Một chiếc drone dân dụng có thể chỉ có giá vài triệu đồng, nhưng khi xuất hiện trong vùng hoạt động của máy bay, nó có thể tạo ra một chuỗi phản ứng với chi phí lớn hơn rất nhiều. Đây đang trở thành nghịch lý mới của ngành hàng không: máy bay chở khách ngày càng hiện đại, trong khi mối đe dọa lại đến từ những thiết bị nhỏ, linh hoạt và khó kiểm soát. Tại Mỹ, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) tiếp tục ghi nhận hàng trăm trường hợp drone được phát hiện gần sân bay. Riêng quý II/2026, cơ quan này ghi nhận 601 vụ, tăng gần 88% so với 320 vụ trong quý trước.

Vấn đề đáng lo là drone không nhất thiết phải va chạm trực tiếp với máy bay mới gây ra hậu quả. Chỉ cần phi công hoặc nhân viên kiểm soát không lưu nhận được thông tin về một thiết bị bay khả nghi, sân bay có thể phải áp dụng các biện pháp phòng ngừa để bảo đảm an toàn. Cuối tháng 5/2026, một sự việc tại sân bay Munich, Đức, cho thấy rõ điều này. Sau khi hai phi công báo cáo nhìn thấy drone phía trên sân bay, hoạt động bay đã bị tạm dừng khoảng một giờ. Hơn 20 chuyến bay phải chuyển hướng sang các sân bay khác, trong khi lực lượng chức năng triển khai tìm kiếm bằng trực thăng nhưng không phát hiện được thiết bị. Hoạt động bay chỉ được nối lại sau khi nhà chức trách đánh giá không còn nguy cơ đối với hàng không.

Những số liệu trong quá khứ cũng cho thấy đây không phải mối nguy mới xuất hiện. Theo dữ liệu từ hệ thống báo cáo an toàn hàng không của NASA được phân tích vào năm 2025, trong năm 2024, drone liên quan đến 122 trong tổng số 240 vụ suýt va chạm trên không được ghi nhận tại 30 sân bay bận rộn nhất nước Mỹ. Con số này tương đương hơn một nửa số vụ việc trong tập dữ liệu. Dù đây là dữ liệu của năm 2024 chứ không phải thống kê mới nhất, sự gia tăng các báo cáo drone gần sân bay trong năm 2026 cho thấy bài toán vẫn chưa được giải quyết. Đáng chú ý, đầu tháng 8/2026, một máy bay chở hàng DHL sau khi cất cánh từ sân bay Leipzig/Halle cũng phải hạ cánh ngoài kế hoạch tại Hanover sau khi va chạm với một vật thể chưa xác định. Nhà chức trách nghi ngờ vật thể này có thể là một drone.

Điểm khiến drone trở thành bài toán khó với ngành hàng không nằm ở đặc tính rất khác biệt của chúng. Máy bay chở khách được vận hành trong một hệ thống kiểm soát không lưu chặt chẽ, còn chim hay những vật thể tự nhiên khác thường có các đặc điểm bay tương đối dễ dự đoán. Drone lại có thể có kích thước nhỏ, bay ở độ cao thấp, thay đổi hướng nhanh và xuất hiện bất ngờ. Đặc biệt, người điều khiển drone có thể đứng cách thiết bị một khoảng cách rất xa, khiến việc xác định chủ thể đứng sau một thiết bị bay khả nghi trở nên phức tạp. Vì vậy, phi công không thể chờ đến khi xác định chính xác vật thể phía trước là drone hay một vật thể khác mới hành động. Trong môi trường máy bay đang di chuyển với tốc độ cao, chỉ một quyết định thận trọng như bay vòng hoặc chuyển hướng cũng có thể ảnh hưởng tới hàng chục chuyến bay.

Chỉ một báo cáo phát hiện drone cũng có thể khiến sân bay tạm dừng hoạt động và nhiều chuyến bay phải chuyển hướng.

Hệ quả kinh tế từ một chiếc drone vì thế có thể lớn hơn nhiều lần giá trị của chính thiết bị. Một sân bay tạm đóng cửa có thể khiến hàng loạt chuyến bay bị chậm hoặc chuyển hướng, kéo theo chi phí nhiên liệu, nhân lực và vận hành cho các hãng hàng không. Hành khách cũng phải đối mặt với thời gian chờ đợi và lịch trình bị đảo lộn. Trong khi đó, lực lượng chức năng có thể phải triển khai radar, camera, trực thăng và các hệ thống phát hiện thiết bị bay không người lái để xác định mối đe dọa. Quan trọng hơn, ngành hàng không không chỉ cần phát hiện drone mà còn phải phân biệt đâu là thiết bị bay dân dụng vô tình đi sai khu vực, đâu là hành vi vi phạm và đâu có thể là mối đe dọa có chủ đích.

Đó là lý do công nghệ chống drone đang trở thành một phần ngày càng quan trọng trong bài toán an toàn không phận. FAA hiện tiếp tục theo dõi các báo cáo về drone gần sân bay và triển khai những chương trình nhằm nâng cao khả năng phát hiện, theo dõi cũng như ứng phó với thiết bị bay không người lái. Khi drone ngày càng phổ biến trong quay phim, giao hàng, giải trí và nhiều hoạt động dân sự, số lượng thiết bị xuất hiện trên bầu trời có thể tiếp tục tăng. Thách thức của ngành hàng không vì vậy không nằm ở việc chế tạo những chiếc máy bay lớn hơn hay hiện đại hơn, mà là làm sao phát hiện một vật thể nhỏ trước khi nó trở thành mối nguy. Một chiếc drone vài triệu đồng có thể không đủ sức gây ra thiệt hại lớn nếu xét riêng về vật chất, nhưng chỉ cần xuất hiện sai chỗ, nó đã có thể khiến cả một sân bay phải thay đổi kế hoạch.