn phòng luật sư để cung cấp chứng cứ, trình bày sự việc, đề nghị được tham gia vụ án với tư cách là người bị hại hoặc người có quyền lợi liên quan theo quy định của pháp luật.

>>> Mời độc giả xem thêm video truy bắt nhanh đối tượng giết người:

​