Mỡ lợn không phải “chất độc”, nhưng chớ tùy ý

Nhiều gia đình hiện chuyển từ dầu ăn sang dùng mỡ lợn nhưng vẫn lo sợ ăn mỡ lợn nguy hại cho sức khỏe. Vậy dùng thế nào cho đúng?

Trao đổi về vấn đề này, BSNT Nguyễn Đình Biên, chuyên ngành Y học gia đình, Trường Đại học Y Hà Nội cho biết, mỡ lợn không phải “chất độc”, nhưng cũng không có nghĩa có thể sử dụng tùy ý, điều quan trọng là nhìn vào tổng thể chế độ ăn, thay vì tranh luận dầu thực vật hay mỡ lợn loại nào “tốt tuyệt đối”.

Theo BSNT Nguyễn Đình Biên phân tích, mỡ lợn chứa cả chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa, trong đó lượng chất béo bão hòa đáng kể. Vì vậy, nếu một gia đình đồng thời ăn nhiều thịt mỡ, da, đồ chiên và sử dụng nhiều mỡ lợn để nấu nướng, lượng chất béo bão hòa có thể cộng dồn nhanh.

Vì vậy, để tốt cho sức khỏe, khi dùng mỡ lợn cần chú ý:

Không để mỡ lợn là chất béo duy nhất

Theo BSBT Biên, gia đình có thể luân phiên các nguồn chất béo, ưu tiên những nguồn giàu chất béo không bão hòa như dầu đậu nành, dầu cải, dầu ôliu, các loại hạt và cá.

Cách tiếp cận này không có nghĩa phải loại bỏ hoàn toàn mỡ lợn khỏi bữa ăn. Vấn đề là cân đối giữa các nguồn chất béo và toàn bộ khẩu phần.

Đặc biệt, nếu món ăn chính vốn đã nhiều chất béo, những món còn lại nên được chế biến nhẹ hơn. Chẳng hạn, sau một món thịt ba chỉ, không nhất thiết tiếp tục dùng nhiều mỡ để xào hoặc chiên các món khác. Có thể tăng rau, lựa chọn cá, đậu phụ hoặc thịt nạc ở những bữa tiếp theo.

Đừng chỉ tính lượng mỡ cho vào chảo

Một miếng thịt ba chỉ đã chứa phần mỡ đáng kể. Nếu tiếp tục chiên bằng mỡ lợn rồi dùng thêm vài thìa mỡ cho món xào trong cùng bữa, tổng lượng chất béo đưa vào cơ thể sẽ không chỉ nằm ở số thìa mỡ đã sử dụng.

Chất béo còn đến từ thịt mỡ, da, bơ, một số thực phẩm chế biến sẵn và nhiều nguồn khác trong ngày. Vì vậy, với người có LDL-cholesterol cao, thay một phần chất béo bão hòa bằng chất béo không bão hòa là hướng ăn uống có lợi hơn cho sức khỏe tim mạch.

Chiên ngập mỡ: Cần đặc biệt lưu ý

BSNT BSNT Nguyễn Đình Biên cảnh báo, một thìa mỡ để xào rau khác với việc dùng cả chảo mỡ để chiên thực phẩm thường xuyên. Khi chiên ngập dầu hoặc mỡ, thực phẩm có thể hấp thu thêm chất béo, làm tăng năng lượng của món ăn.

Với người thừa cân, béo bụng, gan nhiễm mỡ hoặc triglyceride cao, tổng năng lượng của cả chế độ ăn là vấn đề cần quan tâm. Không phải ăn một miếng đồ chiên là lập tức gây gan nhiễm mỡ. Đáng lưu ý hơn là thói quen chiên thường xuyên, khẩu phần lớn, ít vận động và dư năng lượng kéo dài.

Luộc, hấp, kho, áp chảo với ít chất béo hoặc xào nhanh là những cách chế biến giúp hạn chế lượng chất béo sử dụng.

Không tiếc mỡ đã chiên đi chiên lại

Một thói quen khác cần tránh là lọc phần mỡ sau khi chiên, cất lại rồi tiếp tục sử dụng nhiều lần. Khi chất béo bị đun nóng kéo dài và tái sử dụng nhiều lần, quá trình oxy hóa và phân hủy có thể tạo ra những sản phẩm không có lợi.

Không nên đợi đến khi mỡ bốc khói mạnh mới cho thực phẩm vào. Tốt hơn là sử dụng lượng vừa đủ ngay từ đầu và lựa chọn phương pháp chế biến không cần quá nhiều chất béo.

Điều này không chỉ áp dụng với mỡ lợn. Dầu thực vật cũng không nên bị chiên đi chiên lại nhiều lần.

Người LDL-cholesterol cao cần chú ý hơn

Theo BSNT Nguyễn Đình Biên, mỡ lợn tự thắng tại nhà giúp người dùng kiểm soát nguồn nguyên liệu và cách chế biến, nhưng không làm mất đi chất béo bão hòa vốn có trong mỡ.

Với người có LDL-cholesterol cao, bệnh tim mạch hoặc nguy cơ tim mạch cao, cần quan tâm đến loại chất béo và tổng lượng ăn thay vì chỉ dựa vào việc thực phẩm “tự nhiên” hay “nhà làm”.

Thay một phần chất béo bão hòa bằng các nguồn giàu chất béo không bão hòa như cá, các loại hạt và dầu thực vật phù hợp có thể góp phần cải thiện chất lượng chế độ ăn.

BS Biên lưu ý, mỡ máu không chỉ phụ thuộc vào một hũ mỡ lợn. Cân nặng, vận động, thuốc lá, bệnh tiểu đường, yếu tố di truyền và toàn bộ chế độ ăn đều có vai trò. Vì vậy, thay vì cực đoan loại bỏ hoặc sử dụng quá nhiều một loại chất béo, điều cần thiết là xây dựng chế độ ăn cân đối và phù hợp với tình trạng sức khỏe.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Giá ăn uống tăng vọt, thực khách thắt lưng buộc bụng, hàng quán lãi mỏng như dao cạo