Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, đầu tư công vào lĩnh vực cơ sở hạ tầng giáo dục là một chủ trương lớn, mang ý nghĩa thiết thực nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, đảm bảo môi trường phát triển toàn diện cho học sinh tại các địa phương. Đây là nguồn lực quan trọng đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ, chắt chiu và minh bạch tuyệt đối từ các cấp chính quyền. Tại phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, Trung tâm Dịch vụ, sự nghiệp công phường Bắc Nha Trang được giao trọng trách làm chủ đầu tư, trực tiếp quản lý và sử dụng nguồn vốn ngân sách để triển khai hàng loạt dự án cải tạo, sửa chữa các điểm trường trên địa bàn.

Tuy nhiên, công tác tổ chức lựa chọn nhà thầu tại các dự án này đang bộc lộ những con số trùng hợp đến mức phi lý, đặc biệt là dấu hiệu "dồn toa" trong quá trình thương thảo, phê duyệt và công bố thông tin. Chính sự vận hành thiếu tính minh bạch này khiến dư luận không khỏi băn khoăn về tính cạnh tranh, công bằng và trách nhiệm giải trình của đơn vị quản lý nguồn vốn ngân sách nhà nước.

Dấu ấn "siêu tốc" từ những bản hợp đồng ký cùng một ngày

Đi sâu vào bóc tách dữ liệu hồ sơ hàng chục gói thầu sửa chữa, nâng cấp hệ thống các trường học như: Trường Mầm non Hướng Dương, Mầm non Vĩnh Lương, Mầm non Vĩnh Phương 1, Tiểu học Vĩnh Lương 2, Tiểu học Vĩnh Hòa 1, Tiểu học Vĩnh Phước 2, THCS Lý Thường Kiệt, THCS Nguyễn Viết Xuân... bức tranh đấu thầu tại phường Bắc Nha Trang hiện lên với một tốc độ xử lý văn bản hành chính đạt mức "siêu tốc". Sự trùng lặp diễn ra có hệ thống ở cả giá trị tiết kiệm lẫn thời gian ban hành văn bản.

Cụ thể, đối chiếu các hồ sơ trúng thầu, những con số tiết kiệm ngân sách xuất hiện một cách rập khuôn:

Tại gói thầu thi công xây dựng công trình Trường Tiểu học Vĩnh Lương 2, ông Lê Văn Mỹ, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ, sự nghiệp công phường Bắc Nha Trang đã ký ban hành Quyết định số 93/QĐ-TTDVSNC phê duyệt kết quả chỉ định thầu rút gọn với giá trúng thầu là 1.888.400.000 đồng so với giá gói thầu ban đầu là 1.987.790.388 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm ngân sách đạt chính xác ở mức 5%.

Tương tự, tại gói thầu thi công xây dựng công trình Trường Tiểu học Vĩnh Phước 2, ông Lê Văn Mỹ tiếp tục đặt bút ký Quyết định số 157/QĐ-TTDVSNC lựa chọn nhà thầu với giá trúng 1.887.336.000 đồng so với giá gói thầu 1.986.670.198 đồng, duy trì tỷ lệ tiết kiệm 5%.

Tại gói thầu thi công xây dựng công trình Trường Tiểu học Vĩnh Hòa 1, thông qua Quyết định số 132/QĐ-TTDVSNC, giá trúng thầu được phê duyệt là 1.889.791.000 đồng so với giá dự toán 1.989.254.053 đồng, tiếp tục cào bằng mức tiết kiệm 5%.

Điều đáng kinh ngạc không chỉ nằm ở con số tiết kiệm được cào bằng một cách máy móc, mà còn ở mốc thời gian pháp lý hoàn thiện hồ sơ. Toàn bộ các quyết định phê duyệt kết quả chỉ định thầu nêu trên, cùng với hàng chục quyết định chỉ định thầu tư vấn giám sát, chỉ định thầu bảo hiểm cho các công trình này, đều được ký vào cùng một ngày duy nhất: Ngày 22/05/2026.

Thậm chí, theo hồ sơ thu thập được, chính các quyết định phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu cũng được ký trùng vào ngày 22/05/2026. Minh chứng điển hình nhất là tại dự án Trường Tiểu học Vĩnh Phước 2: Quyết định phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu số 156/QĐ-TTDVSNC, Quyết định chỉ định thầu xây lắp số 157/QĐ-TTDVSNC, Quyết định chỉ định thầu tư vấn giám sát số 158/QĐ-TTDVSNC, và Quyết định chỉ định thầu bảo hiểm công trình số 159/QĐ-TTDVSNC đều đồng loạt mang ngày ký 22/05/2026 bởi Giám đốc Lê Văn Mỹ.

Tương tự, tại Trường Tiểu học Vĩnh Lương 2, quyết định phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu số 92/QĐ-TTDVSNC cùng chuỗi quyết định trao thầu xây lắp (số 93/QĐ-TTDVSNC), giám sát (số 94/QĐ-TTDVSNC), bảo hiểm (số 95/QĐ-TTDVSNC) cũng được ký gộp trong ngày 22/05/2026.

Về mặt vật lý và quy trình nghiệp vụ đấu thầu, việc lập kế hoạch, phát hành yêu cầu, thương thảo hợp đồng với hàng chục nhà thầu độc lập và ban hành hàng loạt quyết định phê duyệt kết quả cho gần 40 gói thầu chỉ trong vòng vài giờ hành chính của ngày 22/05/2026 là điều hoàn toàn bất khả thi trong thực tế.

Điều này chứng minh toàn bộ hồ sơ đã được chuẩn bị sẵn từ trước và ký gộp ngày nhằm chốt mốc thời gian pháp lý trên giấy tờ, trước khi bị 'om' hơn 20 ngày rồi mới công bố ồ ạt từ ngày 11/06/2026 đến 15/06/2026

Điểm nghẽn pháp lý và rủi ro hợp thức hóa hồ sơ

Dưới góc độ chuyên môn về quản lý dự án đầu tư công, để ban hành một quyết định chỉ định thầu rút gọn hợp lệ, chủ đầu tư phải trải qua các bước bắt buộc: từ việc phê duyệt kế hoạch, chuẩn bị dự thảo hợp đồng, gửi cho nhà thầu, tiến hành các cuộc họp đàm phán, lập biên bản thương thảo hợp đồng để chốt năng lực, tiến độ, giá cả và cuối cùng mới ra quyết định phê duyệt. Việc một đơn vị sự nghiệp công lập cấp phường có thể hoàn tất khối lượng công việc thẩm định, đàm phán và phê duyệt khổng lồ cho gần 40 gói thầu độc lập (gồm cả mảng xây lắp, tư vấn giám sát, bảo hiểm công trình) chỉ trong quỹ thời gian 8 giờ đồng hồ của một ngày làm việc thực sự là một điều bất khả thi về mặt vật lý.

Sự dồn dập này đặt ra nghi vấn lớn về việc liệu các biên bản thương thảo có thực chất được tiến hành nhằm mang lại hiệu quả cho ngân sách, hay chỉ là những tờ giấy soạn sẵn chờ điền số liệu để hợp thức hóa quy trình giao thầu?. Không chỉ dừng lại ở sự thần tốc khó hiểu trong ngày 22/05/2026, các gói thầu này còn cho thấy dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng kỷ cương của pháp luật về công khai, minh bạch thông tin điện tử trong hoạt động đấu thầu.

Cụ thể, mặc dù toàn bộ 39 quyết định được Giám đốc Lê Văn Mỹ ký ban hành vào ngày 22/05/2026, nhưng dữ liệu truy xuất từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, các kết quả này bị "ngâm" lại trong ngăn kéo của chủ đầu tư suốt một thời gian dài. Phải đến giai đoạn từ ngày 11/06/2026 đến ngày 15/06/2026, hàng loạt thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu mới được ồ ạt đăng tải dồn toa lên hệ thống. Độ trễ lên tới từ 20 đến 24 ngày này hoàn toàn đi ngược lại với nguyên tắc công khai, minh bạch của pháp luật hiện hành.

Đối chiếu hồ sơ thực tế tại các dự án do Trung tâm Dịch vụ, sự nghiệp công phường Bắc Nha Trang làm chủ đầu tư với quy định tại Khoản 4 Điều 8 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) và Điểm a Khoản 2 Điều 20 Thông tư số 79/2025/TT-BTC, pháp luật bắt buộc chủ đầu tư hoặc bên mời thầu phải tự đăng tải kết quả lựa chọn nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia chậm nhất là 05 ngày làm việc kể từ ngày phê duyệt kết quả. Việc chậm công bố thông tin vượt gấp nhiều lần thời hạn cho phép không thể coi là sự sơ suất hành chính đơn thuần.

Bình luận về sự bất thường này dưới góc độ chuyên môn, Luật sư Nguyễn Thị Hương thẳng thắn chỉ rõ: "Hành vi ký hàng loạt quyết định trong một ngày nhưng lại chậm trễ công bố thông tin vượt quá thời hạn 05 ngày làm việc là một điểm nghẽn lớn về tính minh bạch trong đấu thầu. Sự chậm trễ có hệ thống này tạo ra rủi ro rất lớn về việc che giấu thông tin, né tránh sự giám sát tức thời của cộng đồng và các cơ quan quản lý nhà nước cấp trên. Khi thông tin bị bưng bít suốt nhiều tuần, dư luận có quyền đặt nghi vấn về việc liệu khoảng thời gian 'ngâm' hồ sơ đó có phải là để các bên liên quan tiến hành rà soát, bổ sung, hợp thức hóa các văn bản, chứng từ cho khớp với mốc ngày ký 22/05/2026 hay không?. Việc dấu hiệu lạm dụng chỉ định thầu rút gọn kết hợp với việc vi phạm thời hạn công khai thông tin đi ngược lại hoàn toàn với tinh thần của Chỉ thị số 12/CT-TTg về việc triệt tiêu cơ chế xin - cho và ngăn chặn lợi ích nhóm cục bộ".

Những dữ liệu trích xuất trực tiếp từ mạng đấu thầu quốc gia và các quyết định gốc đã cho thấy một sự sứt mẻ rõ rệt trong kỷ cương quản lý vốn đầu tư công tại các dự án giáo dục ở phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Tốc độ làm hồ sơ chóng mặt đi kèm với sự chậm trễ khó hiểu trong khâu công khai kết quả đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc thanh tra, rà soát lại quy trình đàm phán, chỉ định thầu tại cơ sở này. Vậy, đằng sau những quyết định được ký thần tốc ấy, đâu là những cái tên liên tục được "chọn mặt gửi vàng" để chỉ định thầu các công trình công cộng tại địa phương?.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Nghi vấn hợp thức hóa hồ sơ chỉ định thầu rút gọn hàng loạt