Một nghiên cứu mới về ADN cổ ​​đại cho thấy một số người Neanderthal sống ở Tây Bắc châu Âu sau 52.500 năm trước có sự đa dạng di truyền lớn hơn so với suy nghĩ trước đây của các nhà khoa học. Điều này thách thức quan điểm cho rằng, giao phối cận huyết dẫn tới sự suy giảm di truyền - nguyên nhân chính dẫn đến sự tuyệt chủng của người Neanderthal.

Người Neanderthal là một trong những họ hàng gần nhất của người hiện đại, với các dòng dõi của họ tách ra khoảng 500.000 năm trước. Theo các nhà nghiên cứu, Neanderthal từng sinh sống khắp lục địa Á - Âu nhưng được cho đã tuyệt chủng khoảng 40.000 năm trước.

Một số phân tích di truyền trước đây về người Neanderthal ở Siberia cho thấy những nhóm người này sống trong các cộng đồng nhỏ, biệt lập với các bằng chứng về việc giao phối cận huyết thường xuyên giữa những người thân. Điều này khiến các chuyên gia suy đoán người Neanderthal có thể đã tuyệt chủng do sự suy giảm di truyền từ giao phối cận huyết.

ADN của người Neanderthal rất hiếm và bộ gene chất lượng cao lại càng hiếm hơn. Trong nghiên cứu công bố ngày 24/6 trên tạp chí Nature, các chuyên gia cho biết đã kiểm tra ADN của 27 người Neanderthal, bao gồm một bộ gene chất lượng cao mới giúp họ phân tích nhiều lần nhằm đảm bảo độ chính xác của kết quả.

Những mẫu ADN này được các chuyên gia thu thập từ các bộ hài cốt phát hiện tại 10 địa điểm khảo cổ ở Tây Bắc châu Âu, thuộc vùng đất ngày nay là Bỉ và Pháp. Bảy trong số các địa điểm này nằm ở lưu vực sông Meuse ở Bỉ - khu vực tập trung đông người Neanderthal sinh sống sau khoảng 70.000 năm trước. Một trong những địa điểm này là hệ thống hang động Goyet ở Bỉ.

Phân tích di truyền cho thấy người Neanderthal sống ở Tây Bắc châu Âu trong giai đoạn trên đã tách ra từ một tổ tiên chung với các nhóm người Neanderthal khác khoảng 54.000 năm trước. Nhóm người Neanderthal được giới chuyên gia kiểm tra ADN lần này có rất ít bằng chứng về giao phối cận huyết. Ngoài ra, bộ gene chất lượng cao của người Neanderthal cho thấy sự đa dạng di truyền cao hơn so với hài cốt của người Neanderthal được kiểm tra trước đó. Phát hiện mới cho thấy rằng sự suy giảm đa dạng di truyền có thể không phải là nguyên nhân chính dẫn đến sự tuyệt chủng của người Neanderthal.

Nghiên cứu cũng tiết lộ rằng những người Neanderthal cuối cùng trên thế giới sống ở Tây Bắc châu Âu là một quần thể lớn gồm các nhóm có liên kết di truyền với nhau, chứ không phải là các cộng đồng bị cô lập về mặt di truyền như đã thấy ở nhóm người Neanderthal tìm thấy tại Siberia.

Ngoài ra, nhóm nghiên cứu còn phát hiện những người Neanderthal ở Tây Bắc châu Âu mới được phân tích ADN có mức độ đa dạng di truyền đáng kể, chia thành ít nhất 4 nhóm riêng biệt. Sự phân tách giữa các nhóm này dường như bắt nguồn từ những giai đoạn khí hậu tương đối ấm áp, có lẽ phản ánh thời kỳ bùng nổ dân số trong những giai đoạn điều kiện môi trường thuận lợi.