Tổng thống Trump hôm 2/8 cho biết ông quyết định tạm hoãn việc ra lệnh lực lượng Mỹ tiến hành cuộc tấn công mới nhằm vào Iran. Quyết định này được đưa ra theo đề nghị của các đồng minh vùng Vịnh là Qatar, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), AP đưa tin.

Sự thay đổi quyết định bất ngờ của ông Trump

Ông Trump cho biết, Mỹ đã lên kế hoạch tiến hành “cuộc tấn công lớn nhất kể từ Thế chiến II (vào Iran)” hôm 2/8. Tuy nhiên, ông quyết định hủy bỏ kế hoạch này và cho ngoại giao thêm thời gian sau khi lắng nghe ý kiến từ các lãnh đạo chủ chốt vùng Vịnh - bao gồm Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman - cũng như theo đề nghị của một số quan chức Iran không nêu tên.

“Tôi đã hỏi Thái tử: ‘Ngài muốn chúng tôi thực hiện điều này (cuộc tấn công) hay không?”, ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One khi trở về Washington sau cuối tuần ở câu lạc bộ golf tại Bedminster, New Jersey. Ông Trump cho hay, Ả Rập Xê Út mong muốn một thỏa thuận đạt được hơn là một cuộc tấn công, bởi vì không ai biết những cuộc tấn công này sẽ dẫn đến đâu.

Ông Trump và Thái tử Ả Rập Xê Út điện đàm vào ngày 1/8 trước khi Tổng thống Mỹ thông báo trên mạng xã hội rằng các đồng minh Trung Đông đã đạt được “giới hạn” của một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 5 tháng.

Đây là một sự thay đổi nữa của Tổng thống Trump, bởi một ngày trước đó ông còn nói rằng ông “đang mất niềm tin” vào các cuộc đàm phán với Iran và đưa ra cảnh báo nghiêm trọng rằng quân đội Mỹ “sẽ tấn công họ rất mạnh”.

Hôm 2/8, ông Trump nhấn mạnh rằng thỏa thuận đang hình thành sẽ bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz - tuyến đường thủy quan trọng nơi khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên giao dịch toàn cầu từng đi qua trước khi xung đột Mỹ - Iran nổ ra vào cuối tháng 2/2026 - và sẽ giải quyết các quan ngại của Mỹ về chương trình hạt nhân của Iran.

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, hôm 2/8 khẳng định eo biển Hormuz “sẽ không bao giờ trở lại trạng thái như trước ngày 28/2/2026”.

Ông nói thêm, Iran đang thảo luận về việc vận chuyển hàng hóa qua eo biển với Oman, nhưng hiện chưa có cuộc thảo luận nào về việc mở lại tuyến đường thủy quan trọng này.

Bộ trưởng Quốc phòng Iran viết trên mạng X rằng nước này “không bất ngờ cũng không bị động” sau thông báo của ông Trump và khẳng định Iran vẫn cảnh giác trước các mối đe dọa cụ thể từ Mỹ.

Đề xuất mới nhất sẽ đưa các bên trở lại bàn đàm phán?

Ngày 2/8, Tổng thống Trump cho biết ông kỳ vọng các cuộc đàm phán sẽ nối lại “vào chiều mai (3/8)” nhưng không nêu rõ ai sẽ tham gia các cuộc đối thoại này.

Theo một quan chức khu vực, đề xuất mà ông Trump công bố cuối tuần qua kêu gọi Mỹ và Iran trở lại bàn đàm phán và tiếp tục giải quyết nhiều vấn đề từng cản trở tiến trình đạt thỏa thuận trước đó.

Quan chức này, người tham gia vào các nỗ lực hòa giải cho biết, đề xuất bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt các cuộc tấn công trên toàn khu vực nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh Ả Rập và Jordan,... Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với Iran và cho phép Tehran xuất khẩu dầu mỏ như đã nêu trong thỏa thuận ngừng bắn tạm thời.

Hiện chưa có thỏa thuận nào được ký kết, nhưng các nỗ lực hòa giải đang được tiến hành, quan chức này nhấn mạnh, đồng thời yêu cầu giấu tên vì không được phép phát ngôn với truyền thông.

Theo Tổng thống Trump, Israel sẽ cùng cam kết với ông trong việc chấm dứt cuộc chiến bằng cách thực hiện thỏa thuận ngừng bắn đạt được vào tháng 6/2026. Tuy nhiên, Israel không đưa ra bình luận công khai về thông báo này.

Ả Rập Xê Út lo ngại về đòn đáp trả của Iran

Khi điện đàm với ông Trump vào ngày 1/8, Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed đã bày tỏ lo ngại về khả năng Mỹ làm leo thang xung đột.

Cuộc điện đàm được mô tả là “thẳng thắn và mang tính xây dựng”, theo một người am hiểu về cuộc gọi này nhưng không được phép phát ngôn công khai.

Thái tử cho rằng việc leo thang giao tranh có thể gây tác động nghiêm trọng đến kinh tế toàn cầu nếu Tehran đáp trả đợt không kích mới của Mỹ bằng cách tấn công một số đồng minh vùng Vịnh của Mỹ.

Cuộc gọi diễn ra trước khi ông Trump công bố thông tin trên mạng xã hội. Thái tử đã tìm kiếm sự rõ ràng từ ông Trump về các hành động mới mà ông đang cân nhắc nhằm vào Iran.

Theo nguồn tin, các quan chức Ả Rập Xê Út đã nhấn mạnh trong cuộc trao đổi với chính quyền ông Trump rằng Ả Rập Xê Út - cũng như các cường quốc năng lượng vùng Vịnh là UAE và Qatar - đều ở vị thế tốt để tự bảo vệ trước các cuộc tấn công tiềm tàng từ Iran, nhưng Kuwait có thể dễ bị tổn thương hơn trước các nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn ở Iraq.

Ông Trump xác nhận cuộc trò chuyện với Thái tử Ả Rập Xê Út đã ảnh hưởng lớn đến quyết định dừng kế hoạch tấn công Iran của ông.

“Cuộc tấn công sẽ là thảm họa đối với Iran. Và họ không muốn chúng tôi làm điều đó. Thẳng thắn mà nói, Ả Rập Xê Út cũng không muốn. Họ nghĩ rằng một thỏa thuận sắp được ký kết”, ông Trump nói.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Mỹ - Iran đạt thỏa thuận khung hồi tháng 6/2026