Suốt nhiều năm, gia đình đã quen với những đợt ho kéo dài mỗi khi thời tiết thay đổi hoặc sau những buổi đá bóng cùng bạn bè. Mỗi lần như vậy, trẻ lại xuất hiện khò khè, thở rít và không ít lần phải nhập viện điều trị các bệnh lý hô hấp.
Điều gia đình không ngờ là những triệu chứng tưởng chừng quen thuộc ấy thực chất là biểu hiện của bệnh hen phế quản kéo dài nhiều năm nhưng chưa được phát hiện.
Theo người nhà, từ nhỏ bé N.N.P. (10 tuổi, Hà Nội) đã có tiền sử viêm mũi dị ứng và thường xuyên mắc các đợt nhiễm trùng đường hô hấp. Mỗi lần xuất hiện triệu chứng, trẻ thường được chẩn đoán viêm tiểu phế quản hoặc các bệnh lý hô hấp cấp tính khác. Sau khoảng 10-14 ngày điều trị, tình trạng cải thiện nhưng sau đó lại tái phát.
Ba ngày trước khi nhập viện, trẻ xuất hiện các cơn ho kéo dài, khò khè, thở rít, có đờm, chảy mũi và ăn uống kém. Dù đã được khí dung như những lần trước, các triệu chứng không thuyên giảm nên gia đình đưa trẻ đến Khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thăm khám.
TS.BS Nguyễn Mạnh Trường cho biết, khi nhập viện, trẻ tỉnh táo và chưa có dấu hiệu suy hô hấp nặng. Tuy nhiên, quá trình thăm khám ghi nhận nhiều tiếng ran rít, ran ngáy và tình trạng khò khè rõ ở phổi.
Đặc biệt, việc khai thác bệnh sử cho thấy trẻ thường xuyên ho về đêm, gần sáng và xuất hiện thở rít sau vận động - những dấu hiệu điển hình gợi ý hen phế quản.
Kết quả đo chức năng hô hấp cho thấy dung tích sống chỉ đạt 58,4% so với mức bình thường. Chỉ số FEV1 - thông số phản ánh mức độ tắc nghẽn đường thở - chỉ đạt 47%, thấp hơn nhiều so với ngưỡng bình thường trên 70%.
Sau khi thực hiện nghiệm pháp hồi phục phế quản, kết quả cho thấy đáp ứng dương tính rõ rệt. Từ đó, các bác sĩ xác định trẻ mắc hen phế quản kèm rối loạn thông khí tắc nghẽn mức độ nặng.
Theo TS.BS Nguyễn Mạnh Trường, đây không phải trường hợp cá biệt trong thực hành lâm sàng. Nhiều trẻ mắc hen phế quản nhưng các biểu hiện ban đầu không điển hình, dễ bị nhầm lẫn với viêm phế quản hoặc viêm tiểu phế quản tái phát.
“Không phải tất cả những trường hợp ho tái diễn đều là viêm nhiễm hô hấp đơn thuần. Khi trẻ ho nhiều về đêm hoặc gần sáng, khò khè tái diễn, thở rít sau vận động hoặc đáp ứng với thuốc giãn phế quản, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa để được đánh giá và đo chức năng hô hấp”, bác sĩ Trường nhấn mạnh.
Hen phế quản là bệnh lý viêm mạn tính đường thở thường gặp ở trẻ em, đặc biệt ở những trẻ có cơ địa dị ứng như viêm mũi dị ứng, chàm hoặc có người thân mắc các bệnh dị ứng.
Khác với các bệnh nhiễm trùng hô hấp chỉ điều trị theo từng đợt, hen phế quản cần được theo dõi và kiểm soát lâu dài bằng thuốc dự phòng nhằm hạn chế các đợt kịch phát và bảo vệ chức năng hô hấp.
>>> Mời độc giả xem thêm video EL Nino sắp quay lại: 80% khả năng hình thành, Việt Nam đối mặt thời tiết cực đoan: