Diễn tiến nhanh, từ tỉnh táo đến co giật, suy hô hấp

Một ngày trước khi nhập viện, ông N.V.S. (56 tuổi, ngụ tại Cần Thơ) vẫn tỉnh táo, sinh hoạt bình thường. Sau đó, ông đột ngột chóng mặt, nôn ói, yếu tứ chi nên được gia đình đưa đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ cấp cứu.

BS.CKI Nguyễn Hữu Bút, Khoa Phẫu thuật Gây mê Hồi sức (ICU) cho biết, khi mới nhập viện, người bệnh vẫn còn tỉnh và tiếp xúc được nhưng đã xuất hiện biểu hiện liệt vận nhãn.

Tình trạng thần kinh sau đó diễn tiến xấu nhanh. Người bệnh lơ mơ, liên tục xuất hiện các cơn co giật không giảm, kèm suy hô hấp. Ê-kíp cấp cứu phải đặt nội khí quản để hỗ trợ hô hấp.

Kết quả xét nghiệm máu ghi nhận nồng độ amoniac (NH3) lên tới 342 micromol/L, cao bất thường. Qua hội chẩn, các bác sĩ xác định người bệnh đang trong trạng thái động kinh liên quan đến tình trạng tăng NH3 trong máu.

NH3 tăng cao có thể gây tổn thương não

BS Nguyễn Hữu Bút, khi nồng độ NH3 trong máu tăng cao, chất này có thể ảnh hưởng đến hoạt động của não, gây ra nhiều biểu hiện thần kinh với mức độ khác nhau như thay đổi ý thức, lơ mơ, co giật, hôn mê. Trường hợp nặng, người bệnh có thể xuất hiện suy hô hấp.

Điểm đáng lưu ý là các biểu hiện có thể diễn tiến nhanh, trong khi nguyên nhân không phải lúc nào cũng được nhận diện ngay từ đầu. Vì vậy, ở người bệnh đột ngột thay đổi ý thức, co giật hoặc suy hô hấp chưa rõ nguyên nhân, bác sĩ cần đồng thời đánh giá các nguyên nhân chuyển hóa bên cạnh những nguyên nhân thần kinh và cấp cứu thường gặp.

Với ông S., trước diễn biến thần kinh nặng và nồng độ NH3 tăng cao, các bác sĩ quyết định lọc máu liên tục nhằm nhanh chóng kiểm soát nồng độ NH3, giảm nguy cơ tử vong và hạn chế tổn thương não.

Theo BS Nguyễn Hữu Bút, lọc máu liên tục không chỉ được sử dụng trong điều trị thay thế thận. Trong những tình huống phù hợp, phương pháp này còn có thể hỗ trợ loại bỏ các chất chuyển hóa bất thường ra khỏi máu, qua đó góp phần kiểm soát nồng độ NH3.

Sau quá trình lọc máu liên tục, nồng độ NH3 trong máu của ông S. trở về mức cận bình thường. Người bệnh tỉnh táo trở lại, tự thở tốt và được rút nội khí quản.

Trường hợp này cho thấy những thay đổi đột ngột về ý thức, đặc biệt khi đi kèm co giật và suy hô hấp, cần được xem là dấu hiệu cấp cứu. Không nên chỉ tập trung vào một nguyên nhân mà bỏ qua khả năng rối loạn chuyển hóa.

BS Nguyễn Hữu Bút cảnh báo, nếu người thân đột ngột lơ mơ, rối loạn ý thức, co giật, khó thở hoặc suy hô hấp, đặc biệt khi các triệu chứng xuất hiện nhanh và chưa xác định được nguyên nhân, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu và hồi sức.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Châm cứu, nặn máu đầu ngón tay không giúp hạ áp mà còn mất "thời gian vàng" cấp cứu