Việc Anthropic không chính thức cung cấp Claude tại Trung Quốc đại lục tưởng như sẽ khiến người dùng ở thị trường này khó tiếp cận các mô hình AI của hãng. Thực tế lại diễn ra theo hướng ngược lại: một hệ thống trung gian mang tên Transfer Station đã hình thành, cho phép khách hàng mua quyền sử dụng Claude bằng Nhân dân tệ với mức giá được quảng cáo thấp hơn đáng kể so với giá chính thức. Trong một số trường hợp, chi phí token thậm chí chỉ bằng khoảng 5-10% mức niêm yết, biến việc tiếp cận Claude thành một thị trường ngầm đầy đủ các lớp cung ứng.

Anthropic đã triển khai nhiều biện pháp để hạn chế truy cập từ những khu vực không được hỗ trợ. Người dùng có thể phải đáp ứng yêu cầu về số điện thoại, phương thức thanh toán và địa chỉ thanh toán ở khu vực hợp lệ, trong khi một số tài khoản còn phải trải qua bước xác minh danh tính. Doanh nghiệp có cơ cấu sở hữu liên quan đến những khu vực bị hạn chế cũng có thể gặp trở ngại khi sử dụng dịch vụ. Tuy nhiên, các biện pháp này không triệt tiêu nhu cầu từ cộng đồng lập trình viên Trung Quốc. Trên những nền tảng như GitHub, Taobao, Telegram hay X, các dịch vụ trung gian tiếp tục xuất hiện và cung cấp quyền truy cập Claude cho khách hàng nội địa.

Dù Claude không được hỗ trợ chính thức tại Trung Quốc đại lục, nhu cầu sử dụng mô hình AI này trong cộng đồng phát triển phần mềm vẫn rất lớn.

“Trạm trung chuyển” đứng giữa người dùng và Anthropic

Transfer Station về bản chất là một hệ thống máy chủ trung gian. Người dùng gửi câu lệnh tới máy chủ của nhà cung cấp dịch vụ, hệ thống này sau đó chuyển tiếp yêu cầu đến Anthropic từ một khu vực được hỗ trợ trước khi đưa kết quả trở lại cho khách hàng. Nhờ vậy, người mua không nhất thiết phải tự sở hữu phương thức thanh toán quốc tế hoặc trực tiếp thiết lập tài khoản Claude theo cách thông thường. Thay vào đó, họ thanh toán bằng các phương thức quen thuộc tại Trung Quốc như WeChat Pay hoặc Alipay.

Điều đáng chú ý là Transfer Station không phải một dịch vụ duy nhất. Phía sau một giao diện bán token có thể là cả chuỗi cung ứng gồm tài khoản Anthropic, số điện thoại nước ngoài, dịch vụ xác minh, máy chủ proxy và hệ thống thanh toán. Một số đơn vị tập trung tạo hoặc cung cấp tài khoản, trong khi những đơn vị khác vận hành máy chủ trung gian rồi bán quyền truy cập cho khách hàng cuối. Khi một tài khoản hoặc máy chủ bị khóa, nhà cung cấp có thể chuyển sang nguồn khác, khiến hệ thống có khả năng thích ứng nhanh với các biện pháp kiểm soát.

Vì sao token Claude có thể rẻ đến bất thường?

Mức giá thấp là yếu tố khiến thị trường này đặc biệt đáng chú ý. Theo nội dung được cung cấp, một số dịch vụ có thể bán token Claude thấp hơn khoảng 70-90% so với mức giá chính thức, thậm chí có trường hợp chỉ còn khoảng 5% giá gốc. Đằng sau mức chênh lệch này có thể là nhiều cách khai thác khác nhau, từ tận dụng tài khoản số lượng lớn, tín dụng miễn phí và chương trình ưu đãi dành cho doanh nghiệp hoặc giáo dục cho đến việc bán lại phần quyền sử dụng chưa dùng.

Tuy nhiên, người mua cũng đối mặt với một vấn đề khó nhận biết hơn: họ có thực sự nhận được đúng mô hình AI mà mình đã trả tiền hay không? Vì yêu cầu được xử lý thông qua máy chủ trung gian, nhà cung cấp có khả năng điều phối lưu lượng sang những mô hình khác nhau. Một dịch vụ quảng cáo quyền truy cập Claude Opus về lý thuyết có thể chuyển một số yêu cầu sang Sonnet, Haiku hoặc mô hình khác có chi phí thấp hơn. Nội dung được cung cấp cũng dẫn một nghiên cứu kiểm tra 17 dịch vụ proxy, trong đó phát hiện hiện tượng thay đổi mô hình ở một số trường hợp. Điều này cho thấy mức giá rẻ đôi khi đi kèm sự thiếu minh bạch về chất lượng dịch vụ thực tế.

Các dịch vụ Transfer Station tạo một lớp trung gian để chuyển yêu cầu AI, nhưng đồng thời khiến người dùng khó biết chính xác hệ thống nào đang xử lý dữ liệu của mình.

“Món hời” có thể nằm ở dữ liệu

Rủi ro lớn nhất có thể không nằm ở việc người dùng nhận nhầm mô hình mà ở dữ liệu được gửi qua máy chủ trung gian. Mọi prompt đi qua Transfer Station đều phải được chuyển tới hệ thống do bên thứ ba vận hành. Với người dùng thông thường, đó có thể chỉ là một câu hỏi hoặc yêu cầu viết nội dung. Nhưng với lập trình viên sử dụng Claude cho công việc, dữ liệu gửi đi có thể bao gồm mã nguồn, cấu trúc phần mềm, thông tin kỹ thuật, quyết định thiết kế và ngữ cảnh của cả dự án.

Đây là lý do dữ liệu có thể trở thành một nguồn giá trị quan trọng trong mô hình kinh doanh này. Người dùng tưởng rằng mình chỉ đang mua token giá rẻ, trong khi quá trình sử dụng có thể đồng thời tạo ra một lượng lớn dữ liệu có giá trị đối với bên vận hành. Nếu những thông tin này được lưu trữ, phân tích hoặc sử dụng cho mục đích khác mà người dùng không biết, rủi ro đối với doanh nghiệp và cá nhân sẽ lớn hơn nhiều so với khoản tiền tiết kiệm được.

Mô hình trung gian cũng khiến Anthropic khó xác định chính xác người dùng cuối. Khi yêu cầu được chuyển tiếp từ một máy chủ ở khu vực được hỗ trợ, hệ thống của Anthropic có thể chủ yếu nhìn thấy kết nối từ máy chủ trung gian thay vì nguồn truy cập ban đầu. Việc khóa một tài khoản vì thế chưa chắc khiến nhu cầu biến mất, bởi nhà cung cấp có thể thay tài khoản, đổi máy chủ hoặc chuyển sang một Transfer Station khác.

Câu chuyện Claude giá rẻ tại Trung Quốc cho thấy khi nhu cầu đối với một công nghệ đủ lớn, những giới hạn về khu vực và thanh toán có thể tạo ra cả một nền kinh tế trung gian phía sau. Từ tài khoản, token đến máy chủ và dữ liệu, mọi thành phần đều có thể trở thành một mắt xích kiếm tiền. Với người dùng, mức giá thấp hơn tới 90% rõ ràng rất hấp dẫn, nhưng đây cũng là trường hợp cho thấy giá rẻ không đồng nghĩa với chi phí thực sự thấp. Đặc biệt với doanh nghiệp và lập trình viên, việc đưa dữ liệu quan trọng qua một hệ thống trung gian không rõ mức độ kiểm soát có thể là rủi ro đáng cân nhắc trước khi quyết định sử dụng.