Đề xuất được nêu trong văn bản của Cục Đăng kiểm gửi Bộ Xây dựng về việc rà soát các quy chuẩn, thông tư liên quan đến xe bán tải cabin kép (có cabin 4 cửa, 2 hàng ghế).

Trước đó, thực hiện chỉ đạo của Bộ Xây dựng, Cục Đăng kiểm đã làm việc với Cục Đường bộ để xem xét kiến nghị của Công ty TNHH Ford Việt Nam về những vướng mắc trong quản lý và tổ chức giao thông đối với xe bán tải.

Ford Việt Nam cũng đã đề xuất sửa đổi, bổ sung thông tư 53/2024/TT-BGTVT quy định về phân loại phương tiện giao thông đường bộ. Doanh nghiệp kiến nghị bổ sung quy định riêng về phân loại phương tiện phục vụ công tác tổ chức giao thông và xác định xe bán tải chở hàng cabin kép có khối lượng toàn bộ dưới 3,5 tấn được tổ chức giao thông như ôtô con.

Tuy nhiên sau khi rà soát các quy định hiện hành, Cục Đăng kiểm cho rằng chưa có đủ cơ sở pháp lý để sửa đổi theo hướng này.

Thông tư 53 được ban hành trên cơ sở Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, trong khi việc tổ chức giao thông lại được quy định trong Luật Đường bộ. Khoản 5 điều 25 Luật Đường bộ quy định Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) và UBND các cấp chịu trách nhiệm tổ chức giao thông trên các tuyến đường thuộc phạm vi quản lý.

Theo Cục Đăng kiểm, việc chuyển xe bán tải và xe tải van dưới 3,5 tấn sang nhóm ôtô con cũng không phù hợp với thông lệ quốc tế. Hiện chưa có cơ sở kỹ thuật để phân loại các loại xe này là ôtô con và cả Việt Nam lẫn nhiều nước trên thế giới đều chưa áp dụng cách phân loại tương tự.

Nếu thay đổi cách phân loại, chính sách này sẽ tác động lớn đến công tác chứng nhận chất lượng, quản lý phương tiện và chính sách thuế. Phần lớn các mẫu xe bán tải đang sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu sẽ phải thực hiện lại thủ tục chứng nhận kiểu loại do thay đổi tên loại phương tiện. Đáng chú ý, khi được xếp vào nhóm ôtô con, xe bán tải sẽ phải áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt và lệ phí trước bạ như xe du lịch, khiến giá bán có thể tăng đáng kể.

Cũng theo đại diện đơn vị này cho biết, việc xử lý hàng chục nghìn xe bán tải đã được cấp chứng nhận và đang lưu hành cũng đặt ra nhiều khó khăn. Nếu không áp dụng hồi tố, các xe đang lưu hành vẫn bị quản lý như xe tải, trong khi xe mới được hưởng cơ chế như ôtô con. Ngược lại, nếu áp dụng hồi tố sẽ phát sinh nhiều vấn đề liên quan đến thuế, phí đã nộp trước đây.

Theo Cục Đường bộ Việt Nam, hiện chưa có phương án khả thi để sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ QCVN 41:2024. Nguyên nhân là xe bán tải và xe tải van hiện thuộc nhóm ôtô tải, trong khi ôtô con là nhóm xe chở người đến 8 chỗ ngồi, không kể người lái.

Dù vậy, Cục Đăng kiểm cho biết thực tế kiểm định cho thấy xe bán tải và xe tải van dưới 3,5 tấn có tốc độ vận hành, kích thước và trang bị an toàn tương đương nhiều mẫu SUV, MPV cỡ lớn.

Trên cơ sở đó, cơ quan này kiểm kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ bổ sung quy định trong Nghị định 165/2024 hướng dẫn thi hành Luật Đường bộ và điều 77 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ theo hướng cho phép xe bán tải và xe tải van có khối lượng toàn bộ đến 3,5 tấn được lưu thông như ôtô con.

Trong thời gian chờ sửa đổi, Cục Đăng kiểm kiến nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo các cơ quan liên quan và đề nghị địa phương tạo điều kiện để nhóm phương tiện này được lưu thông tương tự ôtô con, tránh ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp và người dân.