Chiếc răng hàm dưới của người Neanderthal được tìm thấy ở Siberia có lỗ khoan sâu được xem là bằng chứng lâu đời nhất được biết về việc điều trị nha khoa có chủ đích được ghi nhận cho đến nay.
Theo kết quả nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí PLOS One, chiếc răng hàm được khai quật trong một hang động ở miền nam Siberia vào năm 2016. Nó thuộc về một người Neanderthal trưởng thành. Kết quả kiểm tra cho thấy trên răng có một lỗ khoan sâu dường như được tạo ra bằng một dụng cụ đá sắc nhọn và mỏng. Lỗ khoan được cho là được tạo ra khi chủ nhân chiếc răng còn sống.
Các cạnh được làm nhẵn của lỗ khoan, cùng với các vết mòn bên trong, cho thấy chủ nhân chiếc răng đã sống sót và tiếp tục nhai bằng chiếc răng đó trong một thời gian sau khi thực hiện thủ thuật nha khoa.
Chiếc răng, được định niên đại khoảng 60.000 năm tuổi. Nó được tìm thấy ở Chagyrskaya, nơi đã khai quật di hài của người Neanderthal và hàng ngàn công cụ đá. Chiếc răng hàm dưới có một lỗ khoan sâu ở trung tâm răng, xuyên vào khoang tủy. Ảnh chụp X-quang kính hiển vi cho thấy những thay đổi về khoáng hóa, chỉ ra tình trạng sâu răng nghiêm trọng.
Phát hiện mới giúp các nhà khảo cổ có thêm hiểu biết về cuộc sống của người Neanderthal - họ hàng gần nhất của loài người hiện đại (Homo sapiens), sống cách đây khoảng 400.000 đến 40.000 năm - có bộ não đủ thông minh để thực hiện thành công thủ thuật nha khoa. Họ biết điều trị tủy răng gây đau đớn để chủ nhân của nó có cuộc sống thoải mái hơn.
"Việc phương pháp điều trị y tế xâm lấn này được thực hiện và người đó sống sót khiến tôi tin rằng đây là một bằng chứng về sự hiểu biết rất tinh vi của người Neanderthal về sinh học con người và thời điểm cần can thiệp", đồng tác giả nghiên cứu John W. Olsen, giáo sư danh dự về nhân chủng học tại Đại học Arizona, cho biết.
Hiện các chuyên gia chưa rõ đây là trường hợp tự điều trị hay là thủ thuật nha khoa do người khác thực hiện cho bệnh nhân. Dù vậy, phát hiện mới cho thấy nguồn gốc của y tế xâm lấn và phẫu thuật không chỉ thuộc về riêng người hiện đại mà là một phần của di sản rộng lớn hơn được chia sẻ bởi những họ hàng gần gũi nhất của chúng ta.
Trước đó, bằng chứng lâu đời nhất về việc người Homo sapiens điều trị nha khoa có niên đại khoảng 14.000 năm tuổi được tìm thấy tại khu vực ngày nay là Italy. Bằng cách đẩy lùi niên đại của nha khoa có chủ đích khoảng 45.000 năm, phát hiện mới "đã định hình lại một cách cơ bản sự hiểu biết của chúng ta về quá trình chăm sóc sức khỏe của con người".
