Nhiều yếu tố cùng kích hoạt cơn hen
TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết khoảng 2-3 tuần sau khai giảng thường ghi nhận số trẻ nhập viện vì hen phế quản gia tăng. Một số trường hợp đến viện khi đã khó thở nhiều, lồng ngực co rút, khò khè, thậm chí thở rít.
Theo chuyên gia, sau nhiều tháng nghỉ hè, trẻ thay đổi môi trường sinh hoạt, trở lại lớp học đông người, thường xuyên ở không gian kín và sử dụng điều hòa. Đây là điều kiện thuận lợi cho virus đường hô hấp, đặc biệt Rhinovirus, lây lan.
Ở trẻ khỏe mạnh, Rhinovirus thường gây các triệu chứng như hắt hơi, chảy nước mũi. Tuy nhiên, với trẻ có cơ địa hen, virus có thể kích hoạt phản ứng viêm tại đường thở, dẫn đến phù nề, co thắt và tắc nghẽn phế quản.
Bên cạnh virus, bụi nhà, mạt bụi và nấm mốc tích tụ tại rèm cửa, phòng học hoặc hệ thống điều hòa nếu không được vệ sinh thường xuyên cũng có thể trở thành yếu tố kích hoạt cơn hen.
Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột khi trẻ di chuyển từ ngoài trời nóng vào phòng điều hòa cũng có thể kích thích đường thở. Khi nhiều yếu tố xuất hiện đồng thời, nguy cơ xảy ra đợt cấp ở trẻ mắc hen càng tăng.
Đừng nhầm cơn hen với cảm cúm
Một nguyên nhân khiến trẻ mắc hen được đưa đến viện muộn là phụ huynh nhầm triệu chứng ban đầu của cơn hen với cảm cúm hoặc viêm đường hô hấp thông thường.
Khi trẻ ho, sổ mũi, mệt mỏi, nhiều cha mẹ nghĩ con chỉ bị lây bệnh từ bạn bè và tự mua thuốc điều trị, thậm chí sử dụng kháng sinh.
TS.BS Nguyễn Hữu Trường lưu ý kháng sinh không có tác dụng điều trị tình trạng co thắt phế quản do hen. Việc tự điều trị không đúng nguyên nhân có thể khiến trẻ chậm được xử trí khi cơn hen cấp xảy ra.
Phụ huynh cần chú ý đến cách trẻ thở. Với cảm cúm thông thường, trẻ có thể sốt, mệt mỏi, hắt hơi, chảy nước mũi nhưng thường không xuất hiện tiếng khò khè đặc trưng.
Trong cơn hen cấp, trẻ có thể ho nhiều, nhất là về đêm, thở khò khè, thở rít hoặc khó thở. Khi tình trạng nặng hơn, vùng hõm cổ và các khoảng liên sườn có thể co lõm theo nhịp thở. Trẻ có thể khó nói thành câu dài, bồn chồn, hoảng sợ hoặc phải ngồi, chống tay để dễ thở.
Đây là những dấu hiệu cần được nhận biết sớm để trẻ được xử trí kịp thời.
Chuẩn bị “kịch bản” kiểm soát hen khi trẻ đi học
Để hạn chế nguy cơ hen tái phát, TS.BS. Nguyễn Hữu Trường khuyến cáo phụ huynh không tự ý ngừng thuốc kiểm soát hen, kể cả khi trẻ đã ổn định trong thời gian dài.
Việc trẻ không xuất hiện cơn khó thở trong mùa hè không đồng nghĩa bệnh đã khỏi. Ngừng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ có thể khiến hen không được kiểm soát tốt khi trẻ trở lại trường và tiếp xúc với các yếu tố kích hoạt.
Cha mẹ cần cho trẻ dùng thuốc đúng liều, đúng thời gian theo đơn. Đồng thời, nên thông báo cho giáo viên chủ nhiệm và nhân viên y tế trường học về tiền sử hen của trẻ.
Thuốc cắt cơn theo chỉ định của bác sĩ, cùng buồng đệm nếu được khuyến cáo, nên được chuẩn bị sẵn để sử dụng khi cần. Nhà trường cũng cần biết cách hỗ trợ trẻ khi xuất hiện dấu hiệu khó thở.
Nếu trẻ đã sử dụng thuốc cắt cơn theo kế hoạch điều trị nhưng triệu chứng không cải thiện, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu và điều trị kịp thời.
>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Hà Nội siết chặt quy định bán trú sau sáp nhập trường học để đảm bảo dinh dưỡng cho học sinh
