Ở nơi sâu hàng nghìn mét dưới mặt biển, việc di chuyển và tìm kiếm đồng loại không hề dễ dàng với những sinh vật nhỏ bé. Một quan sát mới ở đông nam Thái Bình Dương cho thấy loài giáp xác Mesopleustes abyssorum có thể đã tìm ra một cách đặc biệt: bám lên những con nhện biển khổng lồ và để chúng đưa đi.
Khi khảo sát đáy biển bằng robot lặn điều khiển từ xa, các nhà khoa học bắt gặp những con M. abyssorum nhỏ bé đang bám chặt vào chân nhện biển Colossendeis colossea. 4 ngày sau, cảnh tượng tương tự lại xuất hiện tại một địa điểm cách đó khoảng 225 km. Việc hành vi này lặp lại ở hai nơi khác nhau khiến họ cho rằng những con giáp xác có thể chủ động bám vào nhện biển thay vì chỉ vô tình gặp nhau.
M. abyssorum vốn khiến các nhà khoa học quan tâm từ lâu. Loài này bơi không giỏi, cũng không có giai đoạn ấu trùng trôi theo dòng nước để phát tán đi xa. Thế nhưng chúng lại được ghi nhận ở Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Nam Đại Dương, tại những nơi sâu từ khoảng 690 đến 3.500m.
Nhện biển có thể giúp giải thích phần nào khả năng di chuyển này. Dù mang tên “nhện”, chúng không phải nhện thực sự mà là một nhóm động vật chân đốt sống dưới biển. Loài Colossendeis có phần thân nhỏ nhưng những chiếc chân đặc biệt dài, đến mức một phần cơ quan bên trong cũng kéo dài xuống các chi.
Chúng dùng chân để di chuyển trên đáy biển, nhưng cũng có thể bơi. Khi dang rộng những chiếc chân dài, nhện biển có thể tận dụng dòng nước để đi xa. Với một sinh vật nhỏ và bơi kém như M. abyssorum, bám lên chúng có thể là một cách thuận tiện để di chuyển mà không phải tự mình vượt qua khoảng cách lớn.
Những con giáp xác cũng không chỉ đậu hờ trên chân nhện biển. Chúng dùng một cấu trúc dài giống móc ở cuối chân để giữ rất chắc. Ngay cả sau khi được đưa lên để nghiên cứu, chúng vẫn tiếp tục bám chặt.
Trong cả hai lần quan sát, hai cá thể lớn nằm gần nhau đều là một con đực và một con cái trưởng thành. Ở lần đầu tiên, con cái thứ ba còn đang mang trứng.
Chi tiết này khiến nhóm nghiên cứu đặt ra khả năng những con nhện biển không chỉ giúp M. abyssorum di chuyển mà còn tạo cơ hội để chúng gặp bạn tình. Điều này đặc biệt hữu ích dưới biển sâu, nơi các cá thể nhỏ bé có thể sống cách nhau rất xa và việc tìm được một con cùng loài không hề đơn giản.
Tuy nhiên, mới chỉ có hai trường hợp được ghi nhận nên các nhà khoa học chưa thể khẳng định M. abyssorum chủ động tìm nhện biển để “đi nhờ”. Chúng cũng có thể đơn giản là bám vào một vật thể thích hợp khi có cơ hội.
Dù vậy, những quan sát mới cho thấy một cách sinh tồn thú vị dưới đáy đại dương.
