Một sinh vật kỳ lạ với những xúc tu dài bất thường vừa xuất hiện trước camera của các nhà khoa học ở vùng biển sâu ngoài khơi California, Mỹ. Đây là một con mực ống vây lớn thuộc chi Magnapinna, nhóm mực sống ở vùng biển sâu và rất hiếm khi được con người quan sát trực tiếp.
Đoạn video được ghi ngày 7/8 trong một chuyến khảo sát các núi ngầm dưới đáy biển. Các nhà nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Thủy cung Vịnh Monterey (MBARI) phối hợp với Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) đã sử dụng thiết bị lặn không người lái để khám phá khu vực này.
Con mực được phát hiện ở độ sâu khoảng 3.277m, gần núi ngầm Davidson, cách thành phố Monterey khoảng 130 km về phía tây nam. Theo MBARI, đây là lần đầu tiên mực ống vây lớn được xác nhận còn sống tại vùng Đông Bắc Thái Bình Dương.
Điều khiến các nhà nghiên cứu chú ý ngay lập tức là tư thế đặc biệt của con vật. Nó lơ lửng phía trên đáy biển, trong khi các cánh tay và xúc tu kéo dài rồi gập vuông góc xuống dưới, tạo thành hình giống hai khuỷu tay.
Olívia Soares Pereira, nhà sinh thái học biển sâu tại MBARI cho rằng, tư thế này có thể liên quan đến cách kiếm ăn của mực. Thay vì chủ động đuổi bắt con mồi, nó có thể giữ các xúc tu ở tư thế cố định để những sinh vật nhỏ trong nước vô tình chạm vào và mắc lại. Cách kiếm ăn này giúp các xúc tu dài không bị quấn vào nhau khi mực di chuyển trong bóng tối của đại dương sâu.
Mực ống vây lớn là một trong những nhóm mực sống sâu nhất từng được biết đến. Chúng đã được phát hiện ở độ sâu hơn 6.000m dưới mặt biển, nơi áp suất cực lớn và gần như không có ánh sáng mặt trời.
Đặc điểm nổi bật nhất của chúng là những chiếc xúc tu và cánh tay dài đến khó tin. Ở một số cá thể, tổng chiều dài của phần phụ này có thể gấp khoảng 20 lần chiều dài cơ thể. Con mực vừa được ghi hình dài khoảng 1,25 m tính cả cơ thể, cánh tay và xúc tu.
Do sống ở nơi con người rất khó tiếp cận, mực ống vây lớn vẫn là một trong những nhóm mực bí ẩn nhất đối với giới khoa học. MBARI cho biết, trước lần phát hiện này, lần gần nhất các nhà nghiên cứu của viện bắt gặp loài mực này là ngoài khơi Hawaii vào năm 2001. Trên toàn thế giới, mới chỉ có khoảng 70 cá thể được quan sát hoặc thu thập.
Ban đầu, các nhà khoa học không hề tìm kiếm mực ống vây lớn. Họ tập trung quan sát các quần thể san hô và bọt biển biển sâu, bạch tuộc đang ấp trứng cũng như những con cá voi mỏ thường kiếm ăn trong khu vực. Vì thế, sự xuất hiện bất ngờ của một con mực hiếm gặp khiến cả nhóm rất bất ngờ.
Pereira cho biết cô từng bắt gặp hai con mực ống vây lớn khác trong một chuyến thám hiểm sống núi giữa Đại Tây Dương hồi đầu năm. Tuy nhiên, việc bắt gặp một cá thể ngay tại khu vực Đông Bắc Thái Bình Dương vẫn là một phát hiện đặc biệt.
Núi ngầm Davidson là một ngọn núi lửa đã ngừng hoạt động nằm dưới đáy biển. Dù nằm sâu dưới mặt nước, những khu vực như vậy lại có thể tập trung rất nhiều sinh vật nhờ địa hình phức tạp và các dòng nước mang theo chất dinh dưỡng.
