Bối cảnh mở thầu và tỷ lệ cạnh tranh thấp
Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia vừa ghi nhận thông tin mở thầu của gói thầu "Thi công xây dựng công trình" thuộc dự án "Sửa chữa, nâng cấp đường từ Quốc lộ 14 đi thôn Đắc Kim (Miếu cô)".
Gói thầu này có mã số thông báo mời thầu là IB2600346866, do Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Thuận An làm đại diện chủ đầu tư theo ủy quyền của UBND xã Thuận An, tỉnh Lâm Đồng.
Theo biên bản mở thầu được hoàn thành vào lúc 08 giờ 03 phút ngày 17/07/2026, gói thầu có giá dự toán là 14.800.072.000 đồng, thực hiện theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ với loại hợp đồng trọn gói.
Đáng chú ý, dù được tổ chức theo hình thức đấu thầu rộng rãi công khai trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, song đến thời điểm đóng thầu vào lúc 07 giờ 30 phút ngày 17/07/2026, hệ thống chỉ ghi nhận duy nhất 01 nhà thầu nộp hồ sơ tham dự. Đó là Liên danh nhà thầu Phúc Hải - Vinh Nguyên với giá dự thầu là 14.732.812.219 đồng. Tỷ lệ giảm giá của nhà thầu này đạt mức 0%, tương đương mức tiết kiệm ngân sách khoảng 67,2 triệu đồng cho một gói thầu có quy mô gần 15 tỷ đồng.
Điều chỉnh hồ sơ mời thầu trước giờ G
Nghiên cứu hồ sơ pháp lý của gói thầu cho thấy, trước thời điểm mở thầu vài ngày, vào ngày 13/07/2026, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Thuận An đã ký Quyết định số 37/QĐ-TTDVTH về việc điều chỉnh Hồ sơ mời thầu (E-HSMT). Việc điều chỉnh này được thực hiện dựa trên đề xuất của đơn vị tư vấn là Công ty TNHH Tư vấn xây dựng An Nguyên Đắk Nông tại Tờ trình số 79/TTr-ANĐN ngày 11/07/2026.
Nội dung điều chỉnh tập trung vào tiêu chuẩn đánh giá về năng lực kỹ thuật tại Bảng số 03 (Yêu cầu về thiết bị thi công chủ yếu). Cụ thể, trong hồ sơ mời thầu gốc phát hành ngày 06 tháng 07 năm 2026, chủ đầu tư đưa ra yêu cầu đối với thiết bị "Máy đầm dùi phải có công suất ≥ 15 kW". Đây là một thông số công suất cực kỳ lớn và hiếm thấy đối với loại thiết bị máy đầm dùi cầm tay thông thường trong xây dựng giao thông nông thôn. Nhận thấy sự bất cập, đơn vị tư vấn đã đề xuất điều chỉnh thông số này tại hồ sơ sửa đổi thành "Máy đầm dùi - công suất ≥ 1,5 kW", số lượng giữ nguyên là 02 chiếc. Tài liệu chứng minh bao gồm hóa đơn mua hàng đối với thiết bị sở hữu hoặc hợp đồng nguyên tắc kèm hóa đơn đối với thiết bị đi thuê.
Góc nhìn chuyên gia và phân tích năng lực nhà thầu
Bình luận về diễn biến pháp lý của gói thầu này, Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định: "Việc bên mời thầu đưa ra tiêu chí công suất máy đầm dùi lớn hơn hoặc bằng 15 kW ban đầu có thể xuất phát từ lỗi đánh máy hoặc lỗi kỹ thuật trong quá trình soạn thảo. Tuy nhiên, việc kịp thời đính chính và sửa đổi hồ sơ mời thầu trước thời điểm đóng thầu là bước đi cần thiết nhằm đảm bảo tính minh bạch, phù hợp thực tế. Mặc dù vậy, việc một gói thầu giao thông có quy mô hơn 14 tỷ đồng sau đó chỉ thu hút được duy nhất một liên danh tham gia đặt ra bài toán về mức độ hấp dẫn thương mại cũng như tính tiếp cận thông tin của các nhà thầu tại địa phương".
"Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn luật sư TP HCM) phân tích: "Căn cứ theo quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 sửa đổi bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, đối với trường hợp tại thời điểm đóng thầu chỉ có một nhà thầu tham dự, chủ đầu tư và bên mời thầu có quyền gia hạn thời điểm đóng thầu hoặc tiến hành mở thầu ngay để đánh giá hồ sơ. Ở đây, biên bản mở thầu ghi nhận việc tiến hành mở thầu diễn ra ngay sau thời điểm đóng thầu là hoàn toàn tuân thủ quy trình kỹ thuật trên hệ thống e-GP. Ngoài ra, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ cũng nhấn mạnh việc tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ các gói thầu có tỷ lệ cạnh tranh thấp hoặc chỉ có một nhà thầu trúng thầu nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn ngân sách nhà nước."
Liên danh nhà thầu Phúc Hải - Vinh Nguyên do Công ty TNHH MTV Phúc Hải làm đại diện có địa chỉ tại xã Đức Lập, Lâm Đồng. Doanh nghiệp thành lập năm 2008, tham gia hệ thống mạng đấu thầu năm 2017 đến nay đã tham gia và trúng 14/27 gói, trượt 10 gói, 2 gói chưa có kết quả. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 65.623.076.500 đồng (có khoảng 2.290.921.500 đồng là các gói chỉ định thầu. Trong đó, với vai trò độc lập khoảng 24.394.252.500 đồng, với vai trò liên danh khoảng 41.228.824.000 đồng.
Hiện tại, gói thầu đang trong giai đoạn đánh giá hồ sơ dự thầu. Kết quả đánh giá năng lực tài chính và giải pháp kỹ thuật của Liên danh Phúc Hải - Vinh Nguyên sẽ quyết định gói thầu hơn 14,8 tỷ đồng này có tìm được nhà thầu đáp ứng toàn diện các tiêu chí pháp lý và kỹ thuật hay không.
Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin
QUY ĐỊNH VỀ HIỆU LỰC CỦA HỒ SƠ DỰ THẦU VÀ CƠ CHẾ GIA HẠN PHÁP LÝ
Thời gian có hiệu lực của hồ sơ dự thầu là một thông số kỹ thuật - pháp lý quan trọng, được quy định rõ tại Khoản 32 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Theo đó, đây là số ngày được quy định trong hồ sơ mời thầu và được tính kể từ ngày có thời điểm đóng thầu đến ngày cuối cùng có hiệu lực theo quy định trong hồ sơ mời thầu. Quy tắc tính toán được xác định cụ thể: Từ thời điểm đóng thầu đến hết 24 giờ của ngày đóng thầu được tính là 01 ngày.
Về cơ chế gia hạn, Khoản 6 Điều 14 Luật Đấu thầu quy định: Trong trường hợp cần gia hạn thời gian có hiệu lực của hồ sơ dự thầu sau thời điểm đóng thầu, bên mời thầu phải yêu cầu nhà thầu gia hạn tương ứng thời gian có hiệu lực của bảo đảm dự thầu. Đây là ràng buộc kép mang tính bắt buộc để duy trì tư cách hợp lệ của hồ sơ. Khi thực hiện gia hạn, nhà thầu phải gia hạn tương ứng thời gian có hiệu lực của bảo đảm dự thầu và không được thay đổi bất kỳ nội dung nào trong hồ sơ dự thầu đã nộp. Pháp luật cũng bảo vệ quyền tự quyết của doanh nghiệp: nếu nhà thầu từ chối gia hạn thì hồ sơ dự thầu sẽ không còn giá trị và bị loại. Trong trường hợp này, bên mời thầu có trách nhiệm hoàn trả hoặc giải tỏa bảo đảm dự thầu cho nhà thầu trong thời hạn 14 ngày kể từ ngày nhận được văn bản từ chối gia hạn.
Bổ sung cho các tình huống thực tế, Khoản 4 Điều 45 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đưa ra quy định về nhân sự chủ chốt khi thời gian đánh giá bị kéo dài. Cụ thể, nhà thầu không được thay đổi nhân sự đã đề xuất, trừ trường hợp do thời gian đánh giá hồ sơ dự thầu kéo dài hơn so với dự kiến trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc vì lý do bất khả kháng mà nhân sự đó không thể tham gia thực hiện hợp đồng. Trong điều kiện này, nhà thầu được thay đổi nhân sự khác nhưng phải bảo đảm trình độ, kinh nghiệm và năng lực tương đương hoặc cao hơn so với nhân sự đã đề xuất và tuyệt đối không được thay đổi giá dự thầu.
Tại lễ mở thầu, thông tin về thời gian có hiệu lực của hồ sơ dự thầu là nội dung bắt buộc phải được đọc rõ và ghi vào biên bản mở thầu theo quy định tại Điểm a Khoản 4 Điều 28 và Điểm b Khoản 4 Điều 40 Nghị định 214/2025/NĐ-CP. Đối với các gói thầu thực hiện tại các địa phương, việc kiểm soát chặt chẽ hiệu lực hồ sơ giúp ngăn chặn tình trạng bên mời thầu cố tình kéo dài thời gian đánh giá để gây khó khăn hoặc tạo lợi thế không công bằng cho các bên tham gia, đảm bảo tinh thần minh bạch của Luật Đấu thầu.