Vlad III được biết đến với biệt danh Vlad the Impaler (Vlad Kẻ Xiên Người) vì phương thức hành quyết tàn khốc mà ông sử dụng với kẻ thù. Những câu chuyện về sự hung bạo của vị hoàng tử này đã lan truyền khắp châu Âu từ thế kỷ XV và cuối cùng trở thành một phần nguồn cảm hứng cho nhân vật Dracula trong cuốn tiểu thuyết xuất bản năm 1897 của nhà văn Bram Stoker.

Cái tên Dracula bắt nguồn từ đâu?

Vlad III được cho là sinh năm 1431, tại khu vực ngày nay thuộc Romania. Ông là con trai của Vlad II, người từng cai trị Wallachia.

Mối liên hệ giữa Vlad III và cái tên Dracula bắt đầu từ chính cha ông.

Năm 1431, Vlad II được Vua Sigismund của Hungary kết nạp vào Order of the Dragon (Hiệp sĩ Rồng), một hội hiệp sĩ được thành lập nhằm chống lại Đế chế Ottoman. Từ đó, ông mang biệt danh Dracul, bắt nguồn từ từ "drac" trong tiếng Romania cổ, có nghĩa là "rồng".

Vlad III sau này được gọi là Drăculea, có nghĩa gần như "con trai của Dracul". Từ đây xuất hiện cái tên Dracula. Tuy nhiên, ý nghĩa của từ này trong tiếng Romania hiện đại lại gắn với "quỷ". Chính sự thay đổi về nghĩa này có thể đã góp phần khiến cái tên Dracula mang màu sắc ma quỷ.

Năm 1890, Bram Stoker đọc một cuốn sách về vùng Wallachia. Cuốn sách không nhắc đến Vlad III, nhưng Stoker đặc biệt chú ý đến cái tên Dracula. Trong ghi chú của mình, ông viết rằng Dracula có nghĩa là "Devil" - "Quỷ".

Có khả năng chính liên tưởng này đã khiến Stoker lựa chọn Dracula làm tên cho nhân vật ma cà rồng nổi tiếng của mình.

Vì sao Vlad bị gọi là "Kẻ Xiên Người"?

Cuộc đời Vlad III từ sớm đã gắn liền với những cuộc chiến tranh giành quyền lực.

Năm 1442, khi Vlad II được triệu đến gặp Sultan Murad II của Đế chế Ottoman, ông đưa hai người con trai là Vlad III và Radu đi cùng. Nhưng cuộc gặp thực chất là một cái bẫy. Cả ba bị bắt giữ, sau đó Vlad II được thả với điều kiện phải để lại hai con trai làm con tin.

Trong thời gian ở Ottoman, hai anh em được giáo dục về khoa học, triết học và nghệ thuật, đồng thời được huấn luyện cưỡi ngựa và chiến đấu. Theo các nhà nghiên cứu, họ không bị đối xử quá tàn tệ so với tiêu chuẩn thời đó. Tuy nhiên, việc bị giam giữ dường như đã để lại trong Vlad một mối thù sâu sắc với người Ottoman.

Sau khi cha và anh trai cùng bị sát hại vào năm 1447 trong cuộc tranh giành quyền lực tại Wallachia, Vlad bắt đầu tìm cách giành lại ngai vị của gia đình. Ông từng giành được quyền cai trị Wallachia vào năm 1448 nhưng chỉ giữ được vị trí này trong khoảng hai tháng trước khi bị lật đổ.

Năm 1456, Vlad một lần nữa giành được ngai vị. Lần này, ông bắt đầu củng cố quyền lực và công khai chống lại Ottoman.

Đây chính là phần khiến tên tuổi Vlad III trở nên đáng sợ trong lịch sử châu Âu.

Để củng cố quyền lực, Vlad phải đối phó với các tầng lớp quý tộc có ảnh hưởng lớn tại Wallachia. Những ghi chép đương thời mô tả ông sử dụng nhiều hình thức tra tấn và hành quyết cực kỳ tàn bạo.

Nhưng phương thức khiến Vlad nổi tiếng nhất là xiên người.

Nạn nhân bị treo lên những chiếc cọc gỗ lớn và phải chịu đựng thương tích trong nhiều giờ hoặc nhiều ngày trước khi chết. Phương pháp này được Vlad sử dụng với cả tù binh, đối thủ chính trị và những người bị ông xem là kẻ thù. Các tài liệu thế kỷ XV đưa ra những con số khủng khiếp, có nguồn cho rằng Vlad đã khiến 40.000 đến 100.000 người chết theo cách này. Tuy nhiên, các nhà sử học hiện đại cho rằng những con số trên có thể đã bị phóng đại đáng kể.

Trong một nghiên cứu năm 2025, nhà sử học Dénes Harai cho rằng xiên người thực sự là một hình thức hành quyết đặc biệt được sử dụng trong những tình huống đặc biệt, chứ không phải công cụ giết người hàng loạt thường xuyên như hình ảnh phổ biến ngày nay.

Dựa trên việc kiểm tra các nguồn còn tồn tại, Harai ước tính số vụ hành quyết bằng cách xiên người có thể chỉ bằng khoảng 8% con số được các tài liệu đương thời tuyên truyền. Điều này không có nghĩa Vlad III không tàn bạo. Nó chỉ cho thấy hình ảnh về ông đã được phóng đại qua nhiều thế kỷ.

Vlad III chết như thế nào?

Sự tàn bạo của Vlad không chỉ nhằm trấn áp đối thủ trong nước. Ông còn sử dụng nó như một thứ vũ khí tâm lý trong cuộc chiến chống Ottoman.

Dù cuối cùng Vlad không thể đánh bại hoàn toàn quân Ottoman, những chiến thắng và sự chống trả quyết liệt của ông khiến ông được tôn kính tại một số khu vực ở châu Âu. Ngay cả Giáo hoàng Pius II cũng được cho là ấn tượng trước những chiến thắng của Vlad.

Vì vậy, hình ảnh của Vlad trong lịch sử Romania không hoàn toàn là một con quái vật. Ông cũng được nhìn nhận như một nhà cai trị cứng rắn, thậm chí công bằng, và là người bảo vệ Wallachia trước sức ép của Ottoman.

Sau chiến dịch năm 1462, Vlad bị buộc phải chạy sang Hungary và bị giam giữ trong nhiều năm. Trong thời gian này, ông kết hôn và có hai người con.

Đến năm 1476, Vlad một lần nữa giành lại ngai vị Wallachia với sự hỗ trợ từ các đồng minh trong khu vực. Nhưng chiến thắng này không kéo dài. Cuối năm đó, khi đang hành quân cùng một nhóm binh lính để tiếp tục chiến đấu với Ottoman, Vlad bị phục kích và tử trận.

Nơi chôn cất ông vẫn là một vấn đề gây tranh cãi. Theo truyền thống, Vlad được chôn tại tu viện Snagov, gần Bucharest. Tuy nhiên, một số nhà sử học cho rằng thi hài của ông có thể nằm tại tu viện Comana, gần nơi ông được cho là đã tử trận.

Một nghiên cứu năm 2023 thậm chí phát hiện thêm những dấu vết thú vị về tình trạng sức khỏe của Vlad trước khi chết. Các nhà nghiên cứu phân tích một bức thư do ông viết năm 1475 và tìm thấy bằng chứng cho thấy Vlad có thể từng mắc nhiễm trùng đường hô hấp và một tình trạng gọi là hemolacria, khiến nước mắt có lẫn máu.

Vlad III và Dracula thực sự giống nhau đến đâu?

Có lẽ điểm thú vị nhất trong câu chuyện này nằm ở chỗ: Vlad III không phải Dracula. Bram Stoker đã lấy cái tên Dracula và một phần chất liệu lịch sử về Wallachia để xây dựng nhân vật của mình, nhưng Bá tước Dracula trong tiểu thuyết không phải một phiên bản siêu nhiên của Vlad III.

Vlad là một hoàng tử, chiến binh và nhà cai trị thời Trung cổ, sống giữa những cuộc chiến tranh quyền lực và xung đột với Ottoman.

Trong khi đó, Dracula của Stoker là một bá tước ma cà rồng sống trong lâu đài ở Transylvania, uống máu người và sở hữu những năng lực siêu nhiên. Mối liên hệ giữa hai nhân vật chủ yếu nằm ở cái tên, bối cảnh Đông Âu và danh tiếng khát máu mà Vlad đã có từ nhiều thế kỷ trước khi Stoker viết tiểu thuyết.

Chính những câu chuyện được thêu dệt quanh Vlad III cộng với trí tưởng tượng của Stoker và truyền thống văn hóa về ma cà rồng cuối cùng đã tạo nên một trong những nhân vật kinh dị nổi tiếng nhất thế giới.

Vlad III đã chết từ năm 1476. Nhưng những câu chuyện về vị hoàng tử từng khiến cả châu Âu khiếp sợ vẫn tiếp tục sống, theo một cách rất khác, trong hình tượng Dracula.