Meta vừa giới thiệu Muse Image, mô hình tạo ảnh AI đầu tiên do Meta Superintelligence Labs phát triển, đánh dấu bước chuyển khi hãng không còn phụ thuộc vào công nghệ tạo ảnh của bên thứ ba. Bên cạnh khả năng tạo ảnh chân thực và xử lý nhiều tác vụ phức tạp, Muse Image nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh luận vì một tính năng liên quan trực tiếp đến quyền riêng tư. Theo đó, người dùng chỉ cần nhập cú pháp gắn thẻ một tài khoản Instagram công khai vào câu lệnh, hệ thống sẽ tự động lấy những hình ảnh công khai của tài khoản đó làm tư liệu tham chiếu để tạo ra bức ảnh mới. Điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ ai cũng có thể khai thác ảnh từ tài khoản công khai của người khác mà không cần xin phép hay có mối liên hệ với chủ sở hữu. Đáng chú ý, người có ảnh bị sử dụng cũng không nhận được bất kỳ thông báo nào từ Meta về việc dữ liệu của mình đang được dùng để phục vụ AI.

Meta AI cho phép người dùng gắn thẻ tài khoản Instagram công khai để lấy ảnh làm dữ liệu tham chiếu khi tạo ảnh AI.

Theo tài liệu hướng dẫn của Meta, tất cả tài khoản Instagram ở chế độ công khai đều mặc định cho phép sử dụng nội dung với các tính năng AI của hãng. Nếu muốn từ chối, người dùng phải chủ động truy cập phần cài đặt, mở mục Sharing and reuse rồi tắt quyền cho phép sử dụng bài đăng và Reels trong các tính năng AI. Tuy nhiên, thao tác này chỉ có hiệu lực với những lần tạo ảnh về sau. Những hình ảnh AI đã được tạo từ dữ liệu công khai trước thời điểm người dùng thay đổi cài đặt vẫn tiếp tục tồn tại và không bị xóa khỏi hệ thống. Chính cơ chế "mặc định đồng ý" thay vì "mặc định từ chối" khiến nhiều chuyên gia bảo vệ quyền riêng tư cho rằng Meta đang chuyển trách nhiệm bảo vệ dữ liệu sang chính người dùng, trong khi phần lớn họ thậm chí không biết tính năng này tồn tại.

Ngay sau khi ra mắt, Muse Image đã vấp phải nhiều ý kiến chỉ trích từ các tổ chức hoạt động về quyền riêng tư. Nhiều chuyên gia cho rằng việc sử dụng ảnh công khai làm dữ liệu tham chiếu mà không gửi thông báo hoặc xin xác nhận trực tiếp có thể tạo ra tiền lệ đáng lo ngại đối với ngành AI. Theo họ, ảnh được đăng công khai trên mạng xã hội không đồng nghĩa với việc người dùng đồng ý để dữ liệu cá nhân trở thành nguyên liệu cho các mô hình trí tuệ nhân tạo. Trong bối cảnh AI ngày càng phát triển, ranh giới giữa nội dung chia sẻ công khai và quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân đang trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết. Tranh cãi lần này cũng phản ánh xu hướng các công ty công nghệ tận dụng lượng dữ liệu khổng lồ do người dùng tạo ra để nâng cao chất lượng mô hình AI, trong khi cơ chế minh bạch và xin phép vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ.

Bỏ qua những tranh luận về quyền riêng tư, Muse Image được đánh giá là một trong những mô hình tạo ảnh AI mạnh nhất hiện nay. Khác với nhiều công cụ chỉ chuyển đổi câu lệnh thành hình ảnh, hệ thống mới của Meta có khả năng tìm kiếm thông tin trên web, tự kiểm tra kết quả và điều chỉnh nếu phát hiện chi tiết chưa chính xác. Mô hình còn có thể kết hợp nhiều nguồn tham chiếu khác nhau như con người, trang phục, phong cách thiết kế hay bối cảnh trong cùng một yêu cầu. Đặc biệt, Muse Image tạo tốt các infographic hoặc hình minh họa có văn bản rõ nét - điểm yếu của không ít mô hình AI trước đây. Trên bảng xếp hạng Arena dựa trên đánh giá của cộng đồng, Muse Image hiện nằm trong nhóm dẫn đầu thế giới về khả năng tạo và chỉnh sửa hình ảnh bằng AI, cho thấy tham vọng rất lớn của Meta trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo tạo sinh.

Muse Image được Meta định vị là mô hình tạo ảnh AI thế hệ mới nhưng đang đối mặt với nhiều tranh cãi về quyền riêng tư và cách sử dụng dữ liệu người dùng.

Để hạn chế nguy cơ lạm dụng, Meta cho biết mọi hình ảnh được Muse Image tạo ra đều được gắn Content Seal, một dạng watermark vô hình có khả năng chống cắt xén hoặc nén ảnh nhằm xác định nguồn gốc do AI tạo. Hệ thống cũng tích hợp các bộ lọc nhằm ngăn chặn nội dung vi phạm chính sách, bao gồm hình ảnh liên quan đến lạm dụng trẻ em hoặc các hành vi nguy hiểm khác. Trong thời gian tới, Meta dự kiến tích hợp Muse Image vào nền tảng quảng cáo Advantage+, cho phép doanh nghiệp tạo hàng loạt hình ảnh tiếp thị từ ảnh sản phẩm hoặc ảnh có sẵn. Dù vậy, tranh cãi về việc AI sử dụng ảnh Instagram công khai có thể sẽ còn kéo dài, bởi vấn đề cốt lõi không nằm ở sức mạnh của công nghệ mà ở cách các nền tảng cân bằng giữa đổi mới và quyền riêng tư của hàng tỷ người dùng.