AI đang ngày càng tiến sâu vào smartphone, làm dấy lên viễn cảnh người dùng không còn cần mở hàng loạt ứng dụng riêng biệt mà chỉ cần trò chuyện với một trợ lý duy nhất. Để kiểm chứng khả năng này, cây bút Becca Caddy của TechRadar đã thử sử dụng ChatGPT thay cho 12 ứng dụng quen thuộc trên điện thoại. Thay vì mở ứng dụng đồng hồ để bấm giờ, ứng dụng thời tiết để xem dự báo hay bản đồ để tìm đường, mọi yêu cầu đều được chuyển sang ChatGPT. Kết quả cho thấy AI có thể đảm nhiệm khá nhiều nhiệm vụ từ tính toán, tra cứu thông tin, nhận diện cây cỏ đến gợi ý phim, nhưng cũng nhanh chóng bộc lộ giới hạn ở những công việc đòi hỏi phản hồi tức thời, truy cập phần cứng hoặc giao diện chuyên dụng.

Ở nhóm tiện ích cơ bản, máy tính là một trong những bài kiểm tra thành công nhất. ChatGPT xử lý chính xác cả những phép tính với con số lớn, dù đôi lúc cần vài giây để đưa ra kết quả, trong khi ứng dụng máy tính truyền thống gần như phản hồi ngay lập tức. Ngược lại, AI thất bại với chức năng bấm giờ. Khi được yêu cầu theo dõi một khoảng thời gian thực, ChatGPT không thể trực tiếp đo thời gian trôi qua mà chỉ có thể dựa vào dấu mốc tin nhắn nếu người dùng chủ động quay lại yêu cầu dừng. Báo thức cũng gặp vấn đề tương tự: ChatGPT có thể tạo tác vụ nhắc nhở, nhưng thông báo không xuất hiện theo cách đáng tin cậy như ứng dụng Clock mà chỉ được gửi dưới dạng tin nhắn trong cuộc trò chuyện hoặc email. Điều này cho thấy với những chức năng tưởng như đơn giản, khả năng tích hợp sâu với hệ điều hành vẫn rất quan trọng.

ChatGPT có thể xử lý nhiều tác vụ trên smartphone nhưng chưa thay thế hoàn toàn các ứng dụng chuyên dụng.

Ở nhóm ứng dụng tra cứu, ChatGPT thể hiện tốt hơn đáng kể. Dự báo thời tiết là một ví dụ khi AI có thể cung cấp thông tin cập nhật và giải đáp thêm các câu hỏi liên quan. Điểm hạn chế nằm ở cách tương tác: người dùng phải đặt thêm câu hỏi để lấy thông tin chi tiết, trong khi ứng dụng thời tiết chuyên dụng thường hiển thị ngay dự báo theo giờ, lượng mưa hoặc các biểu đồ cần thiết. Khả năng nhận diện cây cỏ cũng gây bất ngờ khi ChatGPT có thể phân tích ảnh lá, hoa hoặc thân cây và đưa ra nhận dạng khá chính xác sau khi đối chiếu. Với nhu cầu gợi ý phim, AI thậm chí có lợi thế nhờ khả năng dựa trên sở thích để đưa ra danh sách phù hợp. Tuy nhiên, ChatGPT vẫn không thay thế được những tính năng đặc thù như lưu nhật ký xem phim hay tương tác cộng đồng trên các nền tảng chuyên biệt.

Trong nhóm giải trí và hỗ trợ lối sống, kết quả trở nên trái chiều. ChatGPT có thể vận hành một trò chơi đố chữ bằng cách tạo chữ cái, ghi nhận đáp án và tuân thủ luật chơi, nhưng trải nghiệm kém trực quan hơn nhiều so với ứng dụng được thiết kế riêng. Tương tự, AI có thể nhận diện các chòm sao từ ảnh bầu trời đêm nhưng không thể mang lại trải nghiệm thực tế tăng cường như những ứng dụng thiên văn chuyên dụng. Thiền định lại là một thất bại rõ ràng trong thử nghiệm. Khi sử dụng chế độ giọng nói, phản hồi thiếu ổn định, giọng AI bị ngắt quãng và hướng dẫn hô hấp không liền mạch, khiến trải nghiệm thư giãn trở nên phản tác dụng. Những trường hợp này cho thấy một chatbot có thể sở hữu kiến thức rộng nhưng chưa đồng nghĩa với việc mang lại trải nghiệm người dùng tốt ở mọi tình huống.

Những ứng dụng cần giao diện trực quan hoặc tương tác thời gian thực vẫn là thách thức đối với AI dạng chatbot.

Khả năng thay thế ứng dụng tiếp tục giảm khi thử nghiệm chuyển sang bản đồ, đặt đồ ăn và học ngoại ngữ. ChatGPT có thể tìm tuyến đường đến sân bay và cung cấp thông tin về các phương án di chuyển, nhưng không thể thực hiện chức năng cốt lõi của ứng dụng bản đồ là dẫn đường từng chặng theo thời gian thực. Với đặt đồ ăn, AI có thể hỏi về ngân sách và vị trí để đưa ra đề xuất, nhưng thử nghiệm gặp lỗi khi danh sách nhà hàng được gợi ý có địa điểm đã đóng cửa hoặc không có mặt trên nền tảng giao đồ ăn. Trong khi đó, học ngoại ngữ là trường hợp đáng chú ý hơn. Chế độ thoại cho phép ChatGPT mô phỏng các tình huống giao tiếp bằng tiếng Tây Ban Nha khá tự nhiên, tạo cảm giác thực hành gần với hội thoại thật. Dù vậy, những lỗi kỹ thuật, việc chấm sai câu trả lời và tình trạng mất kết nối khiến nó chưa thể mang lại trải nghiệm ổn định như một ứng dụng học ngôn ngữ được xây dựng chuyên biệt.

Kết quả của thử nghiệm cho thấy ChatGPT đã đủ mạnh để thay thế một số ứng dụng trên điện thoại, nhưng chưa thể trở thành ứng dụng duy nhất cho mọi nhu cầu. AI đặc biệt hữu ích khi nhiệm vụ cần giải thích, tổng hợp thông tin, tư vấn hoặc tương tác bằng ngôn ngữ tự nhiên. Tuy nhiên, những tác vụ cần thao tác nhanh như đặt báo thức, bấm giờ hay điều hướng thời gian thực vẫn phù hợp hơn với các ứng dụng chuyên dụng. Quan trọng hơn, giao diện hội thoại không phải lúc nào cũng tối ưu. Một biểu đồ thời tiết, bản đồ trực tiếp hay bàn phím trò chơi có thể truyền tải thông tin và cho phép thao tác nhanh hơn nhiều so với việc liên tục gửi câu lệnh. Dù vậy, giới hạn hiện tại có thể thay đổi nếu AI được tích hợp trực tiếp vào hệ điều hành và có quyền truy cập sâu hơn vào phần cứng, vị trí, lịch, thông báo cùng các dịch vụ khác. Khi đó, smartphone có thể dần chuyển từ mô hình “mở ứng dụng để làm việc” sang “nói điều muốn làm và để AI tự thực hiện”. Thử nghiệm hiện tại vì thế chưa cho thấy ngày các ứng dụng biến mất đã đến, nhưng nó cho thấy rõ một hướng đi: tương lai của smartphone có thể không nằm ở việc có bao nhiêu ứng dụng, mà ở việc AI có thể kết nối và điều khiển bao nhiêu chức năng phía sau chúng.