'Con mắt' rộng 40 km mở trừng trừng giữa Sahara thực ra là cái gì?

Giữa biển cát Sahara có một vòng tròn đá khổng lồ đến mức chỉ khi nhìn từ không gian, hình dạng kỳ lạ ấy mới hiện ra rõ ràng.

Nằm trên cao nguyên Adrar ở phía tây bắc Mauritania, Cấu trúc Richat là một trong những địa hình dễ nhận biết nhất trên Trái Đất khi quan sát từ vũ trụ. Với đường kính khoảng 40–50 km, công trình tự nhiên khổng lồ này gồm hàng loạt vòng đá đồng tâm, khiến nó trông giống một con mắt khổng lồ đang nhìn lên bầu trời. Chính vì thế, Richat được đặt biệt danh là “Con mắt Sahara” hay “Con mắt châu Phi”.

Ảnh: explorersweb

Điều thú vị là trong thời kỳ đầu của ngành thám hiểm không gian, các nhà khoa học từng nghĩ Richat có thể là một miệng hố va chạm thiên thạch. Hình tròn gần như hoàn hảo của nó rất phù hợp với hình dung về một vụ va chạm khổng lồ. Tuy nhiên, nghiên cứu địa chất sau đó cho thấy câu chuyện thực sự còn hấp dẫn hơn.

Ảnh: kuark

Richat thực chất là một vòm địa chất khổng lồ, hay còn gọi là domed anticline. Một khối vật chất magma nằm sâu dưới lòng đất đã khiến các lớp đá phía trên bị nâng lên thành dạng mái vòm. Sau đó, qua thời gian địa chất cực kỳ dài, gió, nước và các quá trình phong hóa đã bào mòn phần vòm này. Những lớp đá có độ cứng khác nhau bị xói mòn với tốc độ khác nhau, cuối cùng để lại các dải đá uốn thành những vòng tròn đồng tâm kỳ lạ.

Nhìn từ trên cao, Richat giống như một con mắt khổng lồ hoặc một chiếc đĩa nhiều lớp. Nhưng đứng trên mặt đất, hình dạng hoàn hảo ấy lại khó nhận ra hơn rất nhiều. Đây cũng là lý do địa hình này đặc biệt hữu ích đối với các phi hành gia: giữa một Sahara rộng lớn và tương đối đơn điệu, những vòng tròn khổng lồ của Richat trở thành một dấu mốc tự nhiên rất dễ nhận biết từ quỹ đạo.

Ảnh: instagrammernews

Một chi tiết còn thú vị hơn nằm ngay bên trong “con mắt”. Các lớp đá ở trung tâm cổ hơn những lớp đá nằm ở các vòng phía ngoài, giống như cách người ta đọc tuổi của một số vòng trên thân cây. Richat vì thế không chỉ là một hình dạng đẹp mắt mà còn giống một “cuốn sách địa chất” khổng lồ, phơi bày từng lớp lịch sử của khu vực qua quá trình nâng lên và xói mòn.

Ngày nay, Cấu trúc Richat được xem là một trong những kỳ quan địa chất nổi bật của Sahara. Nó không phải dấu tích của một thành phố cổ, không phải miệng núi lửa khổng lồ và cũng không phải dấu vết của một vụ thiên thạch bí ẩn. “Con mắt Sahara” kỳ lạ ấy đơn giản là kết quả của hàng triệu năm vận động địa chất và xói mòn – nhưng chính tự nhiên đã tạo ra một hình dạng khiến con người phải kinh ngạc khi nhìn từ không gian.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

Nghệ nhân Kỷ Băng hà khắc tượng chim từ ngà voi ma mút

Các cuộc khai quật tại hang Hohle Fels thuộc khu vực Di sản Thế giới UNESCO Swabian Jura ở tây nam nước Đức đã phát hiện ra hai bức tượng chim tuyệt đẹp có niên đại 40.000 năm được chạm khắc từ ngà voi ma mút. 

Những phát hiện đáng chú ý này đến từ các tầng văn hóa Aurignacian phong phú tại Hohle Fels, nơi đã tạo ra một số tác phẩm nghệ thuật tạo hình cổ nhất được biết đến và có niên đại từ thời kỳ đầu tiên con người hiện đại đến vùng Thượng Danube.

two-bird-figurines-fou-1.jpg
Hai bức tượng chim được điêu khắc từ ngà voi có kích thước bé bằng đầu ngón tay.

Giải mã 'chiếc tai khổng lồ' được UNESCO vinh danh là di sản thế giới

Giữa vùng đồng quê yên bình của nước Anh, một chiếc "tai khổng lồ" hướng lên bầu trời đã góp phần thay đổi cách nhân loại khám phá vũ trụ.

Nằm tại hạt Cheshire, Jodrell Bank Observatory là một trong những trung tâm thiên văn vô tuyến nổi tiếng nhất thế giới. Được thành lập năm 1945 bởi nhà vật lý vô tuyến Bernard Lovell, nơi đây đã góp phần đặt nền móng cho ngành thiên văn vô tuyến hiện đại. Nhờ những đóng góp nổi bật về khoa học và lịch sử, năm 2019, UNESCO đã công nhận Jodrell Bank là Di sản Thế giới. Đây là một trong số rất ít di sản trên thế giới được vinh danh chủ yếu vì giá trị khoa học và công nghệ.

Tận mục xưởng chế tác đá trong di tích Cách Tân Kiều ở Quảng Tây

Di tích Cách Tân Kiều được công nhận là một xưởng chế tác đá Thời kỳ đồ đá mới quan trọng, nơi người cổ đại sản xuất các công cụ bằng đá một cách có hệ thống.

Di tích Cách Tân Kiều thuộc Thời kỳ đồ đá mới nằm tại thành phố Bách Sắc, Quảng Tây, miền nam Trung Quốc. Các nhà khảo cổ cho rằng nơi đây từng là một "xưởng chế tác" Thời kỳ đồ đá mới, nơi con người tiền sử sản xuất các công cụ bằng đá.

Rải rác khắp khu di chỉ là những khối đá lớn có bề mặt phẳng, từng được người nguyên thủy sử dụng làm bệ kê và làm bàn đẽo gọt trong quá trình chế tác các loại công cụ. Xung quanh các khối đá này, các nhà khảo cổ đã phát hiện búa đá, rìu đá cùng nhiều loại công cụ bằng đá khác.

Đọc nhiều nhất

Tin mới