Chính phủ ban hành Nghị định số 218/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 158/2024/NĐ-CP về hoạt động vận tải đường bộ, với những quy định mới với xe hợp đồng theo hướng tăng cường quản lý, minh bạch dữ liệu và siết chặt điều kiện hoạt động.

Một trong những nội dung đáng chú ý là siết chặt quy định đối với xe hợp đồng. Theo đó, đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng không được xác nhận đặt chỗ cho từng hành khách, không được bán vé, không được thu tiền như vận tải tuyến cố định; đồng thời không được ấn định hành trình, lịch trình cố định để phục vụ nhiều hành khách hoặc nhiều người thuê vận tải khác nhau.

Quy định này nhằm phân định rõ giữa xe hợp đồng và xe tuyến cố định, hạn chế tình trạng “trá hình” xe khách tuyến cố định nhưng hoạt động theo hình thức hợp đồng để né quản lý. Đồng thời, Nghị định cũng bổ sung quy định xe hợp đồng không được đón, trả khách tại trụ sở, chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc các điểm cố định do đơn vị vận tải thuê, hợp tác kinh doanh, nhằm ngăn chặn tình trạng lập điểm đón trả khách tự phát.

Nghị định cũng bổ sung cơ chế kết nối và chia sẻ dữ liệu hợp đồng vận tải hành khách. Theo đó, từ ngày 1/1/2028, đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng phải gửi dữ liệu hợp đồng trước chuyến đi cho Bộ Công an (Cục Cảnh sát giao thông).

Dữ liệu này được sử dụng phục vụ tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm và các nghiệp vụ liên quan. Đồng thời, hệ thống dữ liệu còn được chia sẻ cho Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính và UBND cấp tỉnh thông qua Sở Xây dựng để phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Việc kết nối dữ liệu được xem là bước quan trọng trong chuyển đổi số lĩnh vực vận tải đường bộ, giúp cơ quan chức năng giám sát hoạt động vận tải theo thời gian thực, phát hiện sớm vi phạm như chạy sai tuyến, đón trả khách không đúng quy định hoặc lợi dụng hợp đồng để hợp thức hóa vận tải trái phép.

Song song với đó, Nghị định sửa đổi quy định về tập huấn nghiệp vụ vận tải cho lái xe theo hướng chuyển trách nhiệm từ doanh nghiệp sang Sở Xây dựng cấp tỉnh. Sở Xây dựng sẽ tổ chức tập huấn, xây dựng kế hoạch, phối hợp các đơn vị liên quan để đảm bảo chất lượng đào tạo.

Hình thức tập huấn có thể trực tiếp hoặc trực tuyến. Sau khóa học, học viên phải làm bài kiểm tra trong 120 phút, chấm theo thang điểm 10; đạt từ 5 điểm trở lên sẽ được cấp giấy chứng nhận.

Đáng chú ý, Nghị định cho phép áp dụng thi trắc nghiệm trên máy tính nếu đủ điều kiện về hạ tầng và phần mềm, với ngân hàng câu hỏi và chấm điểm tự động, nhằm tăng tính minh bạch, hạn chế tiêu cực trong kiểm tra, đánh giá.

Giấy chứng nhận tập huấn có giá trị 5 năm. Trường hợp không đạt, lái xe được kiểm tra lại sau ít nhất 5 ngày làm việc. Hồ sơ tập huấn phải được lưu trữ đầy đủ để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra khi cần thiết.

Nghị định số 218/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/8/2026, riêng quy định về chia sẻ dữ liệu hợp đồng vận tải hành khách có hiệu lực từ ngày 1/1/2028, tạo thời gian để các cơ quan, doanh nghiệp chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật và tổ chức triển khai đồng bộ.