Té ngã là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây chấn thương, tàn tật và làm suy giảm chất lượng cuộc sống ở người cao tuổi.

Nguyên nhân do sự suy giảm chức năng của nhiều cơ quan

Theo thống kê, cứ 3 người từ 65 tuổi trở lên thì có khoảng 1 người bị té ngã ít nhất một lần mỗi năm. Không ít trường hợp để lại hậu quả nghiêm trọng như gãy xương, chấn thương sọ não, mất khả năng tự chăm sóc và gia tăng sự phụ thuộc vào người thân.

Nguy cơ té ngã thường tăng lên theo tuổi tác do sự suy giảm chức năng của nhiều cơ quan trong cơ thể. Tuy nhiên, nhiều yếu tố nguy cơ hoàn toàn có thể được nhận diện sớm và can thiệp bằng các biện pháp phù hợp, trong đó tập luyện thăng bằng được xem là một trong những giải pháp hiệu quả.

Người cao tuổi có nguy cơ té ngã cao hơn khi xuất hiện một hoặc nhiều yếu tố như suy giảm sức mạnh cơ, đặc biệt là cơ chi dưới; giảm khả năng giữ thăng bằng và phối hợp vận động; suy giảm thị lực hoặc thính lực.

Bên cạnh đó, các tình trạng chóng mặt, hạ huyết áp tư thế, bệnh lý thần kinh như đột quỵ, Parkinson; đau khớp, thoái hóa khớp, loãng xương cũng làm tăng nguy cơ mất thăng bằng khi di chuyển.

Việc sử dụng đồng thời nhiều loại thuốc, nhất là thuốc an thần, thuốc ngủ hoặc thuốc hạ huyết áp, cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng giữ thăng bằng. Ngoài ra, môi trường sống thiếu an toàn như nền nhà trơn trượt, thiếu ánh sáng, nhiều vật cản hoặc cầu thang không có tay vịn là những yếu tố dễ dẫn đến tai nạn té ngã.

Tập luyện thăng bằng tại nhà giúp giảm nguy cơ chấn thương

Các bài tập thăng bằng mang lại nhiều lợi ích cho người cao tuổi như cải thiện khả năng kiểm soát tư thế, tăng sức mạnh nhóm cơ vùng thân mình và hai chân, nâng cao khả năng phối hợp vận động cũng như tăng sự tự tin trong sinh hoạt hằng ngày.

Việc duy trì tập luyện đều đặn còn góp phần giảm nguy cơ té ngã, hạn chế gãy xương và các biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra sau chấn thương.

Theo khuyến cáo, người cao tuổi nên tập luyện khoảng 20–30 phút mỗi ngày, duy trì ít nhất 3–5 ngày mỗi tuần để cải thiện đáng kể khả năng giữ thăng bằng và vận động.

Những bài tập đơn giản có thể thực hiện tại nhà gồm:

- Đứng hai chân sát nhau và giữ thăng bằng từ 10–30 giây.

- Đứng bán nối gót rồi tiến tới đứng nối gót khi đã quen.

- Đứng một chân có điểm tựa trong giai đoạn đầu, giữ từ 10–20 giây cho mỗi bên.

- Đi bộ theo đường thẳng, đặt gót chân trước chạm mũi chân sau.

- Ngồi xuống – đứng lên từ ghế liên tục 10–15 lần để tăng sức mạnh cơ chân.

Khi mới tập, người cao tuổi nên có người hỗ trợ hoặc vịn vào thành ghế, lan can hay tay vịn để bảo đảm an toàn và hạn chế nguy cơ té ngã trong quá trình luyện tập.

Bên cạnh tập luyện, người cao tuổi cần duy trì hoạt động thể lực hằng ngày, lựa chọn giày vừa chân, có đế chống trượt, đồng thời khám sức khỏe và kiểm tra thị lực định kỳ.

Không gian sống cũng cần được sắp xếp gọn gàng, đủ ánh sáng, loại bỏ các vật cản trên lối đi và lắp đặt tay vịn tại nhà vệ sinh hoặc cầu thang khi cần thiết.

Đối với những người từng bị té ngã, thường xuyên chóng mặt hoặc đi lại không vững, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng để được đánh giá nguy cơ và xây dựng chương trình tập luyện phù hợp.

>>> Mời độc giả xem thêm video Châm cứu, nặn máu đầu ngón tay, hay uống nước chanh, gừng cấp tốc không giúp hạ áp mà còn mất "thời gian vàng" cấp cứu: