Một gói thầu xây lắp trị giá hơn 2,6 tỷ đồng do Văn phòng HĐND và UBND xã Nam Đà làm chủ đầu tư vừa tìm được chủ nhân. Tuy nhiên, diễn biến cuộc thầu với kịch bản chỉ có duy nhất một nhà thầu tham gia và trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách thấp đang thu hút sự quan tâm của giới chuyên gia đấu thầu.

Cuộc thầu vắng bóng đối thủ

Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 07/04/2026, Chánh Văn phòng HĐND & UBND xã Nam Đà đã ký Quyết định số 23/QĐ-VP phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Trụ sở làm việc HĐND&UBND xã Nam Đà; Hạng mục: Sửa chữa, cải tạo nhà làm việc và nâng cấp sân bê tông.

Đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH MTV Thành An Đắk Nông (địa chỉ tại Tổ 2, Đường Chu Văn An, Xã Kiến Đức, tỉnh Lâm Đồng). Đáng chú ý, đây cũng là nhà thầu duy nhất nộp hồ sơ dự thầu (HSDT) và vượt qua các bước đánh giá để về đích.

Dữ liệu từ Biên bản mở thầu ngày 26/03/2026 cho thấy, gói thầu này có giá dự toán là 2,635 tỷ đồng. Công ty TNHH MTV Thành An Đắk Nông dự thầu với giá 2,627 tỷ đồng. Sau quá trình thương thảo, giá trúng thầu cuối cùng được ấn định ở mức 2,627 tỷ đồng.

Làm một phép tính đơn giản, sau cuộc thầu trị giá hơn 2,6 tỷ đồng, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ đạt hơn 8 triệu đồng, tương ứng với tỷ lệ tiết kiệm khoảng 0,31%. Con số này đặt ra bài toán về hiệu quả kinh tế - một trong những mục tiêu tối thượng mà Luật Đấu thầu hướng tới.

Dấu hỏi về tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế

Trong hoạt động đấu thầu, việc chỉ có duy nhất một nhà thầu tham gia không vi phạm pháp luật nếu quy trình tổ chức đảm bảo đúng quy định. Tuy nhiên, xét dưới góc độ kinh tế và tinh thần cạnh tranh, việc duy nhất một nhà thầu tham gia và trúng thầu sát giá thường đi kèm với những hạn chế về tính cạnh tranh, thương thảo giá để đạt được tỷ lệ tiết kiệm tốt nhất cho ngân sách nhà nước.

Phân tích Báo cáo đánh giá E-HSDT số 01/BCĐG-NDP do Công ty TNHH Nhiên Đại Phát thực hiện, nhà thầu Thành An Đắk Nông đã đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm và kỹ thuật. Thế nhưng, dư luận vẫn không khỏi băn khoăn khi một gói thầu xây lắp không quá phức tạp, thực hiện tại địa bàn xã Nam Đà lại kém hấp dẫn đối với các nhà thầu khác đến thế.

Cần nhắc lại rằng, từ ngày 01/7/2025, Việt Nam thực hiện chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã). Việc quản lý vốn đầu tư công tại cấp cơ sở càng đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ, công khai và minh bạch hơn bao giờ hết để đảm bảo từng đồng vốn ngân sách được sử dụng hiệu quả.

Góc nhìn chuyên gia pháp lý

Trao đổi với phóng viên về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Mục tiêu của đấu thầu theo Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 là nhằm đảm bảo cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Tỷ lệ tiết kiệm 0,31% là con số rất thấp đối với một gói thầu xây lắp rộng rãi qua mạng. Dù quy trình có thể đúng, nhưng chủ đầu tư cần xem xét lại khâu lập HSMT và thông báo mời thầu. Nếu HSMT đưa ra các tiêu chí quá đặc thù hoặc thời điểm mời thầu không thuận lợi, sẽ hạn chế sự tham gia của các nhà thầu tiềm năng, dẫn đến hệ quả là tính cạnh tranh bị triệt tiêu."

Bên cạnh đó, Luật sư Lập cũng nhấn mạnh, theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Thông tư 79/2025/TT-BTC, trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư và bên mời thầu trong việc đảm bảo tính hiệu quả của gói thầu là rất cao. Những gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm thấp thường là đối tượng nằm trong tầm ngắm kiểm tra, giám sát của các cơ quan chức năng.

Năng lực nhà thầu Thành An Đắk Nông

Công ty TNHH MTV Thành An Đắk Nông (thành lập từ năm 2011) không phải là cái tên xa lạ trong lĩnh vực xây lắp tại địa phương. Theo dữ liệu lịch sử đấu thầu, doanh nghiệp này từng tham gia 32 gói thầu, trong đó trúng tới 22 gói, trượt 5 gói, 1 gói chưa có kết quả và 4 gói bị huỷ.

Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm cả tư cách độc lập và liên danh) đạt con số ấn tượng là 70,435 tỷ đồng. Đáng chú ý trong bức tranh năng lực này, có 5,451 tỷ đồng đến từ các gói chỉ định thầu.

Việc một mình tham gia và trúng thầu sát giá tại xã Nam Đà lần này càng làm dày thêm tỷ lệ trúng thầu rất cao của công ty. Tuy nhiên, điều này đồng thời cũng đặt nhà thầu dưới sự giám sát chặt chẽ của cộng đồng về chất lượng thi công công trình, xứng đáng với từng đồng vốn ngân sách đã giải ngân.